Nga Arsim Mulliqaj, Milano
Milano, 18 gusht 2026 — Protestat e shqiptarëve në diasporë po vazhdojnë me këmbëngulje. Edhe më 17 gusht, në Milano, mërgimtarë shqiptarë u mblodhën për të shprehur shqetësimet dhe kërkesat e tyre për ndryshime politike, institucionale dhe shoqërore në Shqipëri. Tubimet e diasporës po shihen nga pjesëmarrësit jo thjesht si një shprehje pakënaqësie, por si një përpjekje për t’i dhënë zë kërkesave të qytetarëve që, sipas tyre, prej vitesh presin ndryshime të thella në mënyrën se si qeveriset vendi. Për protestuesit, kërkesat e tyre janë të arsyeshme dhe duhet të dëgjohen jo vetëm nga institucionet, por edhe nga intelektualët, profesionistët dhe të gjitha shtresat shoqërore që besojnë se Shqipëria ka nevojë për një kthesë të re. Në bisedat me protestuesit shqiptarë në Milano, bie në sy bindja se kjo lëvizje nuk është e kufizuar në një grup të caktuar shoqëror. Mes tyre, sipas dëshmive të mbledhura gjatë takimeve, ka njerëz me profesione dhe formime të ndryshme, përfshirë edhe individë me arsimim të lartë dhe profile shkencore e profesionale. Kjo prani, sipas protestuesve, tregon se shqetësimet e ngritura nuk duhen trajtuar si një reagim i përkohshëm apo si një pakënaqësi e izoluar. Ata kërkojnë që zëri i tyre të merret seriozisht dhe që institucionet shqiptare të përballen me përgjegjësinë që u takon përballë qytetarëve.
Diaspora kërkon ndryshime
Shqiptarët që jetojnë jashtë vendit vazhdojnë ta ndjekin nga afër zhvillimin politik në Shqipëri. Edhe pse janë larg vendlindjes, shumë prej tyre e konsiderojnë veten pjesë të pandarë të jetës politike, ekonomike dhe shoqërore të vendit. Protestuesit në Milano shprehen se largësia gjeografike nuk e zvogëlon përgjegjësinë qytetare. Përkundrazi, ata argumentojnë se diaspora duhet të jetë një zë aktiv në çështjet që lidhen me të ardhmen e Shqipërisë. Në qendër të shqetësimeve të tyre janë, ndër të tjera, mbrojtja e të drejtave të qytetarëve, respektimi i pronës private, mbrojtja e pasurive dhe bukurive natyrore, forcimi i institucioneve dhe garantimi i dinjitetit qytetar. Sipas tyre, këto çështje nuk mund të mbeten vetëm në nivelin e premtimeve politike. Ato kërkojnë zgjidhje konkrete dhe institucione që funksionojnë në shërbim të qytetarit.
“Protesta nuk do të ndalet”
Një nga mesazhet më të forta që përcillet nga protestuesit e takuar në Milano është vendosmëria për të vazhduar protestat. Ata kërkojnë dorëheqjen e qeverisë së Edi Ramës dhe krijimin e një qeverie teknike, e cila, sipas tyre, do të duhej të krijonte kushtet për një proces të ri politik dhe institucional, me institucione që burojnë nga vullneti i lirë i qytetarëve. Kjo është një kërkesë politike e drejtpërdrejtë dhe përbën një nga pikat kryesore të platformës së protestuesve. Ata argumentojnë se vendi ka nevojë për një fillim të ri dhe për një proces ku qytetarët të kenë besim te institucionet dhe te mënyra e përfaqësimit politik.
Një thirrje për intelektualët dhe shoqërinë
Protestat në Milano sjellin gjithashtu një mesazh përtej kërkesave të drejtpërdrejta politike: nevojën për një angazhim më të madh të shoqërisë shqiptare. Protestuesit kërkojnë që intelektualët, shkencëtarët, profesionistët, akademikët dhe shtresat e tjera të shoqërisë të mos qëndrojnë indiferente ndaj zhvillimeve në Shqipëri. Sipas tyre, ndryshimi nuk mund të vijë vetëm nga rruga politike, por kërkon një angazhim qytetar më të gjerë. Në këtë kuadër, diaspora mund të luajë një rol të rëndësishëm. Shqiptarët jashtë vendit kanë krijuar komunitete të fuqishme dhe kanë përvoja të ndryshme nga sistemet demokratike të vendeve ku jetojnë. Për protestuesit, kjo përvojë duhet të shërbejë edhe në debatin për të ardhmen e Shqipërisë.
“Një Shqipëri e Re dhe e Lirë”
Në thelb të mesazhit të protestuesve qëndron ideja për një Shqipëri ku të drejtat e qytetarëve respektohen, ku prona mbrohet, ku pasuritë natyrore trajtohen si interes kombëtar dhe ku dinjiteti i qytetarit vendoset në qendër të shtetit. Ata e përshkruajnë këtë synim si përpjekje për ndërtimin e një “Shqipërie të Re dhe të Lirë”, duke kërkuar që ndryshimi të mos mbetet vetëm një slogan, por të shndërrohet në një proces konkret politik dhe institucional. Protestat në Milano janë kështu pjesë e një realiteti më të gjerë të mobilizimit të shqiptarëve, brenda dhe jashtë vendit. Pavarësisht se si do të zhvillohen ngjarjet në ditët dhe javët në vazhdim, një gjë është e qartë: një pjesë e diasporës shqiptare po kërkon të dëgjohet dhe po deklaron se nuk ka ndërmend të heqë dorë lehtë nga kërkesat e saj. Nga bisedat me protestuesit mbetet përshtypja e një vendosmërie të fortë për të vazhduar rrugën e nisur dhe për të kërkuar ndryshime që, sipas tyre, janë të domosdoshme për të ardhmen e Shqipërisë.
