Nga Dashnim HEBIBI
Sa më shumë që kalon koha, aq më shumë bindem se njeriu duhet ta rishikojë marrëdhënien e tij me jetën, me të tjerët dhe me botën materiale. Ne jetojmë sikur kemi ardhur për të qëndruar përgjithmonë, ndërtojmë, grumbullojmë, kërkojmë pasuri, emër, ndikim dhe siguri, ndërsa shpesh harrojmë të vërtetën më të thjeshtë dhe më të pakthyeshme të ekzistencës: një ditë do t’i lëmë të gjitha. Asnjë pasuri materiale nuk do të udhëtojë me ne përtej kufirit të fundit. Nuk do të marrim me vete shtëpitë që kemi ndërtuar, pronat që kemi fituar, paratë që kemi grumbulluar, titujt që kemi mbajtur apo statusin që kemi pasur. Në fund, njeriu largohet nga kjo botë me duar po aq të zbrazëta sa me ato me të cilat ka ardhur. Por kjo nuk do të thotë se jeta jonë është e parëndësishme. Përkundrazi. Pikërisht për shkak se jeta është e përkohshme, kuptimi i veprave tona bëhet edhe më i madh. Ajo që mbetet nuk është ajo që kemi poseduar, por ajo që kemi dhënë. Mbetet një fjalë e mirë që ia kemi thënë dikujt në një moment të vështirë. Mbetet një dorë që kemi shtrirë për të ndihmuar. Mbetet një njeri që kemi frymëzuar. Mbetet një vepër që kemi krijuar. Mbetet një ide që kemi mbjellë. Mbetet një libër, një shkrim, një kujtim, një institucion, një kontribut, një brez të cilit i kemi dhënë diçka nga vetja jonë. Në këtë kuptim, trashëgimia e njeriut nuk përcaktohet nga madhësia e pasurisë që lë pas, por nga thellësia e ndikimit që ka ushtruar mbi jetën e të tjerëve. Prandaj, dashuria nuk duhet parë vetëm si emocion, por edhe si përgjegjësi njerëzore. Të duash do të thotë të kujdesesh, të respektosh, të falësh, të dëgjosh dhe të jesh i pranishëm atëherë kur prania jote ka rëndësi. Veçanërisht familja dhe farefisi janë pjesë e kësaj përgjegjësie. Në një kohë kur individualizmi, ritmi i jetës dhe distancat fizike po i bëjnë marrëdhëniet njerëzore gjithnjë e më të brishta, ruajtja e lidhjeve familjare nuk është vetëm një detyrim moral; është edhe ruajtje e kujtesës, identitetit dhe vazhdimësisë ndërmjet brezave. Nuk duhet të lejojmë që një keqkuptim, një interes material apo një konflikt i përkohshëm të jetë më i fortë se lidhja njerëzore. Sepse një ditë, kur të mos kemi më mundësi të kthehemi pas, do të kuptojmë se shumë prej gjërave për të cilat jemi shqetësuar nuk kanë pasur asnjë rëndësi. Do të kuptojmë se kemi humbur kohë duke mbrojtur ego, ndërsa duhej të mbronim marrëdhënie; kemi ruajtur pasuri, ndërsa duhej të ruanim njerëz; kemi kërkuar të kemi të drejtë, ndërsa ndonjëherë duhej thjesht të kishim zemër. Jeta nuk na kërkon të jemi të përsosur. Na kërkon të jemi njerëzorë.
Të dimë të kërkojmë falje.
Të dimë të falim.
Të dimë të duam pa interes.
Të dimë të japim pa pritur gjithmonë kthim. Dhe mbi të gjitha, të kuptojmë se koha që na është dhënë nuk është pronë, por përgjegjësi.
Në fund, secili prej nesh do të largohet. Por pyetja më e rëndësishme nuk është nëse do të largohemi; kjo është e sigurt. Pyetja është çfarë do të mbetet nga ne pasi të largohemi?
Ndoshta do të mbeten veprat tona.
Ndoshta fjalët tona.
Ndoshta njerëzit që kemi ndihmuar.
Ndoshta fëmijët tanë dhe mënyra se si ata do të kujtojnë dashurinë që u kemi dhënë.
Ndoshta një libër që dikush do ta lexojë pas shumë vitesh.
Ndoshta një ide që do të vazhdojë të jetojë.
Ndoshta një gjest i vogël, të cilin ne e kemi harruar, por dikush tjetër nuk e ka harruar kurrë. Kjo është pasuria e vërtetë e njeriut: ajo që nuk mund të varroset bashkë me të. Prandaj, nuk dua ta mas jetën vetëm me atë që kam arritur të kem, por me atë që kam arritur të lë pas. Nuk dua që gjurmët e mia të jenë vetëm në dokumente, libra apo emra institucionesh, por mbi të gjitha në ndërgjegjen dhe kujtesën e njerëzve me të cilët kam ndarë një pjesë të rrugëtimit tim. Sepse një ditë gjithçka materiale do të mbetet pas. Ne do të largohemi, por veprat tona mund të vazhdojnë të flasin. Dhe ndoshta kjo është forma më e bukur e pavdekësisë njerëzore: të mos jetosh përgjithmonë në trup, por të vazhdosh të jetosh në veprat, në kujtesën dhe në zemrat e të tjerëve
