Shkalla e papunësisë arrin në 5,6 për qind, ndërsa të dhënat tregojnë se shtetasit e huaj preken dukshëm më shumë. Në mesin e kategorive më të ekspozuara janë edhe bashkatdhetarët nga Kosova dhe vendet e tjera shqiptare.
Tregu i punës në Zvicër po përballet me shenja të ngadalësimit, ndërsa papunësia ka shënuar rritje gjatë tremujorit të tretë të vitit 2026. Sipas të dhënave të Anketës së Forcës Punëtore (SAKE), të publikuara nga Zyra Federale e Statistikave (BFS), shkalla e papunësisë sipas standardeve të Organizatës Ndërkombëtare të Punës (ILO) ka arritur në 5,6 për qind. Kjo shifër paraqet rritje krahasuar me tremujorin e dytë të vitit, kur papunësia ishte 4,9 për qind, si dhe me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, kur ishte 5,1 për qind. Megjithatë, një zhvillim që meriton vëmendje është fakti se numri i përgjithshëm i personave të punësuar në Zvicër vazhdon të rritet. Në tremujorin e tretë të vitit 2026, në vend ishin të punësuar rreth 5,387 milionë persona, 0,5 për qind më shumë se një vit më parë. Por, nëse kjo rritje llogaritet në ekuivalentin e vendeve të punës me orar të plotë, ajo zbret në vetëm 0,1 për qind.
Pse dallojnë shifrat e ILO-s nga ato të SECO-s?
Një dallim i rëndësishëm në interpretimin e papunësisë lidhet me mënyrën e llogaritjes së saj. Zyra Federale për Ekonomi (SECO) numëron personat që janë të regjistruar si të papunë në zyrat regjionale të punësimit (RAV). Ndërsa ILO përdor kritere më të gjera, duke përfshirë edhe personat që nuk janë të regjistruar në këto zyra, por që nuk kanë punë, kërkojnë aktivisht punësim dhe janë të gatshëm të fillojnë punën në një afat të shkurtër. Për këtë arsye, shkalla e papunësisë sipas ILO-s është zakonisht më e lartë se ajo që publikon SECO, e cila muajve të fundit ka qëndruar rreth 3 për qind. Në krahasim me vendet e tjera evropiane, Zvicra vazhdon të ketë një situatë relativisht më të favorshme, pasi shkalla e papunësisë në Bashkimin Evropian gjatë tremujorit të tretë ishte 6,2 për qind.
Punëtorët e huaj, më të ekspozuar ndaj papunësisë
Shqetësim të veçantë paraqet situata e punëtorëve të huaj, të cilët sipas statistikave preken dukshëm më shumë nga papunësia sesa shtetasit zviceranë. Të dhënat e BFS-së për tremujorin e katërt të vitit 2025 tregojnë se shkalla e papunësisë te personat me shtetësi të huaj ishte 8,2 për qind, ndërsa te shtetasit zviceranë 3,6 për qind. Edhe më shqetësuese është gjendja e shtetasve nga vendet jashtë BE-së dhe EFTA-s, ku shkalla e papunësisë arrinte në 11,8 për qind. Në këtë kategori përfshihen edhe shumë bashkatdhetarë nga Kosova dhe vendet e tjera shqiptare, të cilët prej vitesh kontribuojnë në ekonominë zvicerane. Një pjesë e konsiderueshme e mërgatës shqiptare është e angazhuar në sektorë si ndërtimtaria, gastronomia, logjistika, transporti dhe shërbimet. Këta sektorë mund të jenë veçanërisht të ndjeshëm ndaj ndryshimeve ekonomike, rënies së porosive dhe zvogëlimit të kërkesës për punëtorë.
Mërgata shqiptare përballë sfidave të tregut të punës
Rritja e papunësisë nuk është vetëm një çështje statistikore. Pas çdo përqindjeje qëndron një familje, një prind, një i ri apo një punëtor që përballet me pasigurinë për të ardhmen e tij. Për mërgatën shqiptare në Zvicër, e cila për dekada ka ndërtuar jetën e saj përmes punës, sakrificës dhe integrimit, zhvillimet në tregun e punës kërkojnë vëmendje të shtuar. Ruajtja e vendeve të punës, përgatitja profesionale, mësimi i gjuhëve zyrtare dhe përshtatja me kërkesat e reja të ekonomisë janë gjithnjë e më të rëndësishme. Në të njëjtën kohë, institucionet dhe organizatat që përfaqësojnë interesat e komunitetit shqiptar duhet të nxisin informimin, këshillimin dhe mbështetjen e personave që mbeten pa punë. Zvicra vazhdon të mbetet një vend me ekonomi të fuqishme dhe mundësi të shumta, por edhe këtu askush nuk është i paprekshëm nga ndryshimet ekonomike. Prandaj, rritja e papunësisë duhet të shërbejë si një sinjal për përgatitje dhe veprim në kohë. Sepse mërgata shqiptare nuk është vetëm pjesë e fuqisë punëtore të Zvicrës, por edhe një faktor i rëndësishëm i zhvillimit ekonomik dhe shoqëror të këtij vendi, transmeton Bsot.
