Ka dalë nga shtypi libri “Si shihet atdheu nga larg”, i autorit, publicistit dhe veprimtarit shqiptar Skënder Karaçica, një vepër që ndërthur kujtesën personale me përvojën e mërgimit, historinë dhe veprimtarinë e shqiptarëve në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Libri vjen si një rrëfim i ndërtuar mbi kujtime, dëshmi, ngjarje dhe reflektime të autorit, duke sjellë para lexuesit një pjesë të rrugëtimit të tij jetësor dhe të lidhjes së pandarë me vendlindjen. Në faqet e tij rikthehen Drenica, Kosova, njerëzit, familja, mërgimi dhe ngjarjet që kanë lënë gjurmë në jetën e autorit.
“Si shihet atdheu nga larg” nuk është vetëm një libër kujtimesh personale. Ai shtrihet në një hapësirë më të gjerë, duke pasqyruar përvojën e diasporës shqiptare në Amerikë, veprimtarinë atdhetare, përpjekjet për ruajtjen e gjuhës dhe identitetit shqiptar, si dhe lidhjen e vazhdueshme të mërgimtarit me vendin prej nga ka ardhur.
Përmes rrëfimeve të tij, Karaçica sjell në vëmendje edhe periudha të rëndësishme të historisë së Kosovës, luftën, sakrificën dhe përpjekjet e brezave për liri. Në këtë kuptim, libri bëhet një dëshmi e kohës dhe e njerëzve që, edhe pse larg atdheut, kanë vazhduar të ndihen pjesë e fatit dhe historisë së tij.
Vepra mund të lexohet edhe si një “pasaportë” e mërgatës shqiptare në Amerikë, pasi në faqet e saj përshkruhet një histori e gjatë e angazhimit, përkushtimit dhe veprimtarisë së shqiptarëve në Shtetet e Bashkuara. Përmes kujtimeve dhe dëshmive, autori përpiqet të ruajë jo vetëm historinë personale, por edhe një pjesë të kujtesës kolektive shqiptare.
Në recensionin e tij me titull “Autori shpirtërisht i pashkëputur”, publicisti dhe diplomati Avni Spahiu vë në pah lidhjen e pandërprerë të autorit me atdheun, pavarësisht largësisë dhe viteve të kaluara në mërgim.
Ndërsa studiuesi Begzad Baliu, në recensionin “Skënder Karaçica: Kujtesa si detyrë”, thekson rëndësinë e kujtesës si një formë ruajtjeje të historisë dhe të përvojës njerëzore. Sipas tij, historia nuk jeton vetëm në dokumentet institucionale dhe vendimet politike, por edhe në kujtime, rrëfime, anekdota dhe përjetime që përcillen nga një brez te tjetri.
Pikërisht kujtesa është një nga shtyllat kryesore të librit. Për Karaçicën, ajo nuk është vetëm mall për të kaluarën, por edhe një detyrim moral për të mos lejuar që përvojat e një kohe, sakrificat e njerëzve dhe rrugëtimi i një brezi të humbasin në harresë.
Skënder Karaçica prej vitesh jeton dhe vepron në Çikago, ku është angazhuar në jetën publicistike, kulturore dhe shoqërore të komunitetit shqiptar. Përmes shkrimeve, veprimtarisë dhe angazhimit të tij ndër vite, ai ka përcjellë vazhdimisht zërin e mërgatës dhe lidhjen e saj me Kosovën dhe trojet shqiptare.
Me këtë botim, autori ka përmbledhur një pjesë të shkrimeve, kujtimeve dhe dëshmive të tij, duke krijuar një vepër që ndërthur historinë personale me atë kolektive dhe që sjell në vëmendje rolin e mërgatës në ruajtjen e identitetit kombëtar.
Libri “Si shihet atdheu nga larg” është botuar nga Botimet Drini dhe tashmë ka dalë nga shtypi, duke iu ofruar lexuesve në Kosovë, në mërgatë dhe kudo ku ruhet lidhja me gjuhën, kulturën dhe kujtesën shqiptare.
Në thelb të veprës qëndron një ide e thjeshtë, por e fuqishme: largësia fizike nuk e shuan lidhjen me atdheun. Përkundrazi, për mërgimtarin, kujtimi i vendlindjes shpesh bëhet pjesë e pandashme e identitetit dhe e jetës së përditshme.
Dhe pikërisht këtë frymë e përmbledh edhe porosia që përcjell libri:
“Atdheu nuk matet me largësi, por me dashurinë që nuk shuhet kurrë.”
