Bernë – Zvicra vazhdon të mbetet një nga vendet më tërheqëse për punëtorët e huaj, ndërsa të dhënat më të fundit të publikuara nga Sekretariati Shtetëror për Ekonominë (SECO) tregojnë se gjatë vitit 2025 vendi është rritur me 50.900 banorë neto nga vendet e Bashkimit Evropian dhe EFTA-s. Edhe pse kjo shifër është pak më e ulët krahasuar me një vit më parë, ajo dëshmon se migracioni mbetet një faktor kyç për ekonominë dhe sistemin social zviceran, transmeton 20min.ch përcjell helveticALForum.ch. Raporti vjen vetëm pak kohë pas debatit të gjerë politik mbi iniciativën e Partisë Popullore Zvicerane (SVP) “Jo Zvicrës me 10 milionë banorë”, e cila u hodh poshtë në referendum. Megjithatë, çështja e migracionit vazhdon të jetë një nga temat më të diskutuara në vend.
Rënie e lehtë e migracionit për shkak të ngadalësimit ekonomik
Sipas SECO-s, rënia e lehtë e migracionit lidhet me ngadalësimin e ritmit të zhvillimit ekonomik. Në vitin 2024 bilanci neto i migracionit kishte arritur rreth 54 mijë persona, ndërsa në vitin 2025 ai zbriti në 50.900. Megjithatë, autoritetet theksojnë se kjo shifër mbetet mbi mesataren shumëvjeçare. Rreth 70 për qind e lejeve të qëndrimit të lëshuara për shtetasit e BE-së dhe EFTA-s janë dhënë për persona që kishin një kontratë pune, duke konfirmuar se migracioni drejt Zvicrës është kryesisht i lidhur me nevojat e tregut të punës.
Industria farmaceutike dhe shëndetësia varen nga punëtorët e huaj
Raporti evidenton se disa sektorë të ekonomisë zvicerane nuk mund të funksionojnë pa fuqinë punëtore të ardhur nga jashtë. Në industrinë e kimisë dhe farmaceutikës, gjysma e të punësuarve janë shtetas të vendeve të BE-së ose punëtorë ndërkufitarë. Në industrinë e orëve dhe sektorin e hotelerisë kjo përqindje arrin në 42 për qind, ndërsa në ndërtim rreth 34 për qind. Në të gjithë ekonominë zvicerane, të huajt përbëjnë rreth 35 për qind të fuqisë punëtore. Sipas Sekretares së Shtetit, Helene Budliger Artieda, ekziston një fenomen interesant: shumë emigrantë punojnë ose në pozitat më të larta drejtuese ose në profesionet më të vështira dhe më pak të dëshiruara. Kjo vihet re veçanërisht në sektorin e shëndetësisë, ku mungesa e personelit vazhdon të jetë një sfidë serioze.
Kontribut i rëndësishëm për fondin e pensioneve
Një nga gjetjet më të rëndësishme të raportit është ndikimi pozitiv i migracionit në financat publike. Afërsisht 28 për qind e të gjitha kontributeve për sigurimet e pleqërisë dhe invaliditetit (AHV/IV) paguhen nga personat e ardhur nga jashtë. Sipas SECO-s, emigrantët kontribuojnë më shumë në fondet pensionale sesa marrin prej tyre, pasi një pjesë e konsiderueshme rikthehet në vendet e origjinës para ose menjëherë pas pensionimit. Kjo ndihmon Zvicrën të përballojë plakjen e popullsisë dhe mungesën e fuqisë punëtore, duke lehtësuar barrën financiare mbi sistemin e pensioneve. Megjithatë, raporti tregon edhe një anë tjetër të medaljes. Për shkak të rrezikut më të lartë të papunësisë, emigrantët marrin më shumë përfitime nga sigurimi i papunësisë sesa kontribuojnë në të. Gjithashtu, norma e përfitimit të ndihmës sociale tek të huajt është 2,3 për qind, krahasuar me 1,8 për qind tek qytetarët zviceranë.
Punëdhënësit kërkojnë më shumë reforma
Përfaqësuesit e punëdhënësve e konsiderojnë migracionin një domosdoshmëri për ekonominë zvicerane. Drejtori i Shoqatës së Punëdhënësve, Roland Müller, deklaroi se plakja e popullsisë po krijon mungesë të fuqisë punëtore dhe se migracioni ndihmon në zbutjen e këtij problemi. Ai kërkoi politika që lehtësojnë kombinimin e jetës familjare me punën, nxisin punësimin e personave më të moshuar dhe, në perspektivë, rritjen e moshës së pensionit. Megjithatë, ai pranoi se aktualisht nuk ekziston mbështetje e mjaftueshme politike dhe popullore për një reformë të tillë.
Sindikatat kërkojnë mbrojtje më të madhe të pagave
Nga ana tjetër, sindikatat e shohin rezultatin e referendumit si një mbështetje të qartë për lëvizjen e lirë të personave, por paralajmërojnë se mbrojtja e pagave duhet të forcohet. Sipas përfaqësuesit të Konfederatës së Sindikatave Zvicerane, David Galluser, kontrollet për respektimin e pagave dhe kushteve të punës nuk janë të mjaftueshme. Ai theksoi se pagat reale kanë mbetur pothuajse të pandryshuara që nga viti 2016, ndërsa rritja e produktivitetit nuk është reflektuar në të ardhurat e punonjësve.
Migracioni mbetet vendimtar për të ardhmen e Zvicrës
Raporti i SECO-s konfirmon se ekonomia zvicerane vazhdon të mbështetet fuqishëm te punëtorët e ardhur nga vendet e Bashkimit Evropian dhe EFTA-s. Edhe pse debati politik mbi kufizimin e migracionit vazhdon, shifrat tregojnë se shumë sektorë strategjikë nuk do të mund të funksiononin pa kontributin e fuqisë punëtore të huaj. Në të njëjtën kohë, autoritetet dhe partnerët socialë pajtohen se Zvicra duhet të gjejë një ekuilibër mes nevojës për punëtorë të kualifikuar, mbrojtjes së tregut të punës dhe ruajtjes së qëndrueshmërisë së sistemit social në vitet e ardhshme, transmeton 20min.ch, përcjell helveticALForum.ch.
