Evropa po hyn në një epokë të re demografike, ku sfida më e madhe nuk lidhet më me rritjen e popullsisë, por me rënien e vazhdueshme të lindshmërisë. Paralajmërimi vjen nga një prej ekspertëve më të njohur evropianë të mjekësisë riprodhuese, profesori Samir Hamamah, gjinekolog dhe specialist i fertilitetit në Spitalin Universitar të Montpellier-it në Francë. Sipas tij, Evropa ende nuk e ka kuptuar plotësisht përmasën e krizës që po afrohet, transmeton 20min.ch. “Ne nuk jemi mjaftueshëm alarmues”, thekson profesori 71-vjeçar, duke shtuar se pasojat e rënies së lindshmërisë tashmë po ndihen në shumë vende evropiane dhe se ato do të ndikojnë drejtpërdrejt në ekonominë, sistemin pensional, tregun e punës dhe sistemin shëndetësor.
Zvicra shënon nivelin më të ulët historik të lindjeve
Edhe Zvicra është pjesë e kësaj tabloje shqetësuese. Sipas të dhënave zyrtare, gjatë vitit 2024 norma e lindshmërisë arriti në vetëm 1,29 fëmijë për grua, niveli më i ulët i regjistruar ndonjëherë në vend. Demografët theksojnë se për të ruajtur një popullsi të qëndrueshme, pa mbështetjen e migracionit, një vend duhet të ketë mesatarisht 2,1 fëmijë për grua. Diferenca mes këtij standardi dhe realitetit aktual në Zvicër tregon se vendi po hyn në një periudhë plakjeje të shpejtë të popullsisë. Nëse kjo prirje vazhdon, numri i personave në moshë pune do të bjerë ndjeshëm, ndërsa do të rritet numri i pensionistëve dhe kërkesat për shërbime sociale e shëndetësore.
Kush do ta mbajë ekonominë nesër?
Profesori Hamamah ngre një pyetje që po shqetëson gjithnjë e më shumë politikëbërësit evropianë:
Kush do të financojë pensionet? Kush do të punojë në spitale, shkolla, industri dhe administratë pas dy apo tre dekadash?
Sipas tij, kjo nuk është më një çështje teorike, por një realitet që po afrohet me shpejtësi.
Migracioni nuk është zgjidhje afatgjatë
Shpesh migracioni konsiderohet si mënyra më e lehtë për të kompensuar mungesën e fuqisë punëtore. Megjithatë, profesori francez vlerëson se kjo nuk mund të jetë zgjidhje afatgjatë. Nga njëra anë, shumë shoqëri evropiane po tregohen gjithnjë e më skeptike ndaj migracionit. Nga ana tjetër, vendet që humbasin profesionistët e tyre mbeten pa kuadrot që vetë i kanë arsimuar dhe financuar për vite me radhë. Sipas parashikimeve ndërkombëtare, deri në fund të këtij shekulli vetëm gjashtë shtete në botë pritet të arrijnë normën minimale prej 2,1 fëmijësh për grua. Kjo do të thotë se edhe burimi global i migracionit do të zvogëlohet me kalimin e kohës.
Inteligjenca artificiale nuk mund ta zëvendësojë njeriun
Profesori Hamamah pranon se robotika dhe inteligjenca artificiale do të ndryshojnë mënyrën se si funksionon ekonomia moderne. Shtete si Japonia dhe Kina tashmë kanë investuar fuqishëm në automatizim për t’u përballur me mungesën e fuqisë punëtore. Megjithatë, sipas tij, teknologjia nuk mund ta zgjidhë plotësisht krizën demografike. Shoqëritë kanë nevojë për fëmijë, familje dhe breza të rinj që do të mbajnë gjallë zhvillimin ekonomik, kulturor dhe social të vendeve.
Duhet mbështetur familja
Një nga mesazhet kryesore të ekspertit është se shtetet duhet të krijojnë politika që ndihmojnë familjet.
Kjo nënkupton:
- lehtësimin e kombinimit të karrierës me jetën familjare;
- mbështetje financiare për prindërit;
- çerdhe dhe kopshte më të përballueshme;
- politika më fleksibile të punësimit;
- mbrojtje më të madhe për nënat dhe baballarët që punojnë.
Sipas tij, shumë çifte dëshirojnë të kenë fëmijë, por përballen me pengesa ekonomike dhe sociale që i detyrojnë ta shtyjnë ose ta braktisin këtë plan.
Fertiliteti po dobësohet
Një tjetër shqetësim është rritja e infertilitetit. Hamamah thekson se gjithnjë e më shumë çifte kanë vështirësi për të pasur fëmijë, ndërsa shumë njerëz mbështeten gabimisht në idenë se fekondimi artificial mund të zgjidhë çdo problem. Ai propozon që produktet që përmbajnë substanca të dëmshme për fertilitetin të etiketohen në mënyrë të ngjashme me paralajmërimet që vendosen në paketat e cigareve.
Një strategji për të ardhmen e Evropës
Profesori francez ka qenë pjesë e hartimit të Planit Kombëtar Francez për Fertilitetin dhe tashmë është ftuar nga institucionet evropiane për të kontribuar në ndërtimin e një strategjie të përbashkët për fertilitetin në nivel kontinental. Sipas tij, nuk bëhet fjalë vetëm për një problem francez, zviceran apo gjerman.
“Bëhet fjalë për të ardhmen e Evropës.”
Një debat që duhet të zhvillohet edhe në Zvicër
Edhe pse Zvicra vazhdon të jetë ndër vendet me standardin më të lartë të jetesës në botë, shifrat e fundit tregojnë se mirëqenia ekonomike nuk garanton automatikisht rritjen e lindshmërisë. Ekspertët besojnë se dekadat e ardhshme do të kërkojnë politika të reja familjare, investime në mbështetjen e prindërve dhe një debat të hapur mbi të ardhmen demografike të vendit. Kriza e lindshmërisë nuk është më një çështje statistikash. Ajo po shndërrohet në një nga sfidat më të mëdha ekonomike, sociale dhe politike të shekullit XXI, ndërsa Zvicra dhe Evropa duhet të veprojnë sot për të siguruar stabilitetin e brezave të ardhshëm, transmeton 20min.ch, përcjell helveticALForum.ch.
(Foto ilustrim)
