The Sunday Times bën një shkrim të gjatë mbi dokumentet e planifikimit për projektin luksoz 5 miliardë dollarësh të Ivanka Trump, të cilat i ka zbuluar, ndërsa protestat kundër tij po shndërrohen në një krizë politike.
“Është një projekt masiv. Përfshin një ishull privat prej 14,000 hektarësh në zemër të Mesdheut.”
Ivanka Trump dhe bashkëshorti i saj, Jared Kushner, kishin qenë me pushime me Lord Rothschild, në vilën e familjes së tij në Korfuz në vitin 2021, kur bankieri britanik i mori me jaht për një udhëtim të shkurtër përtej Adriatikut, drejt Shqipërisë. Edi Rama, kryeministri karizmatik dhe kontrovers i Shqipërisë, erdhi gjithashtu për të darkuar në jaht.
“Ndaluam për të notuar, praktikisht kështu e gjetëm,” shpjegoi Ivanka në podcast në fund të majit. “Notuam deri në ishull, bëmë një ecje këmbëzbathur deri në majë dhe thjesht u magjepsëm.”
Çifti u mahnit aq shumë nga ishulli i Sazanit, sa tani po përgatitet të ndërtojë aty një resort luksoz prej 5 miliardë dollarësh, si edhe në një zonë ligatinore përballë tij në kontinent.
The Sunday Times mund të zbulojë se dokumentet e planifikimit për resortin përfshijnë propozime për një marinë që mund të mbajë 350 superjahte, ambiente koncertesh, një kazino, një qendër hipizmi, një klub jahtesh, një park ujor dhe “kopshte lagunore” të shtrira në një sipërfaqe të barabartë me 14 fusha futbolli. Dokumentet tregojnë gjithashtu se vetë Ivanka po ndihmon në projektimin e disa pjesëve të kompleksit.
Një burim pranë çiftit tha se ata po investojnë paratë e tyre.
Zhvillimi, që pritet të ketë përmasa sa Parku Olimpik në Londër, ka shkaktuar një krizë politike në Shqipëri, pasi dhjetëra mijëra njerëz kanë dalë në rrugë për të protestuar kundër planeve, në demonstrata që kanë zgjatur pothuajse një muaj.
Një historian vendas, Auron Tare, i cili prej kohësh njeh kryeministrin e Shqipërisë dhe Rothschild-in, organizoi një udhëtim për Ivankën dhe Kushnerin në Sazan, ishulli më i madh i Shqipërisë dhe pronë e shtetit. Aty ndodhet ende një bazë detare e rrënuar, e ndërtuar nga Musolini, ndërsa rreth 2,000 turistë e vizitojnë çdo ditë, pasi Rama e hapi për turistët.
Tare kishte studiuar historinë e ishullit dhe kishte hartuar një plan për të ndërtuar një qendër kërkimore shkencore rreth bazës detare.
“Kur i çova këta njerëz atje, kjo ishte ideja që u shpjegova dhe atyre u pëlqeu shumë,” i tha ai The Sunday Times.
Më vonë, ai ia paraqiti planet e tij kompanisë së investimeve të Kushnerit, Affinity Partners, tha ai, “dhe atyre u pëlqyen. Thanë: ‘Po, kjo është pikërisht ajo që duhet të bëjmë’.”
Megjithatë, ky nuk duket të jetë plani më i fundit. Një dokument informues për firmat arkitekturore që dëshirojnë të konkurrojnë për të punuar në resort, i datës 6 nëntor të vitit të kaluar, rrodhi tek studiuesi i inteligjencës me burime të hapura, Eric Czuleger, dhe është konfirmuar si autentik nga një burim pranë investitorëve të projektit.
Duke përshkruar pjesën ligatinore të zhvillimit, e cila do të ndërtohet e para, dokumenti parashikon 600 shtëpi qyteti, 520 vila, 1,400 apartamente, 800 dhoma hoteli, klube plazhi përgjatë rreth dy milje e gjysmë vijë bregdetare, një fushë golfi, një qendër mirëqenieje, dyqane, restorante dhe një rrugë private drejt një aeroporti të ri aty pranë, me akses për helikopterë dhe avionë privatë. Kushner ka publikuar më parë në rrjetet e tij sociale edhe një imazh artistik se si mund të duket resorti.
Dokumenti u hartua nga vëllezërit Ramez dhe Mohammad al-Khayyat, trashëgimtarë të pasurish të patundshme me origjinë katari-siriane, zhvillimet e të cilëve përfshijnë një ishull artificial në Doha, të ndërtuar për Kupën e Botës në Katar. Vëllezërit e takuan Kushnerin kur ai darkoi në një nga restorantet e tyre gjatë turneut në vitin 2022. Ata kanë hedhur idenë e një fushe golfi Trump në bregdetin sirian dhe kanë lobuar që sanksionet amerikane ndaj Sirisë të hiqen pas rënies së Bashar al-Assadit. Organizata Trump tha këtë vit se nuk kishte asnjë marrëveshje në proces me vëllezërit.
Vëllezërit fillimisht iu bashkuan projektit në Shqipëri si kontraktorë ndërtimi dhe më vonë u bënë partnerë të plotë, krahas Ivankës dhe Kushnerit, si edhe Asher Abehsera, një zhvillues pronash nga Nju Jorku që ka punuar me Kushnerin për disa vite. Abehsera tha në një deklaratë: “Qëllimi ynë është i thjeshtë: të kremtojmë bukurinë natyrore të Shqipërisë, të krijojmë vende pune dhe të ndërtojmë diçka për të cilën brezat e ardhshëm mund të jenë krenarë. E ardhmja e tij, në fund, do të përcaktohet nga Shqipëria dhe populli shqiptar.” Kuptohet se Affinity Partners nuk është më e përfshirë.
Një burim pranë Ivankës dhe Kushnerit tha se jo gjithçka e përfshirë në kërkesën për oferta do të ndërtohet. Një firmë arkitekturore, Laboratory for Visionary Architecture, LAVA, me bazë në Berlin, përgatiti një masterplan si përgjigje ndaj dokumentit, i cili përfshinte gërmimin ose prerjen e 6 milionë metrave kub tokë, një volum një herë e gjysmë më i madh se stadiumi Wembley.
Plani i LAVA-s, i datës 14 nëntor, përfshin një “enklavë ultra-luksoze” private me markën Cheval Blanc, grupi hotelier i gjigantit francez të luksit LVMH, pronar i Louis Vuitton, si edhe një hotel me markën Cipriani, sipas hotelit venecian me pesë yje, dhe Aman, grupi i resorteve luksoze. Tobias Walliser, partner në LAVA, tha: “Ky ishte një draft-propozim — jo një plan final apo i miratuar… Përfshirja jonë në projekt nuk vazhdoi përtej kësaj faze dhe nuk kemi asnjë informacion për planifikimin aktual.” , transmeton lapsial.
