Nga korriku, automjetet e reja do të monitorojnë vëmendjen e shoferëve për të parandaluar aksidentet dhe për të rritur sigurinë në rrugë.
Një epokë e re në sigurinë rrugore po fillon në Evropë dhe Zvicra po ecën në të njëjtin drejtim. Duke filluar nga 7 korriku 2026, automjetet e reja të pasagjerëve dhe mjetet e lehta komerciale do të duhet të pajisen me sisteme të avancuara të monitorimit të shoferit, të cilat mund të analizojnë lëvizjet e kokës, drejtimin e shikimit dhe kohëzgjatjen e vëmendjes gjatë drejtimit të automjetit, transmeton 20min.ch. Masat e reja janë pjesë e një pakete më të gjerë sigurie të miratuar nga Bashkimi Evropian, me synimin për të ulur numrin e aksidenteve dhe viktimave në trafik. Edhe pse Zvicra nuk është anëtare e BE-së, autoritetet zvicerane kanë konfirmuar se do t’i zbatojnë gradualisht këto standarde në përputhje me rregulloret ndërkombëtare të harmonizuara.
Kamera që monitorojnë përqendrimin e shoferit
Sistemi që ka ngjallur më shumë debat është ai i quajtur “Advanced Driver Distraction Warning” (Paralajmërimi i avancuar për shpërqendrimin e shoferit). Ndryshe nga sistemet aktuale që identifikojnë lodhjen ose përgjumjen, teknologjia e re monitoron nëse shoferi po humbet përqendrimin për arsye të tjera, si përdorimi i telefonit celular, shikimi i gjatë jashtë rrugës apo shpërqendrime të ndryshme gjatë vozitjes. Përmes sensorëve ose kamerave infra të kuqe, sistemi analizon në kohë reale drejtimin e syve, lëvizjet e kokës dhe kohën gjatë së cilës vëmendja largohet nga rruga. Nëse konstatohet rrezik, shoferi paralajmërohet me sinjale zanore ose vizuale. Ekspertët e sigurisë rrugore argumentojnë se një teknologji e tillë mund të shpëtojë jetë, sidomos në rastet kur shoferët bien në mikro-gjumë ose humbasin përqendrimin për disa sekonda, kohë e mjaftueshme për të shkaktuar një aksident të rëndë.
Mbrojtje më e madhe për këmbësorët dhe çiklistët
Përveç monitorimit të shoferit, rregullat e reja kërkojnë që sistemet automatike të frenimit emergjent të jenë në gjendje të njohin jo vetëm automjetet e tjera, por edhe këmbësorët dhe çiklistët. Nëse ekziston rreziku i një përplasjeje, automjeti mund të frenojë automatikisht për të shmangur aksidentin ose për të reduktuar pasojat e tij. Autoritetet evropiane besojnë se kjo masë do të kontribuojë ndjeshëm në mbrojtjen e përdoruesve më të pambrojtur të rrugës. Gjithashtu, sistemet e mbajtjes së korsisë do të zbatohen më gjerësisht dhe do të ndërhyjnë automatikisht kur automjeti largohet nga korsia pa reagimin e shoferit.
Debati mbi privatësinë
Futja e kamerave në kabinën e automjeteve ka ngritur shqetësime te një pjesë e qytetarëve, të cilët druhen se teknologjia mund të përdoret për mbikëqyrje të vazhdueshme. Megjithatë, ekspertët e industrisë automobilistike dhe autoritetet zvicerane sigurojnë se sistemi nuk është projektuar për të regjistruar apo ruajtur të dhëna personale. Sipas tyre, informacioni përpunohet brenda automjetit dhe përdoret vetëm për të vlerësuar nivelin e vëmendjes së shoferit. Pavarësisht këtyre garancive, skepticizmi mbetet i pranishëm. Në vitet e fundit, disa prodhues automjetesh janë kritikuar për mbledhjen e sasive të mëdha të të dhënave nga përdoruesit, duke ushqyer debatin mbi privatësinë në epokën e automjeteve inteligjente.
Prodhuesit që e përdorin tashmë teknologjinë
Shumë marka të njohura kanë filluar prej kohësh të instalojnë kamera infra të kuqe në modelet e tyre më të reja. Mes tyre janë Mercedes, Volvo, Hyundai, Tesla, BMW dhe Volkswagen. Në disa modele, kamerat janë të integruara pas timonit ose në panelin e instrumenteve, ndërsa në të tjera ndodhen pranë pasqyrës së brendshme. Teknologjia tashmë është pjesë e automjeteve moderne dhe rregullat e reja thjesht e bëjnë atë standard të detyrueshëm.
Një hap drejt trafikut më të sigurt
Autoritetet evropiane dhe ato zvicerane e konsiderojnë këtë reformë si një hap të rëndësishëm drejt reduktimit të aksidenteve rrugore. Sipas statistikave, shpërqendrimi i shoferit mbetet ndër shkaqet kryesore të aksidenteve fatale në Evropë. Ndërsa disa qytetarë shprehin shqetësime për privatësinë, mbështetësit e teknologjisë argumentojnë se përfitimet në sigurinë rrugore janë shumë më të mëdha. Në një kohë kur automjetet po bëhen gjithnjë e më inteligjente, monitorimi i vëmendjes së shoferit shihet si një nga mjetet më efektive për të parandaluar tragjeditë në rrugë, transmeton 20min.ch, përcjell helveticALForum.ch. (Foto ilustrim)
