Joe Wilson dhe Keith Self shprehin shqetësim për gjendjen e demokracisë dhe sundimin e ligjit në Shqipëri, duke kërkuar shqyrtimin e kufizimeve të vizave për zyrtarët e dyshuar për korrupsion.
Dy kongresmenë republikanë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës i kanë dërguar një letër Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, ku shprehin shqetësim për zhvillimet politike dhe gjendjen e sundimit të ligjit në Shqipëri. Ata i kanë kërkuar administratës amerikane të shqyrtojë mundësinë e vendosjes së kufizimeve të vizave ndaj zyrtarëve shqiptarë të përfshirë në korrupsion të konsiderueshëm. Sipas raportimit të Fox News, letra është nënshkruar nga përfaqësuesi Joe Wilson dhe kryetari i Nënkomitetit të Dhomës së Përfaqësuesve për Evropën, Keith Self. Në të, Shqipëria përshkruhet si një aleat i NATO-s dhe vend kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian, ndërsa theksohet se përparimi i arritur në reformat e drejtësisë mbetet i brishtë dhe rrezikon të zhbëhet.
“Ngjarjet e fundit sugjerojnë se progresi është i brishtë dhe, në fusha kyçe, në rrezik përmbysjeje”, thuhet në letrën drejtuar Rubios.
Kërkohet shqyrtimi i kufizimeve të vizave
Kongresmenët i kanë kërkuar Sekretarit amerikan të Shtetit të përdorë kompetencat që i jep Seksioni 7031(c) i legjislacionit për ndarjet buxhetore të Departamentit të Shtetit, i cili parashikon kufizime të vizave për persona të caktuar kur ekzistojnë informacione të besueshme për përfshirjen e tyre në korrupsion të konsiderueshëm. Sipas kërkesës, masat mund të përfshijnë edhe anëtarët e afërt të familjes së zyrtarëve të përcaktuar, në përputhje me dispozitat ligjore. Wilson dhe Self i kanë kërkuar administratës amerikane përgjigje për katër çështje kryesore deri më 5 nëntor. Përveç shqyrtimit të mundësisë së kufizimeve të vizave, ata kërkojnë informacion për ndihmën amerikane ndaj reformës në drejtësi në Shqipëri, angazhimin e ambasadës amerikane në Tiranë për mbrojtjen e protestuesve dhe gazetarëve, si dhe zhvillimet që lidhen me hetimet ndaj ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku.
Rasti Balluku në fokusin e Kongresit amerikan
Një nga çështjet e ngritura në letër lidhet me Belinda Ballukun, e cila, sipas raportimit, është akuzuar për ndërhyrje në procedurat e prokurimit publik për ndërtimin e rrugëve. Prokurorët i kërkuan parlamentit në dhjetor të vitit 2025 heqjen e imunitetit të saj, me qëllim që të mund të ndërmerreshin veprime të mëtejshme ligjore. Megjithatë, kryeministri Edi Rama e cilësoi kërkesën jokushtetuese, ndërsa parlamenti nuk e miratoi lejimin e arrestimit të saj. Kongresmenët kanë shprehur shqetësimin se institucionet kundër korrupsionit nuk mund të veprojnë në mënyrë efektive nëse zyrtarët politikë mbrohen nga përgjegjësia ligjore. Në një deklaratë për Fox News Digital, Wilson tha se Kongresi amerikan është thellësisht i shqetësuar për situatën në Shqipëri, duke ngritur pretendime për përdorim të tepruar të forcës ndaj qytetarëve që kërkojnë llogaridhënie dhe institucione të pastra.
Protestat kundër qeverisë Rama
Letra vjen në një periudhë tensionesh politike në Shqipëri, ku protestat e udhëhequra nga studentë dhe qytetarë janë shoqëruar me kërkesa për luftimin e korrupsionit, përmirësimin e arsimit, krijimin e më shumë mundësive ekonomike dhe forcimin e institucioneve demokratike. Demonstratat e zhvilluara në Tiranë kanë përfshirë edhe kërkesa për dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama. Sipas raportimeve, gjatë protestave janë regjistruar përplasje me policinë dhe incidente me mjete ndezëse pranë institucioneve publike dhe selisë së Partisë Socialiste. Rama ka kundërshtuar akuzat e protestuesve dhe ka pretenduar se pas protestave qëndrojnë interesa të jashtme që nuk e dëshirojnë integrimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian. Njëkohësisht, ai ka shprehur gatishmërinë për dialog me protestuesit, por deri më tani ka refuzuar të japë dorëheqjen.
Reformat dhe rruga drejt Bashkimit Evropian
Shqipëria është kandidate për anëtarësim në Bashkimin Evropian që nga viti 2014 dhe vazhdon procesin e negociatave për integrim. Megjithëse raportet evropiane kanë evidentuar përparim në disa fusha të reformës në drejtësi dhe luftës kundër krimit të organizuar, akuzat për korrupsion në nivele të larta mbeten një nga sfidat kryesore të vendit. Zhvillimet e fundit mund të ndikojnë në vlerësimin ndërkombëtar të funksionimit të institucioneve shqiptare dhe të zbatimit të reformave. Kërkesa e dy kongresmenëve republikanë përbën një sinjal të shqetësimit të tyre për drejtimin politik të Shqipërisë dhe për efektivitetin e luftës kundër korrupsionit. Megjithatë, mbetet të shihet nëse Departamenti amerikan i Shtetit do të ndërmarrë hapa konkretë lidhur me kërkesat e paraqitura në letër. Për Shqipërinë, ruajtja e besimit të partnerëve ndërkombëtarë, forcimi i institucioneve të pavarura dhe garantimi i llogaridhënies mbeten çështje me rëndësi të veçantë për stabilitetin demokratik dhe perspektivën evropiane të vendit, transmeton Bweb.
