Nga Mihal Ciko
Ceremonia e hapjes së shkollës shqipe në komunën e Francavilla al Mare, Abruzzo, Itali.
Në ritmin e qetë të pranverës, kur natyra zgjohet dhe çdo gjë merr frymë me një jetë të re, në një cep të Italisë çeli një tjetër lule e bukur e identitetit shqiptar: një shkollë shqipe për fëmijët e diasporës. Kjo nismë nuk është thjesht një hapësirë mësimore, por një vatër e gjallë ku gjuha, kultura dhe traditat shqiptare marrin jetë në zemrat e brezit të ri.
Larg atdheut, në një realitet të ri kulturor e shoqëror, fëmijët shqiptarë rriten mes dy botësh. Ata janë si filiza të rinj që kërkojnë dritë dhe rrënjë njëkohësisht. Pikërisht këtu merr kuptim të thellë ekzistenca e shkollave shqipe në diasporë – si vende ku gjuha amtare nuk është vetëm mjet komunikimi, por një urë që lidh të kaluarën me të ardhmen, një thesar që ruan kujtesën dhe forcon identitetin.
Në klasat modeste, por të mbushura me dashuri dhe përkushtim, çdo shkronjë e mësuar është një hap drejt vetëdijes kombëtare. Çdo abetare e hapur është një dritare drejt historisë dhe kulturës shqiptare. Fëmijët mësojnë jo vetëm të lexojnë e të shkruajnë në shqip, por të ndiejnë, të kuptojnë dhe të mbajnë gjallë një pjesë të pandashme të qenies së tyre.
Këto shkolla janë shumë më tepër se institucione arsimore – ato janë një shtëpi e dytë për fëmijët dhe një pikë takimi për komunitetin. Ato krijojnë një hapësirë ku prindërit gjejnë mbështetje në përpjekjen për të ruajtur gjuhën dhe kulturën, ndërsa fëmijët ndërtojnë miqësi dhe identitet në një mjedis që i përket rrënjëve të tyre.
Në një kohë kur globalizimi shpesh sfidon ruajtjen e identitetit, iniciativa të tilla janë dëshmi e gjallë e qëndrueshmërisë dhe dashurisë për origjinën. Ato tregojnë se, pavarësisht distancës gjeografike, lidhja shpirtërore me atdheun mbetet e fortë dhe e pandërprerë.
Si lulet e pranverës që çelin çdo vit, edhe këta fëmijë do të rriten, do të përhapen nëpër botë dhe do të ndërtojnë jetët e tyre në shoqëri të ndryshme. Por falë këtyre përpjekjeve, ata do të mbajnë gjithmonë brenda vetes aromën e gjuhës shqipe, kujtimet e traditave dhe krenarinë e identitetit shqiptar.
Hapja e një shkolle shqipe në diasporë nuk është vetëm një ngjarje lokale – është një akt i rëndësishëm kulturor dhe kombëtar. Është një investim në të ardhmen, një premtim se rrënjët nuk do të thahen dhe se gjuha shqipe do të vazhdojë të jetojë në zemrat dhe mendjet e brezave që vijnë. Sepse aty ku mësohet gjuha amtare, aty jeton kombi. /GD
