Në një kohë kur bota përballet me tensione gjeopolitike, ndryshime klimatike dhe rrezikun e krizave të mëdha globale, gjithnjë e më shumë vëmendje po i kushtohet vendeve që kanë kapacitetin për të përballuar situata ekstreme. Siguria energjetike, burimet natyrore, furnizimi me ujë dhe ushqime, si dhe infrastruktura për menaxhimin e emergjencave, janë disa nga faktorët që përcaktojnë aftësinë e një shteti për t’u përballur me një katastrofë të mundshme. Në mesin e vendeve që përmenden për nivelin e lartë të përgatitjes ndaj krizave globale është edhe Zvicra, e cila renditet në vendin e tretë në vlerësimin e përmendur. Një nga veçoritë kryesore të Zvicrës është sistemi i saj i zhvilluar i mbrojtjes civile. Vendi disponon një rrjet të gjerë strehimesh nëntokësore, ndërsa përgatitja për situata emergjente ka qenë pjesë e strategjisë kombëtare për dekada me radhë.
Relievi malor, rezervat e konsiderueshme ujore, ekonomia e fuqishme dhe infrastruktura e zhvilluar janë elemente të tjera që mund të ndihmojnë vendin të përballojë kriza të mëdha. Edhe politika tradicionale e neutralitetit mund të përbëjë një avantazh në disa skenarë të konflikteve ndërkombëtare.
Megjithatë, Zvicra nuk është e paprekshme nga pasojat e një katastrofe globale. Ndërprerjet e zinxhirëve ndërkombëtarë të furnizimit, mungesa e produkteve të importuara dhe krizat energjetike mund të krijojnë vështirësi edhe për një shtet me infrastrukturë të zhvilluar.
Në vendin e dytë të këtij vlerësimi renditet Islanda. Pozicioni i saj favorizohet nga burimet e shumta natyrore dhe përdorimi i gjerë i energjisë gjeotermale dhe hidroelektrike. Këto burime i mundësojnë vendit të ketë një nivel të lartë të pavarësisë energjetike dhe të reduktojë ndjeshëm varësinë nga karburantet e importuara.
Popullsia e vogël, dendësia e ulët e saj dhe rezervat e bollshme ujore janë gjithashtu avantazhe të rëndësishme. Megjithatë, izolimi gjeografik dhe varësia nga importet për një pjesë të produkteve të nevojshme mund të krijojnë probleme në rast të ndërprerjeve të zgjatura të furnizimit.
Në vendin e katërt renditet Norvegjia, e cila disponon burime të konsiderueshme natyrore, prodhim të lartë energjetik dhe potencial të madh për shfrytëzimin e energjisë së rinovueshme.
Rezervat ujore, dendësia relativisht e ulët e popullsisë dhe funksionimi i institucioneve shtetërore janë faktorë që kontribuojnë në aftësinë e saj për t’u përballur me kriza të ndryshme.
Ndërsa vendin e pestë e zë Finlanda, e njohur për sistemin e organizuar të mbrojtjes civile dhe përgatitjen ndaj situatave të jashtëzakonshme.
Ajo disponon një rrjet strehimesh, plane konkrete për garantimin e shërbimeve bazë dhe mekanizma për vazhdimin e funksionimit të shoqërisë edhe në rrethana të vështira. Prodhimi vendas i ushqimeve, burimet pyjore dhe rezervat ujore janë gjithashtu elemente të rëndësishme të kapaciteteve të saj përballuese.
Ajo që i bashkon këto shtete është kombinimi i avantazheve natyrore me përgatitjen institucionale dhe infrastrukturore.
Qasja në ujë dhe ushqime, siguria energjetike, burimet natyrore dhe aftësia për të menaxhuar emergjencat mund të jenë vendimtare në rast se zinxhirët ndërkombëtarë të furnizimit dhe shërbimet publike pësojnë ndërprerje të mëdha.
Megjithatë, asnjë shtet nuk mund të konsiderohet plotësisht i mbrojtur nga një katastrofë globale. Një konflikt bërthamor, një krizë e zgjatur klimatike apo një pandemi e rëndë mund të shkaktojnë pasoja që tejkalojnë kufijtë e vendeve të prekura drejtpërdrejt.
Prandaj, vlerësime të tilla duhen parë në kontekstin e faktorëve që marrin në konsideratë. Aftësia e një vendi për t’i bërë ballë një krize varet jo vetëm nga burimet që disponon, por edhe nga natyra e katastrofës, kohëzgjatja e saj dhe mundësia për t’u përshtatur me rrethana të paparashikueshme./BS
