Lancy, Gjenevë – Një reformë e re e tarifave për çerdhet ka shkaktuar zemërim të madh në komunën e Lancy-t, në kantonin e Gjenevës. Për disa familje me të ardhura më të larta, kostoja e kujdesit për fëmijët mund të rritet me më shumë se 80 për qind. Pas reagimeve të forta të prindërve, autoritetet lokale kanë vendosur ta shtyjnë hyrjen në fuqi të tarifave të reja për disa muaj, transmeton 20min.ch. Reforma parashikon një rritje të përgjithshme prej rreth 4 për qind të tarifave të kujdesit për fëmijët. Por ndryshimi kryesor lidhet me mënyrën se si përcaktohet tarifa maksimale. Kufiri i të ardhurave që përcakton kategorinë më të lartë do të rritet nga 178 mijë në 258 mijë franga në vit. Kjo do të bëjë që disa familje që deri tani paguanin tarifa relativisht të ulëta, por kanë të ardhura mbi kufirin e ri, të përballen me rritje shumë të ndjeshme të faturës.
Një familje mund të paguajë gati 27 mijë franga më shumë
Një nga shembujt që ka nxitur më shumë debat është ai i një familjeje me dy fëmijë, njëri një vjeç dhe tjetri tre vjeç. Aktualisht, kjo familje paguan rreth 33 mijë franga në vit për kujdesin e fëmijëve. Me sistemin e ri, shuma do të arrinte në rreth 59 mijë e 826 franga, pra afro 27 mijë franga më shumë në vit. Të dy prindërit punojnë me orar të plotë dhe përballë kësaj rritjeje po shqyrtojnë nëse ia vlen ekonomikisht që të vazhdojnë të punojnë në të njëjtën mënyrë. Dallimi bëhet edhe më i dukshëm kur krahasohet me qytetin e Gjenevës. Për dy fëmijë me prindër në kategorinë më të lartë të të ardhurave, kujdesi me kohë të plotë kushton rreth 31 mijë e 548 franga në vit.
Prindërit: Rritja mund t’i detyrojë gratë të largohen nga puna
Në një takim informues të organizuar nga autoritetet lokale, rreth 80 prindër shprehën hapur pakënaqësinë e tyre. Një nga shqetësimet kryesore ishte ndikimi që kostot e larta mund të kenë mbi punësimin e grave. Disa prindër paralajmëruan se, nëse kujdesi për fëmijët bëhet shumë i shtrenjtë, mund të ketë familje ku njëri prej prindërve, në veçanti nëna, detyrohet të zvogëlojë orarin e punës ose të largohet nga tregu i punës. Prindër të tjerë thanë se do të kërkojnë alternativa të tjera për kujdesin ndaj fëmijëve, nëse tarifat e reja bëhen të papërballueshme. Gjatë takimit nuk munguan as kritikat e ashpra ndaj politikës së komunës. Disa të pranishëm akuzuan autoritetet për mungesë ndjeshmërie ndaj situatës së familjeve, ndërsa të tjerë e cilësuan reformën si të rrezikshme.
Kryetarja e qytetit mbron reformën
Kryetarja e Lancy-t, Salima Moyard nga Partia Socialdemokrate (SP), e mbron reformën dhe e konsideron atë më të drejtë nga pikëpamja sociale. Sipas saj, nuk duhet parë vetëm shuma që paguan një familje, por edhe pjesa e të ardhurave që shkon për kujdesin e fëmijëve. Kjo njihet si norma e ngarkesës financiare. Aktualisht, kjo normë është rreth 9 për qind për familjet me të ardhura më të ulëta dhe 12,25 për qind për familjet me të ardhura më të larta. Me sistemin e ri, ajo do të rritet në rreth 9,36 për qind për familjet me të ardhura të ulëta dhe në 15,34 për qind për kategorinë më të lartë. Moyard argumenton gjithashtu se edhe familjet më të pasura do të vazhdojnë të përfitojnë nga subvencionet publike. Sipas saj, komuna do të vazhdojë të subvencionojë rreth 30 për qind të kostos së vendeve në çerdhe për familjet me të ardhura më të larta.
240 fëmijë presin një vend në çerdhe
Përtej debatit mbi çmimet, Lancy përballet edhe me një problem tjetër: mungesën e vendeve në çerdhe. Aktualisht, rreth 240 fëmijë janë në listën e pritjes për një vend në institucionet e kujdesit për fëmijët. Për autoritetet lokale, zgjerimi i kapaciteteve të çerdheve është një nga masat më të rëndësishme të politikës familjare. Kryetarja e qytetit thekson se rritja e ofertës është prioritet, pasi familjet kanë nevojë jo vetëm për çmime të përballueshme, por edhe për vende të mjaftueshme. Prindërit kishin propozuar që tarifat e reja të futeshin gradualisht, në mënyrë që familjet të kishin kohë të përshtateshin me kostot e reja. Megjithatë, ky propozim nuk është miratuar.
Hyrja në fuqi shtyhet për gusht 2027
Megjithatë, pas reagimeve të forta, autoritetet e Lancy-t kanë bërë një lëshim të rëndësishëm. Fillimisht ishte planifikuar që tarifat e reja të hynin në fuqi më 1 janar 2027. Pas debatit me prindërit dhe kritikave të shumta, qeveria e qytetit ka vendosur që reforma të zbatohet vetëm në fillim të vitit shkollor, në gusht 2027. Sipas Salima Moyard, vendimi për shtyrjen është marrë unanimisht nga qeveria lokale. Megjithatë, shtyrja nuk e zgjidh konfliktin themelor. Familjet vazhdojnë të kundërshtojnë rritjen e ndjeshme të kostove, ndërsa autoritetet këmbëngulin se sistemi i ri është më i drejtë dhe i lidh tarifat më ngushtë me aftësinë financiare të familjeve.
Një debat që prek gjithë Zvicrën
Rasti i Lancy-t pasqyron një problem që po bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm në Zvicër: sa duhet të paguajnë familjet për kujdesin ndaj fëmijëve dhe sa duhet të subvencionojë shteti? Për familjet me dy fëmijë, kostot e çerdheve mund të përbëjnë një pjesë shumë të madhe të buxhetit familjar. Nëse tarifat rriten ndjeshëm, ekziston rreziku që puna me orar të plotë të mos jetë më ekonomikisht tërheqëse për njërin prej prindërve. Nga ana tjetër, komunat argumentojnë se subvencionet duhet të orientohen kryesisht drejt familjeve që kanë më shumë nevojë dhe se familjet me të ardhura të larta duhet të mbajnë një pjesë më të madhe të kostove. Në Lancy, lufta politike dhe sociale për tarifat e çerdheve duket se sapo ka filluar. Shtyrja deri në gusht 2027 u jep familjeve disa muaj më shumë kohë, por nuk e ndryshon thelbin e reformës. Pyetja mbetet nëse një sistem i tillë do të arrijë të jetë njëkohësisht socialisht i drejtë, financiarisht i përballueshëm dhe në gjendje të mbështesë prindërit që duan të punojnë, transmeton 20min.ch, përcjell helveticALforum.ch.
