Bernë – Dy iniciativa popullore që do të hidhen në votim më 27 shtator në Zvicër duket se po përballen me një nisje të vështirë. Sipas sondazhit të parë të realizuar nga 20 Minuten, Tamedia dhe Leewas, shumica e qytetarëve zviceranë aktualisht janë kundër si Iniciativës për Neutralitetin, ashtu edhe Iniciativës për Ushqyerjen. Të dhënat tregojnë një epërsi të qartë të kampit kundërshtar, megjithëse komitetet nismëtare deklarojnë se gara nuk ka përfunduar ende.
Iniciativa për Neutralitetin përballet me kundërshtim të madh
Sipas sondazhit, vetëm 36 për qind e të anketuarve do të votonin aktualisht pro Iniciativës për Neutralitetin, ndërsa 62 për qind do ta refuzonin atë. Vetëm 2 për qind deklarohen të pavendosur, çka tregon se opinionet e elektoratit janë relativisht të konsoliduara që në fazën e parë të fushatës. Dallimet më të mëdha shfaqen sipas përkatësisë politike. Mbështetja më e fortë për iniciativën vjen nga baza e SVP-së, ku 82 për qind shprehen në favor të saj. Në krahun tjetër, votuesit e kampit të majtë dhe të gjelbër e kundërshtojnë në mënyrë shumë të theksuar. Edhe simpatizantët e Partisë së Qendrës dhe FDP-së janë qartësisht kundër, përkatësisht me 79 dhe 72 për qind. Një tjetër prirje e evidentuar nga sondazhi është se kundërshtimi rritet me moshën, të ardhurat dhe nivelin e arsimit. Në aspektin gjuhësor dhe rajonal, iniciativa refuzohet nga 64 për qind e të anketuarve në Zvicrën gjermanishtfolëse dhe nga 61 për qind në Zvicrën frankofone. Ndërkohë, në Ticino situata paraqitet ndryshe: aty 52 për qind e të anketuarve shprehen në favor të iniciativës. Megjithatë, numri relativisht i vogël i pjesëmarrësve nga kantoni italianofon e bën këtë rezultat më pak të qëndrueshëm statistikisht.
Komiteti nismëtar nuk dorëzohet
Pavarësisht rezultateve të sondazhit, kampi pro-iniciativës shfaqet i qetë. Walter Wobmann, ish-deputet federal dhe president i komitetit nismëtar, deklaron se rezultatet nuk e shqetësojnë veçanërisht. Ai i referohet edhe përvojës së Iniciativës kundër Minareve, e cila gjatë fushatës ishte paraqitur në një pozicion të pafavorshëm, por përfundoi duke marrë 57 për qind të votave. Nga ana tjetër, kampi kundërshtar e konsideron sondazhin një sinjal pozitiv, por paralajmëron se rezultati përfundimtar do të përcaktohet vetëm në ditën e votimit. Përfaqësuesit e tij u bëjnë thirrje votuesve që janë kundër iniciativës të marrin pjesë në votim dhe ta shprehin qartë qëndrimin e tyre. Politologu Fabio Wasserfallen, nga Leewas, vlerëson se hapësira për ndryshime të mëdha në opinion mund të jetë e kufizuar. Sipas tij, iniciativa perceptohet fuqishëm si një projekt i lidhur me SVP-në, gjë që pasqyrohet edhe në ndarjen e rezultateve sipas simpatizantëve të partive.
Edhe Iniciativa për Ushqyerjen mbetet larg shumicës
Situata nuk është më e favorshme për Iniciativën për Ushqyerjen. Sondazhi tregon se vetëm 31 për qind e qytetarëve do të votonin pro, ndërsa 65 për qind do të votonin kundër. Katër për qind janë ende të pavendosur. Edhe këtu mbështetja politike është e kufizuar. Vetëm baza e të Gjelbërve e mbështet qartë iniciativën, me 69 për qind të votave të mundshme pro. Në mesin e simpatizantëve të PS-së opinioni është i ndarë, me 50 për qind pro. Votuesit e partive të tjera janë kryesisht kundër. Ka gjithashtu dallime të dukshme mes burrave dhe grave. 70 për qind e burrave e kundërshtojnë iniciativën, ndërsa te gratë përqindja e kundërshtimit është 59 për qind. Edhe sipas rajoneve gjuhësore shfaqen dallime. Në Zvicrën gjermanishtfolëse, 70 për qind janë kundër, ndërsa në Zvicrën frankofone kundërshtimi arrin në 58 për qind. Në Ticino, 50 për qind shprehen kundër.
Përplasja mbi ushqimin dhe vetë-mjaftueshmërinë
Iniciatorja Franziska Herren e interpreton rezultatin ndryshe. Ajo argumenton se një pjesë e publikut është ndikuar nga argumentet që, sipas saj, keqinterpretojnë përmbajtjen e iniciativës. Herren thekson se propozimi nuk kërkon ndalimin e mishit apo masa për “riedukimin” e qytetarëve, por promovimin e një ushqyerjeje me bazë më të madhe bimore. Ajo mbron gjithashtu objektivin e rritjes së vetë-mjaftueshmërisë ushqimore të Zvicrës, duke argumentuar se kjo lidhet me përdorimin më efikas të tokës bujqësore dhe jo drejtpërdrejt me ndalimin e konsumit të produkteve të caktuara.Kundërshtarët e iniciativës e shohin çështjen në mënyrë krejt tjetër. Sandra Helfenstein, zëdhënëse e Federatës Zvicerane të Fermerëve, thotë se rezultati i sondazhit tregon se shumica e popullsisë e kupton rrezikun e një ndërhyrjeje të madhe shtetërore në mënyrën e ushqyerjes. Sipas kampit kundërshtar, objektivi për një shkallë vetë-mjaftueshmërie prej 70 për qind do të kishte pasoja të rëndësishme për konsumimin e produkteve me origjinë shtazore.
Gara nuk ka përfunduar
Edhe pse sondazhi i parë tregon një epërsi të qartë të kundërshtarëve, rezultati përfundimtar nuk mund të parashikohet me siguri. Në referendumet zvicerane, fushata në javët e fundit mund të ndikojë në mobilizimin e votuesve dhe në ndryshimin e qëndrimeve. Megjithatë, për momentin shifrat janë të qarta: 62 për qind kundër Iniciativës për Neutralitetin dhe 65 për qind kundër Iniciativës për Ushqyerjen.
Të dyja iniciativat kanë ende disa javë kohë për të bindur votuesit, por nëse tendencat e sondazhit do të vazhdojnë, 27 shtatori mund të sjellë një rezultat të qartë negativ për të dyja propozimet. Fjalën e fundit, si gjithmonë, do ta ketë kutia e votimit, transmeton 20min.ch, përcjell helveticALforum.ch.
