Negociatat e anëtarësimit synohet të përmbyllen deri në fund të vitit 2027. Shqipëria dhe Mali i Zi cilësohen si vendet më të avancuara të Ballkanit Perëndimor në procesin e integrimit europian.
Shqipëria po shënon përparim të rëndësishëm në rrugën drejt anëtarësimit në Bashkimin Europian, duke u renditur ndër vendet më të avancuara të Ballkanit Perëndimor. Një studim analitik i Parlamentit Europian vlerëson se synimi i Tiranës zyrtare për të përmbyllur negociatat e anëtarësimit deri në fund të vitit 2027 është ambicioz, por i realizueshëm. Në dokument, Shqipëria dhe Mali i Zi veçohen si dy vendet me rezultatet më të mira në procesin e zgjerimit të BE-së në rajon. Sipas ekspertëve, përvoja e tyre mund të shërbejë si model për shtetet e tjera që synojnë integrimin në familjen europiane. Studimi thekson se që nga hapja e negociatave në vitin 2022, Shqipëria ka shënuar ritme të shpejta të avancimit, veçanërisht në përafrimin e legjislacionit me standardet europiane dhe zbatimin e reformave të kërkuara nga Brukseli. Një vëmendje e veçantë i kushtohet reformës në drejtësi, e cila konsiderohet ndër zhvillimet më të rëndësishme institucionale në vend. Procesi i vettingut, ngritja e institucioneve të reja të drejtësisë, si dhe funksionimi i SPAK-ut dhe Byrosë Kombëtare të Hetimit, vlerësohen si hapa të rëndësishëm në luftën kundër korrupsionit dhe forcimin e shtetit të së drejtës. Pozitiv vlerësohet gjithashtu përafrimi i legjislacionit shqiptar me acquis communautaire, si dhe përputhja e politikës së jashtme të Shqipërisë me qëndrimet e Bashkimit Europian për çështjet ndërkombëtare dhe të sigurisë. Në aspektin ekonomik, studimi evidenton pjesëmarrjen e Shqipërisë në Zonën Unike të Pagesave në Euro (SEPA), bashkëpunimin rajonal dhe përfitimin nga fondet e Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor. Këta mekanizma konsiderohen të rëndësishëm për afrimin e ekonomisë shqiptare me tregun e përbashkët europian.
Sipas analizës, përmbushja e kritereve të ndërmjetme për grupkapitullin “Themeloret” dhe mbyllja provizore e kapitujve të parë negociues dëshmojnë se Shqipëria ka hyrë në një fazë vendimtare të procesit të integrimit. Sa i përket afatit të anëtarësimit, ekspertët e konsultuar parashikojnë se Shqipëria mund të bëhet pjesë e Bashkimit Europian gjatë viteve 2029–2030, me kusht që të përfundojnë negociatat dhe procedurat e nevojshme të ratifikimit nga vendet anëtare. Megjithatë, dokumenti nënvizon se mbeten sfida të rëndësishme, veçanërisht në modernizimin e administratës publike, forcimin e institucioneve dhe zbatimin e qëndrueshëm të reformave. Vlerësimi i Parlamentit Europian përbën një sinjal pozitiv për perspektivën europiane të Shqipërisë. Megjithatë, përmbushja e objektivit të vitit 2027 do të varet nga vazhdimësia e reformave, rezultatet konkrete në sundimin e ligjit dhe aftësia e institucioneve për të zbatuar standardet europiane. Në këtë fazë, Shqipëria duket më pranë se kurrë objektivit të saj strategjik për integrimin në Bashkimin Europian, ndërsa vitet e ardhshme do të jenë vendimtare për ta shndërruar këtë perspektivë në realitet, transmeton rtsh.
