Brukseli, Mynihu, Dublini dhe Xhenova po i bëjnë thirrje Bashkimit Evropian të ndalojë filtrat e cigareve, duke i cilësuar si një burim serioz të ndotjes mjedisore. Sipas ekspertëve, filtrat përmbajnë plastikë dhe nuk ofrojnë mbrojtje të provuar shëndetësore për duhanpirësit.
Një grup qytetesh të mëdha evropiane po kërkon nga Bashkimi Evropian vendosjen e një ndalimi të plotë për filtrat e cigareve, për shkak të ndikimit të tyre në ndotjen e mjedisit dhe kostove që shkaktojnë për shërbimet publike të pastrimit. Fushata, e njohur si “Jo Filtrave Plastikë”, e promovuar nga qeveria holandeze, ka bashkuar autoritete bashkiake, organizata mjedisore dhe institucione të menaxhimit të ujërave. Sipas raportimit të Politico-s, nisma synon të ushtrojë presion mbi institucionet evropiane për të ndryshuar mënyrën e prodhimit dhe shpërndarjes së cigareve. Përmasat e ndotjes janë veçanërisht shqetësuese në disa qytete. Në Bruksel, bishtat e cigareve përbëjnë rreth 30 për qind të mbeturinave që gjenden në hapësirat publike. Kjo situatë, përveç dëmtimit të mjedisit dhe pamjes urbane, krijon edhe shpenzime të konsiderueshme për shërbimet e pastrimit. Edhe në Hagë, kostoja vjetore e largimit të bishtave të cigareve nga hapësirat publike vlerësohet në rreth dy milionë euro. Përfaqësues të pushtetit lokal në Holandë kërkojnë që ndalimi të përfshijë të gjithë filtrat, pavarësisht materialit nga i cili prodhohen.
Filtrat, burim i ndotjes plastike
Shumica e filtrave të cigareve prodhohen nga acetati i celulozës, një material me përmbajtje plastike që shpërbëhet shumë ngadalë në mjedis. Për këtë arsye, bishtat e cigareve mbeten një burim afatgjatë i ndotjes së rrugëve, parqeve, lumenjve dhe hapësirave publike. Edhe pse industria ka shqyrtuar alternativa të tjera, përfshirë materialet e biodegradueshme, përdorimi i tyre mbetet i kufizuar. Autoritetet bashkiake paralajmërojnë se zëvendësimi i plastikës me materiale të tjera nuk do ta zgjidhte domosdoshmërisht problemin, nëse nuk ndryshon edhe qasja ndaj vetë përdorimit të filtrave.
Debati për përfitimet shëndetësore
Përveç pasojave mjedisore, në qendër të debatit është edhe dobia reale e filtrave për shëndetin e duhanpirësve. Organizata Botërore e Shëndetësisë mbështet heqjen graduale ose ndalimin e tyre, duke vënë në pikëpyetje përfitimet shëndetësore që u atribuohen filtrave. Sipas ekspertëve të shëndetit publik, prania e filtrit mund të krijojë te konsumatorët përshtypjen e gabuar se cigaret janë më pak të rrezikshme. Megjithatë, përfaqësuesit e industrisë së duhanit kundërshtojnë këtë qëndrim. British American Tobacco argumenton se filtrat ndihmojnë në uljen e ekspozimit ndaj disa substancave toksike dhe në përmbushjen e kërkesave ligjore për emetimet e cigareve. Kompania pranon se nuk ekziston cigare e sigurt, me apo pa filtër. Nga ana tjetër, organizatat mjedisore dhe autoritetet lokale vlerësojnë se përgjegjësia financiare e prodhuesve për pastrimin e mbeturinave nuk ka dhënë rezultatet e nevojshme dhe se kërkohet një ndërhyrje më e drejtpërdrejtë ligjore.
BE-ja përballë një vendimi të rëndësishëm
Çështja pritet të marrë rëndësi në kuadër të rishikimit të legjislacionit evropian për produktet e duhanit dhe plastikën njëpërdorimshe. Qytetet pjesëmarrëse në fushatë kërkojnë që Bashkimi Evropian të shqyrtojë mundësinë e ndalimit të plotë të filtrave përmes Direktivës për Produktet e Duhanit. Një alternativë tjetër është ndalimi i plastikës që përdoret në prodhimin e tyre, përmes rishikimit të Direktivës për Plastikat Njëpërdorimshe. Qeveria holandeze po përqendrohet fillimisht te kufizimi i plastikës në filtra, por nuk e përjashton mundësinë e kërkimit të një ndalimi më të gjerë. Debati tashmë ka kaluar përtej çështjes së duhanit dhe është shndërruar në një diskutim më të gjerë për përgjegjësinë e prodhuesve, mbrojtjen e mjedisit dhe kostot që ndotja ua imponon qyteteve dhe qytetarëve evropianë. Nëse propozimet gjejnë mbështetjen e institucioneve të BE-së, industria e duhanit mund të përballet me ndryshime të rëndësishme në mënyrën e prodhimit të cigareve. Për momentin, mbetet për t’u parë nëse Evropa do të zgjedhë kufizimin e plastikës në filtra apo një ndalim të plotë të tyre./ Burimi: Politico, transmeton euronewsal.
