Nga Dashnim HEBIBI
Disa njerëz nuk kanë ndryshuar mendim. Kanë ndryshuar vetëm anën ku u leverdis të qëndrojnë.
Kjo është ajo që po shohim me shqetësim në hapësirën publike këto ditë: njerëz që dje ishin anonimë, heshtnin ose mezi dëgjoheshin, ndërsa sot dalin me zë të lartë, japin leksione, bëhen trumbetues dhe përpiqen të vendosen në qendër të zhvillimeve. Sikur e djeshmja të mos ekzistonte. Sikur askush të mos mbante mend se ku ishin, çfarë thanë dhe çfarë bënë.
Por kujtesa publike nuk ka nevojë për zhurmë për të ekzistuar.
Të ndryshosh mendim është njerëzore. Të pranosh gabimin është forcë. Të rishikosh një qëndrim përballë fakteve të reja është krejt normale. Por të ndryshosh kah sa herë ndryshon era e interesit është diçka tjetër. Dhe pikërisht këtu fillon problemi.
A po jetojmë një kohë kur oportunizmi po shpërblehet me hapësirë, ndërsa qëndrueshmëria po lihet në hije?
Pse dikush që dje nuk kishte as zë, as qëndrim, sot trajtohet sikur ka qenë gjithmonë në rreshtin e parë? Pse ata që kanë ardhur vonë në një kauzë po marrin ndonjëherë më shumë hapësirë se ata që kanë qenë aty kur ishte vështirë? Këto nuk janë pyetje për të penguar askënd të flasë. Janë pyetje për standardin e debatit publik. Sepse hapësira publike nuk duhet të matet me atë se kush bërtet më fort, por me atë se kush ka diçka të qëndrueshme për të thënë.
Një thënie që i atribuohet Friedrich Nietzsche-s thotë:
“Mos kini frikë t’i zemëroni njerëzit. Zemërimi i tyre është shpesh momenti kur bien maskat…” Në thelb, kjo ide na kujton se karakteri dhe qëndrueshmëria shihen më qartë kur interesat përplasen. Sot, kjo është veçanërisht aktuale. Në hapësirën publike po shohim njerëz që ndryshojnë fjalor, qëndrim dhe afërsi me një shpejtësi që të bën të pyesësh nëse kanë ndryshuar bindjet apo thjesht kanë ndryshuar interesat.
Sot në një anë, nesër në tjetrën. Sot heshtje, nesër zhurmë. Dje anonimë, sot trumbetues.
Dhe pikërisht këtu duhet të bëjmë dallimin mes reflektimit dhe oportunizmit. Njeriu me qëndrim mund të gabojë. Mund të ndryshojë mendim. Mund të kërkojë falje. Por ndryshimin e tij e shoqëron me argument. Oportunisti nuk ndryshon sepse ka gjetur një argument më të fortë. Ndryshon sepse ka gjetur një drejtim më të leverdishëm.
Plepi lëviz me erën.
Por problemi nuk është vetëm te plepi. Problemi është kur ne fillojmë ta marrim lëvizjen e tij për qëndrim dhe t’i japim asaj mikrofon, titull, hapësirë dhe autoritet. Prandaj duhet të pyesim: pse po u jepet hapësirë? Kush ua jep? Dhe mbi çfarë kriteresh?
Në një kohë kur vëmendja është kthyer në kapital, çdo zë i lartë mund të bëhet i dukshëm. Por dukshmëria nuk është domosdoshmërisht kredibilitet. Një deklaratë e fortë nuk e zëvendëson një histori të gjatë qëndrueshmërie.Kujtesa publike duhet të funksionojë si filtër. Mos shikoni vetëm kush flet sot. Shikoni ku ishte dje. Mos dëgjoni vetëm çfarë thotë tani. Shikoni çfarë ka bërë ndër vite. Dhe mbi të gjitha, mos e ngatërroni zhurmën me kontributin. Sepse në fund, era ndryshon. Dhe pikërisht atëherë kuptohet kush kishte parime dhe kush kishte vetëm drejtim. Plepi lëviz me erën. Njeriu me parime qëndron në këmbë edhe kur era fryn kundër tij.
