Xhavit Lipaj, Prof. Dr. Healthcare&Management – Doctor of Philosophy
Liria ka emra. Ka varre. Ka nëna. Ka fëmijë.
Në kujtim të viktimave të Masakrës së Studenicës.
Për mua, Studenica është një plagë që mban emrat e njerëzve të mi: nënës sime, Salë; mbesave të mia, Qëndresa dhe Mirdona, Lindihana, dhe gjashtë të tjerëve, jetët e të cilëve u këputën, duke lënë pas një mungesë që asnjë kohë nuk e shlyen.
Pas secilit emër ishte një botë njerëzore. Një zë i njohur. Një përqafim. Një e ardhme që duhej të vazhdonte. Vrasja e tyre na la me kujtimet e asaj që jetuam bashkë dhe me dhimbjen e gjithçkaje që nuk do ta jetonim kurrë.
Nëna Salë ishte nëna ime. Kur e shkruaj emrin e saj, shkruaj fjalën më të thellë të mungesës sime.
Nënë, ka një vend brenda meje ku koha nuk ka ecur. Aty ti mbetesh nëna ime, ndërsa unë mbetem biri yt, me fjalët që do të doja të t’i thosha dhe me nevojën për të të pasur pranë. Vdekja ma mori praninë tënde; lidhja ime me ty jeton në gjithçka që kujtoj, ndiej dhe mbart.
Qëndresa dhe Mirdona, mbesat e mia; Lindihana, kushërira ime: emrat tuaj i shqiptoj me dashuri dhe me dhimbjen e një jete të ndërprerë. Bashkë me ju kujtoj edhe gjashtë të tjerët. Secili meriton të kujtohet në individualitetin e vet, me emrin, historinë dhe dinjitetin që kishte.
Për familjet tona, masakra vazhdon të ndihet në tryezat ku mungojnë njerëzit, në gëzimet që mbeten të paplota dhe në heshtjen që bie kur dikush përmend një emër. Kjo është pesha njerëzore e historisë: ajo që mbetet në shtëpi pasi përfundon ceremonia.
Prandaj, kush flet në emër të sakrificës, duhet të jetë i gatshëm të japë llogari për përgjegjësinë e vet ndaj saj.
Çfarë vlere ka një kurorë lulesh, nëse pas saj vjen harresa? Çfarë peshe ka një fjalim për dinjitetin, nëse familjet nuk gjejnë përkujdesje dhe zëri i tyre nuk dëgjohet? Si mund të nderohet kujtimi i viktimave, ndërsa kërkesa për drejtësi trajtohet si një çështje që mund të presë?
Dhimbja jonë nuk është pronë politike. Askush nuk ka të drejtë ta përdorë për vota, për karrierë apo për të ndërtuar lavdinë e vet. Përkujtimi krijon një detyrim etik: të mbrohet e vërteta, të kërkohet drejtësia dhe të respektohen familjet edhe atëherë kur prania e tyre nuk sjell duartrokitje.
Edhe qëndresa ka një çmim. Të mbijetuarit dhe familjarët nuk duhet ta provojnë pafund forcën e tyre për të merituar vëmendje. Kanë të drejtë të lodhen, të qajnë, të zemërohen dhe të kërkojnë përgjigje. Dhimbja e tyre duhet të ketë vend në ndërgjegjen publike, me gjithë peshën dhe shqetësimin që sjell.
Kosova e nderon lirinë kur kujdeset për dinjitetin e secilit dhe e kthen kujtesën në përgjegjësi të përditshme. Kjo kërkon ndershmëri në institucione, përkujdesje për familjet dhe këmbëngulje për drejtësi.
Nënë Salë, Qëndresa, Mirdona, Lindihana dhe ju gjashtë të tjerët: përulem para kujtimit tuaj. Ju mbart në dhimbjen time, në dashurinë time dhe në bindjen se emrat tuaj meritojnë të shqiptohen me respekt, brez pas brezi.
Liria për mua ka emrin e nënës sime, të mbesave të mia, të kushërirës sime dhe të njerëzve që na u morën. Prandaj, sa herë flasim për të, le ta kujtojmë përgjegjësinë që na lanë jetët e tyre.
Kujtim i përjetshëm për viktimat e Masakrës së Studenicës. Drejtësi për ta. Dinjitet për familjet. Përgjegjësi për ne të gjallët.
JO NE EMRIN TIM. AS SOT. AS NESËR. AS KURRËN E KURRËS.
