Nga Prof. Pal Nikolli
Prej disa vitesh, një nga argumentet më të përdorura për të dëshmuar suksesin ekonomik të Shqipërisë është rritja e vazhdueshme e numrit të turistëve. Çdo sezon veror shoqërohet me shifra rekord, deklarata optimiste dhe mesazhe që krijojnë përshtypjen se vendi po ecën me ritme të shpejta drejt mirëqenies. Por një pyetje mbetet thelbësore: A është numri i turistëve një tregues i mjaftueshëm për të gjykuar zhvillimin ekonomik të një shteti? Përgjigjja është jo.
Turizmi është një pasuri e rëndësishme për çdo vend, por ai nuk mund të zëvendësojë analizën e ekonomisë në tërësi. Një ekonomi nuk matet vetëm nga numri i vizitorëve që kalojnë kufirin, por nga cilësia e jetës së qytetarëve të saj, nga fuqia prodhuese, nga niveli i pagave, nga punësimi, nga investimet afatgjata dhe nga aftësia për të krijuar mirëqenie të qëndrueshme.
Shqipëria mund të presë miliona turistë në një vit, por nëse të rinjtë vazhdojnë të emigrojnë, nëse fshatrat zbrazen, nëse bujqësia dobësohet, nëse industria prodhuese mbetet e pazhvilluar dhe nëse familjet përballen me vështirësi ekonomike, atëherë statistikat turistike nuk mund të konsiderohen dëshmi e zhvillimit të përgjithshëm.
Një ekonomi e fortë nuk ndërtohet vetëm mbi konsumin sezonal. Ajo ndërtohet mbi prodhimin, inovacionin, arsimin cilësor, teknologjinë, bujqësinë moderne dhe industrinë konkurruese. Turizmi duhet të jetë një shtyllë mbështetëse e këtij zhvillimi, jo zëvendësuesi i tij.
Ekziston edhe një aspekt tjetër që shpesh lihet në hije. Numri i turistëve nuk tregon automatikisht sa para mbeten në ekonominë shqiptare. Nëse fitimet përfundojnë kryesisht te zinxhirë të mëdhenj, ndërsa bizneset lokale përfitojnë pak, efekti ekonomik zvogëlohet ndjeshëm. Po kështu, një pjesë e konsiderueshme e turistëve mund të jenë vizitorë ditorë ose tranzit, me ndikim të kufizuar në të ardhurat kombëtare.
Në të njëjtën kohë, një zhvillim i pakontrolluar i turizmit mund të sjellë pasoja serioze: betonizim të bregdetit, dëmtim të mjedisit, rritje të çmimeve të banesave, presion mbi infrastrukturën dhe humbje të tokës bujqësore. Këto janë kosto që nuk pasqyrohen në statistikat festive të sezonit.
Prandaj, suksesi i një vendi nuk duhet të matet me sa njerëz e vizitojnë, por me sa mirë jetojnë qytetarët e tij. Një shtet nuk zhvillohet sepse aeroportet dhe plazhet mbushen për disa muaj; ai zhvillohet kur qytetarët kanë punë të qëndrueshme, paga dinjitoze, shërbime publike cilësore dhe besim se e ardhmja e tyre mund të ndërtohet në vendin e tyre.
Shqipëria ka potencial të jashtëzakonshëm turistik dhe ky potencial duhet zhvilluar me vizion e përgjegjësi. Por politika ekonomike nuk mund të mbështetet vetëm mbi entuziazmin e statistikave sezonale. Ajo duhet të ndërtojë një ekonomi të larmishme, prodhuese dhe konkurruese, ku turizmi të jetë pjesë e suksesit, jo maska që fsheh dobësitë strukturore.
Në fund, pyetja që duhet të shtrojmë nuk është: “Sa turistë erdhën këtë vit?” Pyetja e vërtetë është: “A jetojnë shqiptarët më mirë falë këtij turizmi?” Nëse përgjigjja mbetet e paqartë, atëherë rekordet statistikore janë më shumë një instrument propagande sesa një provë e zhvillimit real të vendit./GD
