Përgatiti Dashnim HEBIBI
Prof. Dr. Shkodran C. Imeraj, pas një viti hulumtim të pandërprerë, sjell një botim të veçantë mbi riatdhesimin e eshtrave të ushtarëve shqiptarë të rënë gjatë Luftës së Dytë Botërore
Prof. Dr. Shkodran C. Imeraj
Pas një pune të gjatë hulumtuese, me përkushtim të veçantë, konsultim të dokumenteve, burimeve arkivore dhe orëve të tëra pune, Prof. Dr. Shkodran C. Imeraj, personalitet i njohur në fushën e studimeve historike, ka bërë të ditur përmes rrjeteve sociale për përfundimin e një vepre me rëndësi të veçantë dokumentare dhe historike.Bëhet fjalë për librin “Dokumente diplomatike shqiptare për riatdhesimin e eshtrave të ushtarëve shqiptarë të rënë në Jugosllavi gjatë Luftës së Dytë Botërore”, një botim që synon të hedhë dritë mbi një pjesë të rëndësishme të historisë shqiptare dhe mbi fatin e ushtarëve shqiptarë që ranë në frontet e Luftës së Dytë Botërore.
Në njoftimin e tij, Prof. Dr. Imeraj thekson se “ky libër nuk është vetëm një përmbledhje dokumentesh”, por një përgjigje e mbështetur në dëshmi arkivore ndaj pjesëve të historiografisë serbe që, sipas tij, për dekada janë përpjekur të minimizojnë, anashkalojnë ose zbehin rolin dhe kontributin e Shqipërisë dhe të ushtarëve shqiptarë në Luftën e Dytë Botërore, veçanërisht në luftën për çlirimin e Jugosllavisë nga pushtuesit gjermanë dhe aleatët e tyre. Një rëndësi të veçantë në këtë vepër ka burimi dokumentar. I gjithë hulumtimi është mbështetur në dokumentacionin e ruajtur në Arkivin e Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme të Republikës së Shqipërisë, duke e bërë këtë fond arkivor burimin themelor dokumentar të botimit. Përmes dokumenteve të publikuara, dalin në pah dëshmi të rëndësishme mbi ushtarët shqiptarë, rënien e tyre në frontet e luftës, si dhe përpjekjet shtetërore për identifikimin dhe riatdhesimin e eshtrave të tyre. Sipas autorit, gjatë Luftës së Dytë Botërore, ushtarët shqiptarë morën pjesë në luftimet për çlirimin e territoreve të gjera të Jugosllavisë, duke arritur në Maqedoni, Kosovë, Mal të Zi, Sanxhak dhe deri në Vishegrad të Bosnjë e Hercegovinës. Shumë prej tyre ranë në këto fronte, larg vendlindjes, duke lënë pas një histori sakrifice dhe kontributi që, siç nënvizon Prof. Dr. Imeraj, meriton të njihet, të dokumentohet dhe të ruhet.Ky botim është rezultat i një viti hulumtim dhe pune të pandërprerë, me synimin që dokumentet historike të bëhen të qasshme për studiuesit, historianët dhe brezat e ardhshëm. Përmes këtij botimi, autori synon jo vetëm të sjellë dokumente të panjohura ose pak të njohura për publikun, por edhe të kontribuojë në ruajtjen e kujtesës historike dhe në pasurimin e studimeve mbi shqiptarët dhe Luftën e Dytë Botërore. Në fund të njoftimit të tij, Prof. Dr. Imeraj shpreh mirënjohje për të gjithë ata që kanë kontribuar në këtë rrugëtim dhe në ruajtjen e kujtesës historike.
“Historia nuk duhet vetëm të kujtohet, ajo duhet të dokumentohet.”
Është pikërisht kjo ide që përshkon tërë punën e tij: një përpjekje për ta nxjerrë nga heshtja dokumentin arkivor dhe për t’ua dorëzuar studiuesve e brezave të ardhshëm si dëshmi të një historie që nuk duhet të harrohet. Pas një viti pune të përkushtuar, ky libër pritet të mirëpritet nga studiuesit, historianët, studentët dhe të gjithë ata që e shohin dokumentin arkivor si një prej mjeteve më të rëndësishme për të ndërtuar dhe kuptuar të kaluarën. Një punë e bërë me përkushtim për historinë, kujtesën dhe sakrificën e ushtarëve shqiptarë.
