Gazeta gjermane paralajmëron se qëndrimet nacionaliste të forcës fituese, veçanërisht ndaj Kosovës, si dhe orientimi drejt Rusisë dhe Kinës, mund ta vështirësojnë bashkëpunimin rajonal dhe ta çojnë Serbinë drejt izolimit ndërkombëtar.
Fitorja e Listës Studentore në zgjedhjet parlamentare në Serbi nuk pritet të sjellë domosdoshmërisht një ndryshim thelbësor në politikën e jashtme të Beogradit. Përkundrazi, qëndrimet e paraqitura në programin e saj politik, veçanërisht ndaj Kosovës, kanë ngritur shqetësime për të ardhmen e marrëdhënieve rajonale dhe për stabilitetin në Ballkan.
Kështu vlerëson gazeta e njohur gjermane Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), në një analizë të gazetarit Michael Martens, i cili argumenton se, pavarësisht ndryshimit të mundshëm të udhëheqjes politike, nacionalizmi që ka karakterizuar vitet e qeverisjes së Aleksandar Vuçiqit mund të vazhdojë të ndikojë në orientimin e Serbisë.
Sipas analizës, politika e jashtme nuk ishte ndër temat kryesore të fushatës elektorale, por programi i Listës Studentore përmban qëndrime që, në disa çështje thelbësore, përkojnë me linjën e ndjekur nga Vuçiqi dhe Partia Përparimtare Serbe.
Kosova, pika kryesore e përplasjes politike
Një pjesë e rëndësishme e analizës së FAZ-it i kushtohet qëndrimit të Listës Studentore ndaj Kosovës. Sipas gazetës, kjo forcë politike kundërshton pavarësinë e Kosovës dhe synon të pengojë anëtarësimin e saj në organizatat ndërkombëtare, duke e konsideruar territorin e Kosovës pjesë të Serbisë.
Analiza vë në pah edhe qëndrimet e lëvizjes ndaj marrëveshjeve të arritura ndërmjet Kosovës dhe Serbisë për normalizimin e marrëdhënieve. Sipas programit të përshkruar nga gazetari Martens, Lista Studentore vë në pikëpyetje këto marrëveshje dhe paralajmëron ndjekje penale ndaj zyrtarëve që kanë marrë pjesë në nënshkrimin ose zbatimin e tyre, në rastet kur ato konsiderohen antikushtetuese nga kjo forcë politike.
Sipas vlerësimit të gazetës gjermane, një qasje e tillë mund të vështirësojë më tej dialogun ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit dhe të minojë përpjekjet për normalizimin e marrëdhënieve.
Nëse këto qëndrime përkthehen në politika konkrete qeveritare, ato mund të krijojnë pengesa të reja për bashkëpunimin rajonal dhe të shtojnë pasigurinë në një rajon ku çështjet e pazgjidhura politike vazhdojnë të ndikojnë në marrëdhëniet ndërmjet shteteve.
Rusia dhe Kina, partnerët strategjikë të Beogradit
Një tjetër çështje që trajtohet në analizën e FAZ-it është orientimi i Listës Studentore drejt Rusisë dhe Kinës.
Sipas programit të saj, Serbia synon të ruajë marrëdhëniet tradicionale me Moskën dhe kundërshton vendosjen e sanksioneve ndaj Rusisë, ndërsa parashikon thellimin e partneritetit strategjik me Kinën.
Këto qëndrime ngrenë pikëpyetje për drejtimin e ardhshëm të politikës së jashtme serbe dhe për raportet e vendit me partnerët perëndimorë.
Në këtë kontekst, analiza sugjeron se vazhdimi i një politike të orientuar drejt Moskës dhe Pekinit, i kombinuar me qëndrime të ashpra ndaj Kosovës dhe vendeve fqinje, mund të ndikojë në pozitën ndërkombëtare të Serbisë.
Historia e luftërave në ish-Jugosllavi dhe qëndrimet ndaj Kosovës
Gazetari Michael Martens ndalet edhe te qëndrimet e Listës Studentore për konfliktin në Gaza. Lëvizja ka shprehur mbështetje për palestinezët dhe ka dënuar veprimet ushtarake të Izraelit.
Megjithatë, sipas analizës, problematike mbetet ajo që autori e paraqet si mungesë të reflektimit të mjaftueshëm mbi krimet e kryera gjatë luftërave në ish-Jugosllavi.
Martens vë në pah gjithashtu qëndrimet e lëvizjes ndaj historisë së Kosovës dhe mungesën e një reflektimi të qartë për gjenocidin e Srebrenicës, duke argumentuar se trashëgimia nacionaliste vazhdon të ndikojë edhe te gjeneratat e reja të politikës serbe.
Këto vlerësime janë pjesë e interpretimit të gazetarit gjerman mbi programin dhe orientimin politik të lëvizjes, ndërsa rëndësia e tyre lidhet me mënyrën se si e kaluara historike mund të ndikojë në marrëdhëniet politike të së ardhmes.
Rreziku i përkeqësimit të marrëdhënieve me vendet fqinje
Në përfundim, Frankfurter Allgemeine Zeitung paralajmëron se zbatimi i programit politik të Listës Studentore mund të përkeqësojë marrëdhëniet e Serbisë jo vetëm me Kosovën, por edhe me Kroacinë, Malin e Zi dhe Bosnjë-Hercegovinën.
Sipas analizës, një politikë e tillë do të rrezikonte të shtonte tensionet rajonale dhe ta dobësonte pozitën ndërkombëtare të Beogradit.
Megjithatë, gazetari lë të hapur mundësinë që përgjegjësitë e qeverisjes dhe përballja me realitetin politik e ekonomik ta shtyjnë forcën fituese drejt një qasjeje më pragmatike.
Për Kosovën, zhvillimet e ardhshme në Serbi mbeten me rëndësi të veçantë, sidomos për dialogun dypalësh, procesin e normalizimit të marrëdhënieve dhe perspektivën e stabilitetit në Ballkanin Perëndimor.
Nëse qëndrimet e paraqitura në program do të shndërrohen në politikë zyrtare, marrëdhëniet ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës mund të përballen me sfida të reja. Në të kundërt, një qasje më pragmatike mund të krijojë hapësirë për vazhdimin e dialogut dhe për bashkëpunim më të qëndrueshëm në rajon, transmeton euronewsal.
