Në qytetin e Badenit, në kantonin Aargau të Zvicrës, një rast i ri ka shkaktuar debat të madh rreth krizës së banesave dhe rritjes së çmimeve të qirave. Një vit më parë, rreth 20 familje morën njoftim për largim nga banesat e tyre në një kompleks banimi në rrugën Zürcherstrasse 68. Sot, pas renovimit luksoz të ndërtesave, të njëjtat banesa po ofrohen me çmime që arrijnë deri në 4100 franga në muaj — nivele që zakonisht shihen vetëm në Cyrih, transmeton 20min.ch.
Nga 1540 në mbi 3700 franga qira
Një apartament 4.5-dhomësh, që para renovimit kushtonte 1540 franga në muaj, tani është shpallur për 3740 franga. Ndërsa një banesë 5.5-dhomëshe arrin çmimin prej 4100 frangash në muaj. Sipas të dhënave lokale, kjo përfaqëson një çmim prej rreth 487 frangash për metër katror në vit — shumë më lart se mesatarja e Badenit, e cila është rreth 340 franga.
Rritja drastike e çmimeve ka nxitur reagime të forta nga ish-banorët dhe qytetarët, të cilët e konsiderojnë këtë një shembull të “gentrifikimit”, ku banorët me të ardhura mesatare detyrohen të largohen për t’u hapur rrugë qiramarrësve më të pasur.
Banorët u larguan, ndërtesat u transformuan
Kompleksi i banimit, i ndërtuar në vitin 1961, u shit në fillim të janarit 2025. Vetëm pak ditë më vonë, më 16 janar, banorët morën letrat e largimit. Shumë prej tyre kishin jetuar aty prej vitesh dhe u gjendën papritur përballë nevojës për të gjetur strehim të ri në një treg tashmë të shtrenjtë.
Sipas administratës së re, ndërtesat ishin në gjendje shumë të rëndë. Ata deklarojnë se çatitë kishin rrjedhje, tubacionet ishin të ndryshkura, ndërsa në disa banesa kishte myk të rëndë. Për më tepër, ndërtesat duhej të pastroheshin edhe nga azbesti, material i rrezikshëm për shëndetin.
Pronarët thonë se, nëse qëllimi i tyre do të ishte vetëm fitimi maksimal, në atë parcelë do të kishin ndërtuar deri në 40 apartamente të reja. Megjithatë, ata vendosën të ruajnë hapësirat e gjelbra dhe të investojnë në një renovim të plotë e më “të qëndrueshëm”.
Renovim luksoz dhe teknologji moderne
Pas rikonstruksionit, ndërtesat janë pajisur me standarde moderne dhe elemente luksoze. Në çdo banesë janë vendosur lavatriçe dhe tharëse private, video-interfonë modernë, si dhe ekrane informative në korridore.
Gjithashtu janë instaluar:
- panele diellore për energji elektrike më të lirë,
- izolim i ri energjetik,
- garazh i rinovuar dhe i izoluar,
- stacione karikimi për vetura elektrike,
- sistem i ri kundër zjarrit.
Administrata argumenton se këto investime justifikojnë rritjen e madhe të qirave dhe thekson se shpenzimet ndihmëse do të mbeten relativisht të ulëta.
“Mund të kthehen me çmim më të favorshëm”
Përfaqësuesit e administratës kanë deklaruar se disa ish-banorë janë ende në bisedime për t’u rikthyer në apartamente. Sipas tyre, për ish-qiramarrësit mund të ofrohen kushte më të favorshme financiare.
Megjithatë, shumë banorë të mëparshëm mbeten skeptikë, pasi çmimet e reja janë të papërballueshme për shumicën e familjeve që jetonin aty para renovimit.
Badeni po tërheq banorë nga Cyrihu
Një nga arsyet kryesore të rritjes së çmimeve është afërsia e Badenit me Cyrihun. Me transport publik, udhëtimi deri në stacionin qendror të Cyrihut zgjat vetëm rreth 36 minuta.
Sipas autoriteteve të qytetit, që nga viti 2021 rreth 900 persona nga Cyrihu janë zhvendosur në Baden. Vetëm gjatë vitit të fundit, 207 banorë të rinj erdhën nga qyteti i Cyrihut.
Zyrtarët e qytetit thonë se Badeni është bërë shumë i kërkuar për shkak të cilësisë së jetesës, infrastrukturës dhe pozitës së favorshme. Për këtë arsye, qiratë e reja “pasqyrojnë kushtet aktuale të tregut”.
Debati për të ardhmen e banesave
Rasti ka hapur sërish debatin në Zvicër mbi mungesën e banesave të përballueshme dhe ndikimin e renovimeve luksoze në largimin e familjeve me të ardhura normale. Shumë qytetarë pyesin nëse modernizimi i ndërtesave duhet të çojë domosdoshmërisht në çmime kaq të larta dhe në humbjen e komuniteteve ekzistuese. Ndërkohë, për shumë ish-banorë të Zürcherstrasse 68, kthimi në shtëpitë e tyre të vjetra duket tashmë pothuajse i pamundur, transmeton 20min.ch, përcjell helveticALForum.ch.
