Nga 1 janari 2027, Danimarka do të zbatojë një skemë të re për lejet e punës, e cila mundëson punësimin e shtetasve të vendeve të caktuara me një prag të veçantë page. Kosova nuk përfshihet në grupet e përcaktuara për përfitim nga kjo skemë.
Danimarka do të nisë nga 1 janari 2027 zbatimin e një skeme të re për lejet e punës për shtetasit e huaj, e njohur si Skema e Marrëveshjes Kolektive. Kjo skemë synon t’u mundësojë kompanive daneze të rekrutojnë punëtorë nga vende të caktuara, duke zbatuar një prag të veçantë të pagës për pozitat e mbuluara nga marrëveshjet kolektive. Megjithatë, kjo mundësi nuk do të jetë e hapur për shtetasit e Kosovës, pasi vendi nuk përfshihet në kategoritë e shteteve që plotësojnë kriteret e përcaktuara nga autoritetet daneze. Sipas gazetës indiane The Financial Express, skema parashikon tri kategori shtetesh nga të cilat mund të rekrutohen punëtorët e huaj. Në to përfshihen dhjetë vendet jashtë Bashkimit Evropian me renditjen më të lartë sipas investimeve daneze jashtë vendit dhe investimeve të huaja në Danimarkë, vendet që janë në negociata për anëtarësim në BE, si dhe shtetet që kanë nënshkruar marrëveshje dypalëshe për mobilitetin me Danimarkën. Kosova nuk përfshihet në këto kategori. Për më tepër, vendi ende nuk e ka statusin e shtetit kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian, çka e përjashton nga kategoria e vendeve që po negociojnë anëtarësimin.
Ligji u miratua në shtator 2026
Skema e re është miratuar nga Parlamenti danez, Folketingu, më 3 shtator 2026, ndërsa Agjencia Daneze për Rekrutim Ndërkombëtar dhe Integrim (SIRI) ka njoftuar më 13 tetor datën e fillimit të zbatimit.
Përmes kësaj skeme, autoritetet daneze synojnë të krijojnë një mekanizëm shtesë për rekrutimin e punëtorëve ndërkombëtarë, duke ruajtur njëkohësisht kushtet e punës dhe standardet e përcaktuara në marrëveshjet kolektive.
Këto marrëveshje janë kontrata ndërmjet punëdhënësve dhe sindikatave, përmes të cilave përcaktohen pagat, orari i punës dhe kushtet e tjera të punësimit.
Paga minimale vjetore dhe kushtet e punësimit
Sipas kritereve të përshkruara për skemën, pragu i pagës është 322,000 korona daneze në vit, sipas nivelit të vitit 2026. Përveç pagës, aplikuesi duhet të plotësojë edhe disa kushte të tjera.
Punëtori i huaj duhet të ketë një kontratë ose ofertë pune nga një kompani e certifikuar, ndërsa pozita e punës duhet të jetë e mbuluar nga një marrëveshje kolektive e miratuar nga ministri përgjegjës.
Një tjetër kusht është që aplikuesi të jetë shtetas i njërit prej vendeve të përfshira në listën përkatëse të qeverisë daneze.
Gjithashtu, mundësia e aplikimit do të varet nga niveli i papunësisë bruto në Danimarkë. Sipas kritereve të skemës, aplikimet mund të kufizohen nëse papunësia, e përshtatur sipas sezonit dhe e llogaritur si mesatare për tre muajt paraprakë, tejkalon nivelin e përcaktuar nga ministri.
Kompanitë duhet të certifikohen paraprakisht
Skema nuk do t’u mundësojë të gjitha kompanive daneze të rekrutojnë automatikisht punëtorë të huaj. Për të përdorur këtë mekanizëm, punëdhënësit duhet të certifikohen paraprakisht nga autoritetet përkatëse.
Gjatë aplikimit, kompania duhet të deklarojë se pozita e punës mbulohet nga një marrëveshje kolektive e miratuar dhe se punësimi është me orar të plotë, në përputhje me kushtet e asaj marrëveshjeje.
Po ashtu, punëdhënësi duhet të pranojë kontrolle të vazhdueshme për të verifikuar respektimin e kushteve të përcaktuara.
Këto kërkesa synojnë të sigurojnë që rekrutimi i punëtorëve të huaj të bëhet në përputhje me rregullat e tregut danez të punës.
Çfarë nënkupton kjo për kosovarët?
Për qytetarët e Kosovës që synojnë të punojnë në Danimarkë, përjashtimi nga skema e re nënkupton se ata nuk do të mund të përfitojnë nga kjo rrugë e veçantë e marrjes së lejes së punës.
Megjithatë, kjo nuk nënkupton ndalim të përgjithshëm të punësimit të kosovarëve në Danimarkë. Ata mund të shqyrtojnë skemat e tjera të lejeve të punës dhe qëndrimit, nëse plotësojnë kriteret përkatëse.
Përpara se të aplikojnë, qytetarët këshillohen të kontrollojnë kushtet aktuale në faqen zyrtare të SIRI-t, pasi kriteret, pragjet financiare dhe kategoritë e përfituesve mund të ndryshojnë.
Skema e re dëshmon se qasja në tregun danez të punës do të vazhdojë të varet jo vetëm nga oferta e punës dhe paga, por edhe nga shtetësia e aplikuesit dhe marrëveshjet që vendi i tij ka me Danimarkën./BS
