Bernë – Rënia e vazhdueshme e lindshmërisë në Zvicër po shndërrohet në një nga sfidat më të mëdha demografike dhe ekonomike të vendit. Në prag të referendumit për iniciativën e Partisë Popullore Zvicerane (SVP) “Jo Zvicrës me 10 milionë banorë”, debati publik është fokusuar gjithnjë e më shumë te pyetja se si mund të rritet numri i lindjeve dhe të sigurohet fuqia punëtore e së ardhmes, transmeton20min.ch. Sipas të dhënave zyrtare, gjatë vitit 2024 shkalla e lindshmërisë në Zvicër ra në nivelin më të ulët historik, me vetëm 1.29 fëmijë për grua. Në total u regjistruan 77.902 lindje të gjalla, një shifër që mbetet shumë larg nivelit prej 2.1 fëmijësh për grua, i konsideruar i nevojshëm për ruajtjen e qëndrueshme të popullsisë pa mbështetjen e migracionit. Kjo situatë ka nxitur diskutime të gjera politike dhe shoqërore mbi masat që duhet të ndërmerren për të lehtësuar jetën e familjeve dhe për të inkurajuar çiftet të kenë më shumë fëmijë. Shumë qytetarë zviceranë argumentojnë se kostot e larta të jetesës, çmimet e larta të çerdheve, primet e sigurimeve shëndetësore dhe vështirësitë në balancimin e jetës profesionale me atë familjare po ndikojnë drejtpërdrejt në vendimet për të krijuar familje më të mëdha. Në skenën politike janë propozuar zgjidhje të ndryshme. Deputeti i Partisë Popullore Ungjillore (EVP), Marc Jost, ka kërkuar një plan kombëtar veprimi për familjet, duke sugjeruar rritjen e shtesave familjare, kredi pa interes për familjet me dy ose më shumë fëmijë dhe pagesa të posaçme për lindjen e fëmijëve në kantonet ku këto masa nuk ekzistojnë.
Sipas tij, presioni ekonomik është një nga faktorët kryesorë që i shtyn çiftet të shtyjnë ose të heqin dorë nga vendimi për të pasur fëmijë. Ai gjithashtu kërkon më shumë informim dhe sensibilizim lidhur me çështjet e fertilitetit dhe planifikimit familjar. Nga ana tjetër, senatori i Partisë Liberale Radikale (FDP), Damian Müller, mbështet uljen e barrës fiskale për familjet, por kundërshton ndërhyrjen direkte të shtetit në planifikimin familjar. Ai beson se reforma e tatimit individual, e miratuar së fundmi, mund të përmirësojë situatën ekonomike të shumë familjeve dhe të krijojë kushte më të favorshme për rritjen e natalitetit. Ndërkohë, Partia Popullore Zvicerane (SVP) argumenton se kufizimi i migracionit duhet të shoqërohet me politika që nxisin lindjet vendase. Deputeti Rémy Wyssmann ka përmendur si shembull modelin hungarez, ku nënat me tre ose më shumë fëmijë përfitojnë lehtësime të mëdha tatimore. Sipas tij, zvogëlimi i stresit urban dhe përmirësimi i cilësisë së jetës do të ndikonte pozitivisht edhe në rritjen e numrit të lindjeve. Megjithatë, e majta zvicerane paralajmëron se kufizimi i migracionit në kushtet e një nataliteti kaq të ulët mund të krijojë probleme serioze për tregun e punës dhe sistemin e pensioneve. Deputetja socialdemokrate Samira Marti vlerëson se zgjidhja qëndron te investimet në barazinë gjinore, çerdhet e përballueshme dhe krijimi i kushteve që prindërit të kombinojnë më lehtë punën me jetën familjare.
Ekspertët e demografisë theksojnë se Zvicra po përballet me të njëjtat sfida si shumë vende të tjera evropiane, ku plakja e popullsisë dhe rënia e lindshmërisë po ushtrojnë presion të madh mbi ekonominë dhe sistemet sociale. Referendumi i 14 qershorit pritet të jetë një moment i rëndësishëm për debatin mbi të ardhmen demografike të vendit. Pavarësisht rezultatit, shumica e forcave politike bien dakord se Zvicra do të duhet të gjejë mënyra të reja për të mbështetur familjet dhe për të garantuar zhvillimin e qëndrueshëm të shoqërisë në dekadat e ardhshme, transmeton 20min.ch, përcjell helveticALForum.ch.
