Zbulimi i shkencëtarëve të Trinity College Dublin mund të hapë rrugën për trajtime më efektive kundër kancerit, duke synuar qelizat tumorale që i mbijetojnë kimioterapisë përmes një gjendjeje të veçantë biologjike.
Një zbulim i ri shkencor mund të ndryshojë mënyrën se si trajtohet kanceri në të ardhmen. Studiuesit nga Trinity College Dublin kanë identifikuar një mekanizëm përmes të cilit disa qeliza kancerogjene arrijnë t’i mbijetojnë kimioterapisë, duke hyrë në një gjendje të ngjashme me “zombit”. Bëhet fjalë për një proces të njohur si plakja e parakohshme qelizore, ose senescenca qelizore. Gjatë kësaj faze, qelizat tumorale ndalojnë së shumuarit, por nuk vdesin. Përkundrazi, ato vazhdojnë të qëndrojnë aktive dhe pësojnë ndryshime që mund të favorizojnë rikthimin dhe zhvillimin e tumorit. Sipas studiuesve, këto qeliza mund të shfrytëzojnë mekanizmat natyrorë të organizmit për riparimin e indeve të dëmtuara. Në kushte normale, sistemi imunitar ndihmon në rigjenerimin e indeve, duke nxitur krijimin e qelizave të reja dhe të enëve të gjakut. Por qelizat kancerogjene mund ta shfrytëzojnë këtë përgjigje biologjike për të krijuar një mjedis që mbështet mbijetesën e tumorit.
Një rol të rëndësishëm në këtë proces luajnë proteinat IAP, të cilat ndihmojnë qelizat tumorale të shmangin mekanizmat natyrorë të vetëshkatërrimit. Profesori Seamus Martin dhe ekipi i tij zbuluan se këto proteina janë veçanërisht të rëndësishme për mbijetesën e qelizave që hyjnë në gjendjen e plakjes qelizore.
Një tjetër veçori e pazakontë është madhësia e tyre. Qelizat kancerogjene në këtë gjendje mund të bëhen deri në dhjetë herë më të mëdha se qelizat normale, ndërsa prodhojnë sasi më të larta substancash inflamatore. Këto substanca tërheqin qelizat e sistemit imunitar, duke ndikuar në mjedisin përreth tumorit.
Bllokimi i proteinave IAP, një mundësi e re kundër kancerit
Studimi, i publikuar në revistën shkencore Science Advances, tregoi se bllokimi i proteinave IAP mund të aktivizojë mekanizmin e vetëshkatërrimit të këtyre qelizave.
Studiuesit përdorën përbërje të njohura si antagonistë të IAP, të cilat arritën të eliminonin qelizat tumorale që kishin mbijetuar pas ekspozimit ndaj kimioterapisë.
Ky rezultat ngre mundësinë e zhvillimit të një strategjie të re terapeutike, ku kimioterapia kombinohet me barna që bllokojnë proteinat IAP. Në këtë mënyrë, synohet jo vetëm dëmtimi i qelizave kancerogjene, por edhe eliminimi i atyre që arrijnë t’i mbijetojnë trajtimit.
Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se zbulimi përfaqëson një hap të rëndësishëm kërkimor dhe se nevojiten studime të mëtejshme për të përcaktuar efektivitetin dhe sigurinë e kësaj qasjeje te pacientët. Nëse rezultatet konfirmohen nga kërkimet e ardhshme, kjo strategji mund të ndihmojë në kapërcimin e një prej sfidave më të mëdha të trajtimit të kancerit: aftësisë së disa qelizave tumorale për t’i mbijetuar kimioterapisë dhe për të kontribuar në rikthimin e sëmundjes, transmeton syrinet.
