Referendumi për ndërtimin e centraleve të reja bërthamore pritet të zhvillohet në shkurt 2027. Kundërshtarët e ndryshimit të ligjit dorëzuan 131’793 nënshkrime në Bernë.
Zvicra do t’i drejtohet sërish kutive të votimit për çështjen e energjisë bërthamore. Një aleancë politike dhe organizatash mjedisore ka dorëzuar 131’793 nënshkrime kundër vendimit për heqjen e ndalimit të ndërtimit të centraleve të reja atomike, transmeton 20min.ch. Nënshkrimet u dorëzuan të martën në Bernë nga koalicioni “Nein zu neuen AKW”, ku bëjnë pjesë Partia Socialdemokrate (SP), të Gjelbrit, Partia Liberal-Gjelbër (GLP) dhe disa organizata për mbrojtjen e mjedisit. Nëse nënshkrimet verifikohen dhe referendumi zhvillohet sipas afatit të parashikuar, qytetarët zviceranë pritet të votojnë për këtë çështje në shkurt të vitit 2027.
Debati për energjinë bërthamore rikthehet në qendër
Parlamenti zviceran vendosi gjatë verës të heqë ndalimin, i cili ishte në fuqi që prej vitit 2018, për ndërtimin e centraleve të reja bërthamore. Vendimi u mor në kuadër të debatit për të ardhmen e furnizimit me energji të Zvicrës dhe u paraqit si kundërprojekt ndaj iniciativës për furnizim të sigurt me energji. Për koalicionin që ka mbledhur nënshkrimet, e ashtuquajtura “hapje teknologjike” nuk është rruga e duhur për politikën energjetike të vendit. Kundërshtarët e centraleve të reja argumentojnë se energjia bërthamore mbart rreziqe të lidhura me aksidentet e mundshme, ndërsa çështja e ruajtjes afatgjatë të mbetjeve radioaktive mbetet një problem i pazgjidhur. Një tjetër argument i rëndësishëm është varësia nga importi i uraniumit.
Kostoja, një nga pikat kryesore të debatit
Kostoja e ndërtimit të centraleve të reja është një nga argumentet kryesore të kundërshtarëve. Deputetja Barbara Schaffner (GLP/ZH) deklaroi se një central i ri bërthamor mund të kushtojë deri në 43 miliardë franga. Sipas saj, ekziston rreziku që një pjesë e këtyre kostove dhe rreziqeve financiare të përfundojë te qytetarët, përmes taksave ose çmimeve të energjisë elektrike. Kundërshtarët e ndryshimit të ligjit i referohen gjithashtu vendimeve të mëparshme të elektoratit zviceran. Ata kujtojnë votimet për Strategjinë Energjetike në vitin 2017, Ligjin për Mbrojtjen e Klimës në vitin 2023 dhe Ligjin për Energjinë Elektrike në vitin 2024, duke argumentuar se votuesit kanë mbështetur në mënyrë të përsëritur zgjerimin e energjive të rinovueshme. Presidentja e të Gjelbërve, Lisa Mazzone, e ka cilësuar betejën e ardhshme si një nga fushatat më të mëdha të votimit në historinë e vendit.
Ekonomia paralajmëron për mungesë të energjisë
Në anën tjetër të debatit qëndrojnë organizatat ekonomike dhe të energjisë, të cilat mbështesin heqjen e ndalimit për ndërtimin e centraleve të reja bërthamore. Economiesuisse dhe organizata të tjera janë pjesë e aleancës për një furnizim të sigurt me energji elektrike. Sipas tyre, Zvicra duhet t’i mbajë të hapura të gjitha mundësitë teknologjike përballë rritjes së pritshme të kërkesës për energji. Përfaqësuesit e ekonomisë theksojnë gjithashtu se ndryshimi i ligjit nuk nënkupton automatikisht ndërtimin e një centrali të ri bërthamor.Sipas tyre, ligji vetëm krijon mundësinë që në të ardhmen të shqyrtohet një projekt i tillë. Për një projekt konkret do të nevojiteshin procedura të tjera dhe, sipas qëndrimit të Economiesuisse, në fund do të ishte populli ai që do të kishte fjalën e fundit.
Një tjetër përballje për politikën energjetike
Me dorëzimin e mbi 131 mijë nënshkrimeve, debati për të ardhmen e energjisë bërthamore në Zvicër hyn në një fazë të re. Nga njëra anë qëndrojnë partitë dhe organizatat që kundërshtojnë ndërtimin e centraleve të reja, duke vënë theksin te siguria, kostot, mbetjet radioaktive dhe zgjerimi i energjive të rinovueshme. Nga ana tjetër, mbështetësit e heqjes së ndalimit argumentojnë se vendi duhet të ruajë të gjitha opsionet për të garantuar furnizimin me energji dhe për t’iu përgjigjur rritjes së kërkesës për elektricitet. Tashmë fjala pritet t’i kalojë qytetarëve zviceranë. Në shkurt 2027, ata mund të vendosin nëse Zvicra do të vazhdojë me ndalimin e ndërtimit të centraleve të reja bërthamore apo do t’i hapë rrugë mundësisë për projekte të reja në të ardhmen, transmeton 20min.ch, përcjell helveticALforum.ch
