Studimi i ri i Agjencisë Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit vë në pah rolin e vaksinimit, kontrolleve rutinë dhe trajtimit të hershëm në parandalimin e sëmundjes. Infeksionet e zakonshme janë përgjegjëse për rreth një në tetë raste të kancerit në mbarë botën, duke e bërë parandalimin e infeksioneve një nga mundësitë e rëndësishme për reduktimin e barrës globale të kësaj sëmundjeje. Kjo është një nga gjetjet kryesore të një studimi të publikuar në revistën shkencore The Lancet Oncology dhe të realizuar nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC), pjesë e Organizatës Botërore të Shëndetësisë. Sipas vlerësimeve të studiuesve, infeksionet shkaktuan rreth 2.3 milionë raste të reja të kancerit gjatë vitit 2024.
Helicobacter pylori dhe HPV në krye të listës
Ndër shkaktarët kryesorë të identifikuar në studim janë Helicobacter pylori, një bakter i përhapur që prek stomakun, dhe virusi i papillomës njerëzore (HPV). Këta dy agjentë infektivë përbëjnë një pjesë të madhe të rasteve të kancerit të lidhura me infeksionet. Në mesin e faktorëve të tjerë të rëndësishëm janë edhe virusi i hepatitit B (HBV) dhe virusi i hepatitit C (HCV), të cilët lidhen veçanërisht me kancerin e mëlçisë. Studimi përfshin gjithashtu virusin Epstein-Barr (EBV), i cili është lidhur me disa lloje kanceri dhe vazhdon të jetë objekt i kërkimeve shkencore.
Parandalimi mund të shpëtojë jetë
Një nga mesazhet kryesore të studimit është se një pjesë e konsiderueshme e këtyre rasteve mund të parandalohen ose të reduktohen përmes masave të njohura të shëndetit publik. Vaksinimi kundër HPV-së dhe hepatitit B, së bashku me kontrollet mjekësore, zbulimin e hershëm dhe trajtimin e përshtatshëm të infeksioneve kronike, mund të luajnë një rol të rëndësishëm në uljen e rrezikut. Kjo e zhvendos një pjesë të vëmendjes nga trajtimi i kancerit pasi ai shfaqet, drejt parandalimit të faktorëve që mund ta shkaktojnë atë.
Barra më e madhe në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme
Studimi nxjerr në pah edhe një pabarazi të rëndësishme globale. Më shumë se tre të katërtat e rasteve të kancerit të lidhura me infeksionet ndodhin në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme, ku qasja në vaksinim, diagnostikim, kontrolle parandaluese dhe trajtim mund të jetë më e kufizuar. Për ekspertët, kjo tregon se lufta kundër kancerit nuk është vetëm çështje e zhvillimit të trajtimeve të reja, por edhe e sigurimit të qasjes së barabartë në masat bazë të parandalimit dhe kujdesit shëndetësor.
Vaksinimi dhe zbulimi i hershëm, dy mjete të rëndësishme
Të dhënat e reja rikthejnë në vëmendje rëndësinë e vaksinimit, kontrolleve të rregullta dhe diagnostikimit të hershëm. Në rastin e HPV-së dhe hepatitit B, vaksinimi mund të ndihmojë në parandalimin e infeksioneve që lidhen me zhvillimin e disa llojeve të kancerit. Ndërkohë, identifikimi dhe trajtimi i hershëm i infeksioneve kronike, veçanërisht atyre të lidhura me hepatitet virale, mund të reduktojë rrezikun e komplikimeve afatgjata.
Mesazhi i studiuesve është i qartë: parandalimi i infeksioneve është gjithashtu pjesë e parandalimit të kancerit.
Në një kohë kur kanceri mbetet një nga sfidat më të mëdha të shëndetit publik në botë, këto të dhëna tregojnë se një pjesë e barrës së sëmundjes mund të ulet jo vetëm përmes trajtimeve moderne, por edhe përmes masave që janë të njohura, të zbatueshme dhe në shumë raste të parandalueshme. Vaksinimi, kontrolli shëndetësor dhe zbulimi i hershëm mbeten ndër mjetet më të rëndësishme për të parandaluar sëmundjen dhe për të shpëtuar jetë./BS
