Një stuhi jashtëzakonisht e fuqishme përfshiu pjesë të Zvicrës të premten paradite. Në disa zona ranë kokrra breshëri më të mëdha se topat e golfit, me diametër dukshëm mbi pesë centimetra. Meteorologu Peter Wick shpjegon se si u krijuan këto “kolosë” akulli dhe pse dëmet mund të ndryshojnë krejtësisht edhe brenda një distance prej vetëm pak kilometrash.
ZVICËR – Një stuhi e fuqishme goditi të premten paradite pjesë të Zvicrës, duke sjellë reshje intensive, erëra të forta dhe breshër me përmasa të jashtëzakonshme. Në disa rajone, kokrrat e breshrit ishin më të mëdha se topat e golfit dhe kaluan dukshëm diametrin prej pesë centimetra. Fenomeni ishte veçanërisht mbresëlënës për shkak të madhësisë së kokrrave të akullit. Meteorologu Peter Wick e cilëson këtë lloj breshëri si një dukuri të rrallë në Zvicër. Sipas tij, fotografitë e marra pas stuhisë tregojnë se disa prej kokrrave ishin dukshëm më të mëdha se pesë centimetra, transmeton 20min.ch. “Kolosë të tillë i kam parë vërtet rrallë”, tha Wick, duke përshkruar përmasat e breshrit të rënë gjatë stuhisë.
Si formohet një kokërr gjigante breshëri?
Për të krijuar breshër me përmasa kaq të mëdha nevojiten qeliza shumë të fuqishme stuhie, të shoqëruara me rryma të forta ngjitëse të ajrit. Procesi fillon me grimca të vogla akulli që ndodhen brenda resë. Rrymat e fuqishme të ajrit i tërheqin këto grimca lart, në pjesë të resë ku ka pika uji që janë të ftohura nën pikën e ngrirjes, por ende nuk janë kthyer në akull. Kur pikat e ujit bien në kontakt me grimcat e akullit, ato ngrijnë dhe ngjiten në sipërfaqen e kokrrës. Në këtë mënyrë, ajo fillon të rritet shtresë pas shtrese. Kokrra mund të ngrihet përsëri në pjesën e sipërme të resë dhe të përplaset me pika të tjera të ujit. Çdo cikël i tillë i shton një shtresë të re akulli. Procesi vazhdon për aq kohë sa rrymat e ajrit janë mjaftueshëm të fuqishme për ta mbajtur kokrrën pezull. Këtu qëndron edhe çelësi i formimit të breshrit gjigant: rryma ngjitëse duhet të jetë aq e fortë sa të mbajë në ajër një kokërr që vazhdimisht po bëhet më e rëndë. Vetëm kur kokrra bëhet shumë e rëndë ose kur rryma e ajrit dobësohet, ajo nuk mund të qëndrojë më brenda resë dhe bie në tokë.
Tre përbërësit kryesorë të një stuhie të fuqishme
Sipas Peter Wick, për krijimin e një situate të tillë atmosferike nevojiten disa faktorë që bashkohen në të njëjtën kohë.
“Eshtë e nevojshme para së gjithash një atmosferë shumë e paqëndrueshme, lagështi e mjaftueshme dhe lëvizje të forta vertikale të ajrit”, shpjegon meteorologu.
Në mënyrë të thjeshtuar, situata ideale krijohet kur pranë tokës ndodhet ajër i ngrohtë dhe i lagësht, ndërsa në lartësi ka ajër dukshëm më të ftohtë.
Ky ndryshim i madh i temperaturës me lartësinë krijon energji të konsiderueshme për ngritjen e ajrit. Ajri i ngrohtë tenton të ngrihet, duke ushqyer zhvillimin e reve të fuqishme dhe të qelizave të stuhive.
Por nuk është vetëm temperatura që luan rol. Një faktor tjetër i rëndësishëm është prerja e erës, pra ndryshimi i drejtimit ose i shpejtësisë së erës me rritjen e lartësisë.
Kur ka prerje të fortë të erës, një stuhi mund të organizohet më mirë dhe të qëndrojë aktive për një kohë më të gjatë. Kjo, nga ana tjetër, rrit edhe mundësinë për formimin e breshrit të madh.
Föhn-i para stuhisë
Stuhia e së premtes u zhvillua pas një situate atmosferike veçanërisht të ngrohtë dhe të lagësht. Një front i theksuar i ftohtë u përplas me një masë ajri që më parë ishte shumë e ngrohtë dhe e lagësht. Para mbërritjes së frontit, në disa zona ishte krijuar edhe një situatë e pazakontë föhn-i për fundin e muajit gusht. Föhn-i solli temperatura jashtëzakonisht të larta, veçanërisht në luginat e prekura. Gjatë natës, temperaturat në disa prej këtyre zonave nuk ranë nën 25 gradë. Në Vaduz situata ishte edhe më e pazakontë: temperatura minimale nuk zbriti nën 29 gradë. Kjo masë e nxehtë dhe e lagësht u përplas më pas me frontin e ftohtë. Fronti e zhvendosi me shpejtësi ajrin e ngrohtë dhe krijoi procese të forta ngritëse. Këto procese ndihmuan në zhvillimin e qelizave të fuqishme të stuhive dhe krijuan kushtet e nevojshme për reshje intensive, erëra të forta dhe breshër me përmasa të mëdha. Për këtë arsye, paralajmërimet meteorologjike kishin të bënin jo vetëm me stuhi të fuqishme, por në mënyrë të veçantë edhe me rrezikun e breshrit të madh dhe relativisht të përhapur, si dhe me reshje të dendura dhe erëra të forta.
Breshëri është fenomen jashtëzakonisht lokal
Një nga karakteristikat më të rëndësishme të breshrit është natyra e tij shumë lokale. Sipas Wick, brenda një qelize stuhie mund të krijohen të ashtuquajturat “korridore breshëri”. Këto zona mund të jenë vetëm disa kilometra të gjera ose edhe më të ngushta. Kjo shpjegon pse një zonë mund të goditet nga breshër shumë i madh, ndërsa vetëm pak kilometra më tej të ketë vetëm shi të fortë ose kokrra shumë më të vogla, transmeton 20min.ch, përcjell helveticALforum.ch.
Foto nga D.Hebibi
