Përgatiti: Dashnim HEBIBI
Cyrih, 8 nëntor 2026 – Konsullata e Përgjithshme e Republikës së Kosovës në Cyrih edhe sot e diele i hapi dyert për bashkatdhetarët, por kësaj radhe jo për dokumente, procedura administrative apo shërbime të tjera konsullore. Ajo u shndërrua në një vend takimi, kujtese dhe përuljeje, ku shqiptarë të ardhur nga të gjitha trevat shqiptare u bashkuan për të nderuar dy figura të rëndësishme të historisë sonë kombëtare, heronjtë Afrim Zhitia dhe Fahri Fazliu, në 37-vjetorin e rënies së tyre. Ishte një ditë me domethënie të veçantë, ku përtej fjalimeve dhe programit përkujtimor, u ndje fuqishëm lidhja e bashkatdhetarëve me historinë, sakrificën dhe rrugëtimin e Kosovës drejt lirisë. Konsullata e Përgjithshme e Kosovës në Cyrih, nën drejtimin dhe përkushtimin e stafit të saj, po dëshmon gjithnjë e më shumë se roli i saj nuk kufizohet vetëm në ofrimin e shërbimeve administrative për qytetarët. Ajo po merr gradualisht edhe karakterin e një qendre të rëndësishme kulturore, ku organizohen promovime librash, takime letrare, veprimtari artistike dhe manifestime me karakter kombëtar.
Një meritë e veçantë për këtë frymë dhe për këtë ambient i takon shefit të Konsullatës, z. Vigan Berisha, i cili ka arritur që sallën e përgatitur në këtë institucion ta kthejë edhe në një hapësirë të ngrohtë kulturore, të rrethuar me libra dhe të hapur për krijues, intelektualë, artistë dhe bashkatdhetarë. Prej muajsh, kjo sallë është shndërruar në një pikëtakim të rëndësishëm të kulturës shqiptare në Cyrih, duke dëshmuar se institucionet tona mund të jenë edhe ura të fuqishme të ruajtjes dhe kultivimit të identitetit kombëtar.
Një manifestim në nderim të dy heronjve të kombit
Manifestimi përkujtimor, i mbajtur më 8 nëntor 2026, iu kushtua jetës, veprës dhe sakrificës së heronjve të kombit, Afrim Zhitia dhe Fahri Fazliu, me rastin e 37-vjetorit të rënies së tyre. Aktiviteti nisi me intonimin e himneve dhe një minutë heshtje në nderim të të gjithë atyre që dhanë jetën për lirinë e Kosovës. Ishte një fillim solemn, që i dha gjithë manifestimit karakterin e një përkujtimi të denjë për ata që sakrifikuan gjithçka për idealin e lirisë. Të pranishmit u përshëndetën me një fjalë rasti nga përfaqësuesit e Konsullatës, ndërsa më pas programi vazhdoi me kumtesa dhe fjalë përkujtimore kushtuar jetës, veprimtarisë dhe kontributit kombëtar të dy heronjve. Për figurën dhe rrugëtimin e Afrim Zhitisë dhe Fahri Fazliut folën z. Fatmir Brajshori, z. Arben Krasniqi dhe z. Sali Sefa, të cilët sollën në vëmendje rëndësinë e veprës dhe sakrificës së tyre në historinë e rezistencës shqiptare për lirinë e Kosovës. Në këtë manifestim ishte i pranishëm edhe Klubi Politik “Afrim Zhitia”, në emër të të cilit fjalën e mbajti z. Ragip Shala, duke rikujtuar rëndësinë e vazhdimit të kujtesës historike dhe të përcjelljes së idealit të heronjve te brezat e rinj.
Zëri i familjeve, dëshmi e gjallë e sakrificës
Një nga momentet më emocionuese të manifestimit ishte fjala e përfaqësuesve të familjeve të heronjve. Në emër të familjes Fazliu, të pranishmëve iu drejtua z. Selami Neziri, ndërsa në emër të familjes Zhitia foli znj. Sadete Zhitia, motra e heroit Afrim Zhitia. Prania dhe fjala e familjarëve i dhanë manifestimit një dimension të veçantë njerëzor dhe emocional. Pas çdo emri të skalitur në historinë kombëtare qëndrojnë familje, nëna, motra, vëllezër dhe të afërm, të cilët mbartin kujtimet dhe dhimbjen e humbjes, por edhe krenarinë për sakrificën e më të dashurve të tyre.
Poezia dhe arti, pjesë e kujtesës kombëtare
Manifestimi u pasurua edhe me program artistik, ku fjala poetike dhe interpretimi artistik u ndërthurën me atmosferën përkujtimore. Recitimi poetik nga Flora Tefa solli emocione dhe ndjeshmëri te të pranishmit, ndërsa Ramadan Morina interpretoi një poezi kushtuar dëshmorëve, të shkruar nga heroi Bahri Fazliu. Një tjetër pikë artistike u prezantua nga Flutura Bytyqi, e cila me paraqitjen e saj i dha programit një dimension të veçantë kulturor. I gjithë manifestimi u drejtua nga z. Ramadan Morina, i cili me moderimin e tij e përcolli programin nga fillimi deri në përfundim.
Në përmbyllje të këtij aktiviteti, Konsulli i Republikës së Kosovës, z. Avni Zejnullahu, i dhuroi një buqetë me lule nënës Qamë, në një moment simbolik dhe emocional, që shprehu respektin dhe mirënjohjen për nënat që kanë dhënë bijtë e tyre për lirinë e atdheut.
Konsullata, më shumë se një institucion – një vatër e kulturës dhe kujtesës kombëtare
Salla e rrethuar me libra, e cila prej muajsh po shërben si hapësirë për promovime dhe aktivitete kulturore, edhe këtë herë dëshmoi se kultura, historia dhe kujtesa kombëtare kanë një vend të rëndësishëm në jetën e mërgatës shqiptare. Fakti që bashkatdhetarë nga treva të ndryshme shqiptare u mblodhën në një hapësirë të vetme për të përkujtuar Afrim Zhitinë dhe Fahri Fazliun, dëshmon se figura të tilla nuk i përkasin vetëm historisë së një familjeje, qyteti apo krahine. Ato janë pjesë e kujtesës sonë të përbashkët kombëtare. Në një kohë kur brezat e rinj të mërgatës rriten larg vendlindjes, aktivitete të tilla marrin një rëndësi të veçantë. Përmes tyre, historia nuk mbetet vetëm në libra, por bëhet pjesë e përjetimit, e komunikimit dhe e edukimit kombëtar. Konsullata e Përgjithshme e Kosovës në Cyrih, me këto veprimtari, po dëshmon se mund të jetë një shtëpi e hapur për të gjithë shqiptarët, një vend ku diplomacia takohet me kulturën, ku libri takohet me historinë dhe ku mërgata gjen hapësirën për të ruajtur lidhjet me rrënjët e saj.
Manifestimi për Afrim Zhitinë dhe Fahri Fazliun u mbyll si një homazh për dy heronj, por edhe si një dëshmi se sakrifica e tyre vazhdon të jetojë në kujtesën dhe ndërgjegjen e shqiptarëve. Një falënderim i përzemërt iu dedikua artistes Flutura Bytyqi, fotografëve Daut Luboja dhe Afrim Art, si dhe moderatorit Ramadan Morina, për kontributin e tyre në realizimin dhe dokumentimin e këtij aktiviteti. Afrim Zhitia dhe Fahri Fazliu mbeten pjesë e historisë së Kosovës dhe e kujtesës së përhershme kombëtare. Sakrifica e tyre nuk kujtohet vetëm në përvjetorë, por përcillet brez pas brezi si një amanet për lirinë, dinjitetin dhe dashurinë ndaj atdheut.
