Qeveria britanike planifikon të dyfishojë periudhën standarde për përfitimin e lejes së qëndrimit të përhershëm, nga pesë në dhjetë vite. Punonjësit e kujdesit social dhe kategoritë e tjera të profesioneve pa arsim universitar mund të përballen me një pritje deri në 15 vite.
Qeveria e Mbretërisë së Bashkuar po përgatitet të ndërmarrë një reformë të rëndësishme në politikat e emigracionit, e cila mund të prekë mijëra emigrantë që jetojnë dhe punojnë ligjërisht në vend. Sipas propozimeve të reja, periudha standarde për përfitimin e statusit të qëndrimit të përhershëm, i njohur si Indefinite Leave to Remain (ILR), pritet të zgjatet nga pesë në dhjetë vite. Ndërkohë, për disa kategori punonjësish, afati mund të arrijë deri në 15 vite. Në këtë kategori përfshihen veçanërisht personat që punojnë në profesione që nuk kërkojnë arsim të nivelit universitar, mes tyre edhe punonjësit e kujdesit social, një sektor që mbështetet ndjeshëm te fuqia punëtore e huaj. Masat pritet të prezantohen nga ministrja e Brendshme, Shabana Mahmood, e cila ka argumentuar se përfitimi i qëndrimit të përhershëm duhet të lidhet me kontributin e emigrantëve në shoqërinë britanike.
Mundësi për përjashtime dhe lehtësime
Megjithatë, jo të gjitha kategoritë mund të trajtohen në të njëjtën mënyrë. Sipas raportimeve të The Guardian, qeveria po shqyrton mundësinë e përjashtimit të disa punonjësve të kujdesit social që ndodhen aktualisht në Britani nga zgjatja e afatit.
Një tjetër element i reformës parashikon mundësinë e përfitimit të një periudhe më të shkurtër pritjeje për emigrantët që dëshmojnë kontributin e tyre në komunitet ose që kanë të ardhura më të larta.
Këto lehtësime pritet të funksionojnë përmes një sistemi pikësh, ku faktorë të ndryshëm mund të ndikojnë në kohën e nevojshme për të përfituar statusin e përhershëm.
Shqetësime për përsëritjen e skandalit Windrush
Propozimet kanë shkaktuar reagime dhe kundërshtime nga deputetë laburistë, sindikata, organizata që mbrojnë të drejtat e emigrantëve dhe aktivistë për barazinë racore.
Në një letër drejtuar ministres së Brendshme dhe ministres së Shëndetësisë, Yvette Cooper, përfaqësuesit paralajmërojnë se ndryshimet mund të krijojnë probleme të ngjashme me ato të skandalit Windrush.
Skandali Windrush, i bërë publik pas raportimeve të The Guardian në vitin 2017, përfshinte mijëra persona, kryesisht me origjinë nga Karaibet, të cilët pësuan ndalime, deportime dhe humbje të të drejtave të punësimit e të shërbimeve bazë, pavarësisht se kishin të drejtë ligjore të qëndronin në Britani.
Në letrën e datës 29 tetor, nënshkruesit i bëjnë thirrje qeverisë të tërhiqet nga ndryshimet ose të vendosë garanci për emigrantët që kanë ndërtuar jetën e tyre në Mbretërinë e Bashkuar duke u mbështetur te rregullat aktuale.
Sipas tyre, ndryshimi i kushteve në mënyrë prapavepruese do të ishte i padrejtë për personat që kanë planifikuar të ardhmen e tyre mbi bazën e afateve ekzistuese.
Rrezik për NHS dhe sektorin e kujdesit social
Një nga shqetësimet kryesore lidhet me ndikimin që reforma mund të ketë në sistemin shëndetësor britanik dhe shërbimet e kujdesit social.
Organizatat paralajmërojnë se zgjatja e periudhës së pritjes mund të bëjë që shumë punonjës të huaj të largohen nga Britania, duke përkeqësuar mungesën e personelit në spitale dhe shërbimet për të moshuarit.
Pasojat mund të ndihen edhe në objektivat e Shërbimit Shëndetësor Kombëtar (NHS), përfshirë trajtimin e pacientëve me kancer dhe reduktimin e listave të gjata të pritjes.
Veçanërisht i ndjeshëm është sektori i kujdesit për të rriturit, ku punonjësit emigrantë përbëjnë një pjesë të rëndësishme të fuqisë punëtore.
Qeveria: Qëndrimi i përhershëm duhet të fitohet
Duke mbrojtur filozofinë e reformës, Shabana Mahmood ka theksuar se përfitimi i statusit të përhershëm nuk duhet të konsiderohet një e drejtë automatike. “Të bëhesh pjesë e këtij vendi në mënyrë të përhershme nuk është një e drejtë automatike, por një privilegj që duhet fituar”, është shprehur ministrja. Ndërkohë, kundërshtarët e propozimit argumentojnë se emigrantët që kanë kontribuar prej vitesh në ekonominë dhe shoqërinë britanike nuk duhet të përballen me ndryshime të papritura të kushteve të qëndrimit. Detajet përfundimtare të reformës pritet të bëhen publike të hënën, ndërsa ministrja e Brendshme do të zhvillojë takime me përfaqësues të sindikatave për të diskutuar ndikimin e masave të reja. Nëse miratohet, reforma mund të ndryshojë ndjeshëm perspektivën e mijëra emigrantëve në Britani, veçanërisht të atyre që kanë ardhur për të punuar dhe kanë ndërtuar jetën e tyre duke pritur që pas pesë vitesh të përfitonin të drejtën e qëndrimit të përhershëm, transmeton shekulli.
