Bashkimi Evropian po përgatit një reformë për zgjerimin e kompetencave të agjencisë kufitare Frontex, duke i hapur rrugë përfshirjes së saj në kthimin dhe deportimin e emigrantëve të parregullt edhe nga vendet jashtë unionit. Nisma synon të forcojë bashkëpunimin me shtetet e treta dhe të kufizojë emigracionin e parregullt drejt Evropës. Sipas propozimeve të reja, Frontex do të mund të mbështesë autoritetet e vendeve jashtë BE-së në organizimin e kthimit të shtetasve të huaj drejt vendeve të origjinës. Një rol të rëndësishëm në këtë strategji pritet të kenë edhe shtetet e Afrikës së Veriut, përmes bashkëpunimit për kthimin e emigrantëve përpara se ata të nisen drejt territorit evropian. Reforma synon të rrisë efikasitetin e politikave të migracionit dhe të forcojë kontrollin e kufijve, në një kohë kur institucionet evropiane kërkojnë mekanizma të rinj për menaxhimin e flukseve migratore.
Qendrat e kthimit jashtë BE-së, pjesë e planit të ri
Një nga elementet kryesore të reformës lidhet me krijimin dhe funksionimin e qendrave të kthimit në vendet e treta. Në këto struktura mund të strehohen persona të cilëve u është refuzuar kërkesa për azil ose e drejta për të qëndruar në Bashkimin Evropian. Në kuadër të rregullave të propozuara, Frontex do të mund të ndihmojë në organizimin e transferimit të këtyre personave drejt vendeve të tyre të origjinës. Për zbatimin e kësaj skeme do të nevojiten marrëveshje të posaçme me shtetet partnere, të cilat do të përcaktojnë kushtet dhe mënyrën e bashkëpunimit. Nisma synon që procedurat e kthimit të mos kufizohen vetëm brenda territorit të BE-së, por të përfshijnë edhe bashkëpunimin me vendet jashtë unionit.
Shqipëria dhe rajoni në kuadër të bashkëpunimit me Frontex-in
Në kuadër të bashkëpunimit kufitar, Frontex ka tashmë marrëveshje statusi me vende si Shqipëria, Serbia dhe Maqedonia e Veriut, të cilat mundësojnë zhvillimin e operacioneve të caktuara në përputhje me marrëveshjet përkatëse. Këto marrëveshje përbëjnë një bazë për bashkëpunimin ndërmjet agjencisë evropiane dhe autoriteteve kombëtare në menaxhimin e kufijve dhe trajtimin e çështjeve migratore. Megjithatë, zgjerimi i propozuar i kompetencave të Frontex-it nuk nënkupton automatikisht se të gjitha vendet partnere do të përfshihen në çdo mekanizëm të ri. Zbatimi do të varet nga kuadri ligjor dhe marrëveshjet që do të arrihen me secilin shtet.
BE-ja negocion marrëveshje me Senegalin
Paralelisht me reformën, Bashkimi Evropian po zhvillon negociata për një marrëveshje me Senegalin, si pjesë e përpjekjeve për të zgjeruar bashkëpunimin me vendet e origjinës dhe tranzitit të emigrantëve. Frontex ka një oficer ndërlidhës për Senegalin që nga viti 2023, me përgjegjësi që përfshijnë gjithashtu Mauritaninë dhe Gambinë.Përmes bashkëpunimit me këto shtete, BE-ja synon të ndërhyjë më herët në rrugët migratore dhe të forcojë koordinimin me autoritetet lokale për menaxhimin e lëvizjeve të emigrantëve.
Frika nga krizat kufitare dhe presioni për kontrolle më të forta
Nisma lidhet edhe me përpjekjet e Bashkimit Evropian për të parandaluar përsëritjen e krizave kufitare, si ajo e përjetuar në Ceuta, enklavën spanjolle në Afrikën e Veriut, ku janë regjistruar kalime masive të emigrantëve nga kufiri me Marokun. Për institucionet evropiane, forcimi i bashkëpunimit me vendet e treta shihet si një mënyrë për të menaxhuar më mirë flukset migratore dhe për të kufizuar hyrjet e parregullta.Megjithatë, zgjerimi i kompetencave të agjencisë dhe transferimi i emigrantëve jashtë territorit të BE-së ngrenë edhe çështje që lidhen me zbatimin e ligjit, të drejtat e njeriut dhe garantimin e qasjes në procedurat e azilit.
Reforma synon të ndryshojë mënyrën se si Bashkimi Evropian menaxhon kthimin e emigrantëve të parregullt, duke e shtrirë bashkëpunimin përtej kufijve të tij. Shtrirja konkrete e kompetencave të reja të Frontex-it do të varet nga miratimi i propozimeve dhe marrëveshjet që do të lidhen me shtetet partnere, transmeton abcnews.
