ZVICËR – Marrëveshja e tregtisë së lirë mes Zvicrës dhe Kosovës ka hyrë në fuqi, duke hapur mundësi të reja për kompanitë që importojnë produkte kosovare në tregun zviceran, transmeton 20min.ch. Për konsumatorët shqiptarë dhe kosovarë në Zvicër, marrëveshja mund të sjellë një zhvillim interesant: disa produkte të njohura nga Kosova mund të kenë mundësi të hyjnë në treg me kosto më të ulët doganore. Në mesin e produkteve që mund të përfitojnë janë turshitë, ajvari, kafeja “Devolli Princ”, patatinat “Vipa”, birra “Peja” dhe pijet energjike “Golden Eagle”. Megjithatë, ulja e tarifave doganore nuk do të thotë automatikisht se të gjitha këto produkte do të bëhen menjëherë më të lira në raftet e dyqaneve zvicerane.
Importuesit presin ulje të kostove
Një nga kompanitë që tashmë po sheh efektet e marrëveshjes është R.B. Import Export, e cila importon prej vitesh produkte ushqimore nga Kosova. Sipas drejtorit të kompanisë, Hasan Berisha, për disa produkte të turshive tarifa doganore bie ndjeshëm. Për një sasi prej 100 kilogramësh, dogana për disa produkte mund të ulet nga 59.50 franga në 24.50 franga. Për një import prej dhjetë tonësh, kjo mund të nënkuptojë një kursim prej rreth 3500 frangash vetëm në kostot doganore. Një veçori e rëndësishme është se në disa raste dogana llogaritet mbi peshën bruto. Kjo do të thotë se në peshë përfshihen jo vetëm produktet ushqimore, por edhe ambalazhi, si kavanozi dhe lëngu i turshive.
Mundësi më të mëdha në tregun zviceran
Për importuesit kosovarë, ulja e kostove mund të krijojë mundësi të reja për konkurrim në tregun zviceran. Deri tani, disa produkte të importuara nga Kosova janë përballur me kosto doganore më të larta në krahasim me produkte të ngjashme nga vende të tjera evropiane. Me hyrjen në fuqi të marrëveshjes së tregtisë së lirë, importuesit shpresojnë të kenë më shumë hapësirë për të negociuar me rrjetet e mëdha të shitjes me pakicë.
“Me çmimin e ri të importit kursejmë rreth 3500 franga për dhjetë tonë mall”, është shprehur Berisha, duke e konsideruar këtë një lehtësim të rëndësishëm për kompaninë.
Sipas tij, kursimet mund ta bëjnë biznesin më konkurrues dhe të krijojnë mundësi për zgjerim në tregun zviceran.
A do të ulen çmimet në Migros, Coop apo Lidl?
Kjo është pyetja që intereson më shumë konsumatorët. Edhe pse ulja e tarifave doganore krijon mundësi për kosto më të ulëta të importit, kjo nuk do të thotë se çmimi në raft do të ulet automatikisht. Çmimi përfundimtar varet edhe nga transporti, magazinimi, shpërndarja, marzhet e kompanive, kërkesa e konsumatorëve dhe sasia e produkteve që shitet. Migros, Coop, Lidl dhe Aldi kanë bërë të ditur se produktet e reja dhe çmimet më të ulëta janë të mundshme, por vendimet për përfshirjen e produkteve në ofertë varen nga kërkesa, cilësia, kostot e transportit dhe potenciali i shitjeve.
Produktet e Ballkanit tashmë janë të pranishme
Produktet nga Ballkani tashmë kanë një prani të konsiderueshme në tregun zviceran. Migros dhe Coop ofrojnë një gamë të gjerë produktesh nga rajoni, ndërsa te Denner, birra “Peja” është pjesë e asortimentit standard. Ndërkohë, Lidl dhe Aldi aktualisht kanë një prani më të kufizuar të produkteve të freskëta nga Kosova. Për importuesit kosovarë, sfida tashmë është që produktet të kalojnë nga dyqanet e specializuara dhe tregjet e komuniteteve në rrjetet më të mëdha të shitjes.
Ajvari dhe turshitë mund të kenë më shumë hapësirë
Ndër produktet që mund të përfitojnë nga kostot më të ulëta të importit janë specialitetet tradicionale kosovare. Ajvari, turshitë dhe produkte të tjera ushqimore mund të bëhen më interesante për rrjetet zvicerane nëse importuesit arrijnë të ofrojnë çmime konkurruese dhe furnizim të qëndrueshëm. Për konsumatorët, kjo mund të nënkuptojë më shumë zgjedhje dhe, nëse kursimet nga importi kalojnë te çmimi përfundimtar, edhe çmime më të favorshme. Por kjo do të varet nga mënyra se si kompanitë dhe distributorët do ta përdorin uljen e kostove.
Importuesit kanë nisur bisedimet me tregtarët
Hasan Berisha është optimist për mundësitë e reja. Kompania e tij, sipas tij, tashmë ka nisur bisedime me disa rrjete të shitjes me pakicë në Zvicër. Ulja e kostove të importit mund t’i bëjë produktet kosovare më tërheqëse për tregtarët, veçanërisht në kategoritë ku çmimi është faktor i rëndësishëm. Megjithatë, Berisha pranon se vendimin përfundimtar do ta përcaktojë tregu. Nëse konsumatorët kërkojnë më shumë produkte kosovare dhe nëse ato mund të ofrohen me çmime konkurruese, atëherë hapësira për zgjerim në supermarketet zvicerane mund të rritet.
Marrëveshja hap një kapitull të ri ekonomik
Marrëveshja e tregtisë së lirë mes Zvicrës dhe Kosovës shihet si një mundësi për të forcuar marrëdhëniet ekonomike mes dy vendeve. Për Kosovën, një qasje më e favorshme në tregun zviceran mund të ndihmojë eksportuesit të rrisin praninë e tyre në një treg me fuqi të lartë blerëse. Për konsumatorët në Zvicër, veçanërisht për komunitetin kosovar dhe shqiptar, kjo mund të nënkuptojë një ofertë më të gjerë të produkteve nga Kosova. Megjithatë, nëse Ajvari, turshitë, Golden Eagle, Vipa, Peja apo produktet e tjera kosovare do të bëhen realisht më të lira në raft, do të varet nga tregtarët, importuesit dhe mënyra se si kursimet nga tarifat doganore do të reflektohen në çmimin përfundimtar. Një gjë është e qartë: me hyrjen në fuqi të marrëveshjes, produktet “Made in Kosovo” kanë një mundësi të re për të konkurruar më fuqishëm në tregun zviceran, transmeton 20min.ch, përcjell helveticALforum.ch.
