“Turpi ka emër!” Me këto fjalë ish-rektori dhe akademiku i njohur i Universitetit të Evropës Juglindore në Tetovë, Prof. Dr. Abdylmenaf Bexheti, e ka përshkruar ditën e sotme në Hagë, një ditë që për shumë shqiptarë është shoqëruar me dhimbje, zhgënjim dhe një ndjenjë të thellë padrejtësie. Por, përtej emocioneve të momentit, mesazhi i tij është i qartë: një proces gjyqësor nuk mund ta zhbëjë historinë dhe sakrificën mbi të cilën është ndërtuar shteti i Kosovës. Ata që sot përballen me drejtësinë në Hagë mund të jenë individë dhe, pavarësisht përfundimeve të proceseve gjyqësore, nuk mund të barazohen me një popull të tërë. Përkufizimi i përgjegjësisë individuale nuk duhet të shndërrohet në njollosje kolektive të popullit të Kosovës apo të shqiptarëve kudo që jetojnë. Historia e Kosovës është e lidhur me luftën për liri, me sakrificën e mijëra njerëzve dhe me një shoqëri që përjetoi luftë, dëbim dhe humbje të mëdha njerëzore. Për shumë qytetarë, Ushtria Çlirimtare e Kosovës dhe luftëtarët e saj mbeten pjesë e rëndësishme e kujtesës kombëtare dhe e historisë së shtetformimit të Kosovës.
Historia nuk zhbëhet.
As dhimbja e sotme nuk duhet të shndërrohet në dorëzim. Përkundrazi, ajo duhet të shërbejë si thirrje për reflektim, vetëdijesim dhe përgjegjësi qytetare.
“Sot na thyen zemrat, por jo edhe ardhmërinë”, është mesazhi që përcillet nga qëndrimi i Bexhetit.
Në një kohë kur Kosova përballet me sfida të shumta politike, institucionale dhe shoqërore, nevoja për unitet dhe përkushtim mbetet e rëndësishme. Jo unitet i verbër dhe as mbështetje pa kritere, por një bashkim rreth vlerave demokratike, të vërtetës historike, dinjitetit njerëzor dhe interesit të qytetarëve. Qëndrimi dinjitoz i ish-luftëtarëve të lirisë përballë proceseve gjyqësore në Hagë, pavarësisht zhvillimeve dhe vendimeve të gjykatës, për shumë qytetarë përfaqëson një kapitull të dhimbshëm të historisë së Kosovës. Drejtësia dhe historia nuk janë domosdoshmërisht e njëjta gjë. Gjykatat vendosin për përgjegjësi individuale mbi bazën e provave dhe ligjit; historia, ndërkohë, mbetet një proces më i gjerë, që përfshin kujtesën e një populli, përvojën e tij dhe rrugën që ka ndjekur drejt lirisë e shtetësisë.Prandaj, sfida e Kosovës sot nuk është të dorëzohet përballë dhimbjes, por të ndërtojë të ardhmen mbi institucione të forta, mbi të vërtetën, mbi përgjegjësinë dhe mbi respektin për sakrificën njerëzore.
Kosova ka të drejtë të kujtojë, të kërkojë drejtësi dhe të ecë përpara.
Sepse mund të gjykohen individë, mund të zhvillohen procese dhe mund të shkruhen vendime gjyqësore. Por një popull nuk mund ta fshijë kujtesën e tij dhe historia nuk mund të zhbëhet me një vendim.
Sot mund të jetë një ditë dhimbjeje. Por e ardhmja e Kosovës mbetet në duart e qytetarëve të saj.
HelveticALforum.ch
