Në dhjetëditëshin e fundit, Kosova ka përmbyllur disa prej proceseve më të rëndësishme institucionale: konstituimin e Kuvendi i Kosovës, formimin e qeverisë së re si dhe miratimin e marrëveshjeve ndërkombëtare dhe buxhetit për këtë vit. Megjithatë, në horizont mbetet një nga vendimet më të rëndësishme kushtetuese – zgjedhja e presidentit të ri të vendit.
Edhe pse është folur për nisjen e konsultimeve dhe për nevojën e bashkëpunimit ndërmjet pozitës dhe opozitës për të arritur një konsensus rreth një emri të përbashkët, deri më tani nuk ka pasur lëvizje konkrete në këtë drejtim. Njohës të çështjeve kushtetuese vlerësojnë se vonesat në nisjen e debatit publik dhe institucional nuk i shërbejnë transparencës dhe as stabilitetit politik.
Sipas tyre, procesi i zgjedhjes së presidentit nuk duhet të lihet për momentet e fundit, pasi bëhet fjalë për postin më të lartë shtetëror, që kërkon legjitimitet të gjerë politik dhe shoqëror. Thirrjet për dialog dhe përfshirje të të gjitha subjekteve parlamentare konsiderohen të domosdoshme për të shmangur tensione të panevojshme apo bllokada eventuale.
Ndërkohë, mbetet e paqartë nëse seanca për zgjedhjen e presidentit do të mbahet deri më 4 mars, afat që përmendet si kufi kohor për përmbylljen e këtij procesi. Analistët theksojnë se gjithçka do të varet nga dinamika e zhvillimeve politike dhe gatishmëria e partive për kompromis.
Procedura për zgjedhjen e presidentit është e përcaktuar qartë në Kushtetutë. Për të kandiduar një emër, nevojiten të paktën 30 nënshkrime të deputetëve. Në dy raundet e para të votimit kërkohen dy të tretat e votave, përkatësisht 80 nga 120 deputetët e Kuvendit. Kuorumi arrihet me praninë e të paktën 80 deputetëve në sallë. Nëse asnjë kandidat nuk siguron 80 vota në dy raundet e para, në raundin e tretë mjaftojnë 61 vota për zgjedhje.
Zgjedhja e presidentit përbën një test të rëndësishëm për pjekurinë politike të klasës aktuale. Përtej numrave dhe procedurave, qytetarët presin transparencë, debat të hapur dhe një proces që reflekton unitet institucional. Në një kohë kur vendi ka nevojë për stabilitet dhe përfaqësim dinjitoz në arenën ndërkombëtare, zgjedhja e kreut të shtetit mbetet një moment kyç për konsolidimin demokratik të Kosovës, transmeton rtk.
