Futbolli modern po hyn gjithnjë e më shumë në epokën e teknologjisë dhe analizës së avancuar të të dhënave. Kombëtarja e Zvicrës është një nga ekipet që po e shfrytëzon këtë revolucion shkencor për të rritur shanset e suksesit në Kampionatin Botëror 2026. Përveç stërvitjeve intensive dhe analizave tradicionale të kundërshtarëve, përfaqësuesja zvicerane po bashkëpunon me ekspertë të Universitetit Federal të Teknologjisë në Zyrih (ETH), një nga institucionet më prestigjioze shkencore në botë, transmeton 20min.ch. Ndërsa Zvicra përgatitet për ndeshjen e saj të parë në fazën e grupeve kundër Katarit, stafi teknik po kërkon të zbulojë çdo informacion të vlefshëm për rivalin. Në futbollin e nivelit më të lartë, diferencat mes ekipeve janë shpesh minimale dhe një detaj i vogël mund të përcaktojë fatin e një ndeshjeje. Pikërisht për këtë arsye, analiza shkencore po merr një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në përgatitjen e skuadrave. Në qendër të këtij projekti qëndron profesori Ulrik Brandes, ekspert i analizës së rrjeteve dhe të dhënave në ETH Zyrih. Për vite me radhë ai ka studiuar mënyrën se si modelet matematikore dhe teknologjitë moderne mund të ndihmojnë në kuptimin më të mirë të lojës së futbollit. Sipas tij, edhe pse futbolli shpesh perceptohet si një sport i paparashikueshëm dhe i mbushur me surpriza, analiza e të dhënave tregon se shumica e skuadrave ndjekin modele të caktuara të lojës që përsëriten vazhdimisht.
“Kur shikohen mijëra situata loje dhe miliona të dhëna, bëhet e mundur identifikimi i sjelljeve të qëndrueshme të skuadrave dhe lojtarëve”, thekson Brandes. Kjo do të thotë se pas spontaneitetit që shohim në fushë fshihen struktura dhe mekanizma që mund të analizohen shkencërisht.
Si funksionon analiza moderne?
Në ndeshjet ndërkombëtare përdoren sisteme të avancuara regjistrimi që monitorojnë vazhdimisht pozicionin e secilit lojtar dhe të topit. Kamera të shumta të vendosura në stadium regjistrojnë çdo lëvizje me saktësi të lartë. Këto informacione përkthehen në miliona pika të dhënash që mund të analizohen nga kompjuterët. Nëpërmjet këtyre të dhënave, studiuesit mund të kuptojnë jo vetëm se ku ndodhet një lojtar në një moment të caktuar, por edhe mënyrën se si ai bashkëvepron me shokët e skuadrës, si lëviz gjatë fazave sulmuese dhe mbrojtëse dhe cilat janë zonat e fushës ku ndihet më komod. Analizat e ETH-së nuk kufizohen vetëm në pozicionet statike që shfaqen në ekranet televizive para fillimit të ndeshjes. Përkundrazi, ato fokusohen në dinamikën e lojës. Në futbollin modern lojtarët ndërrojnë vazhdimisht pozicionet, kalojnë nga njëra anë e fushës në tjetrën dhe marrin role të ndryshme sipas situatave të lojës. Këto lëvizje janë shpesh të vështira për t’u dalluar me sy të lirë, por mund të identifikohen lehtësisht përmes analizës kompjuterike.
Zbulimi i pikave të forta dhe të dobëta
Një nga objektivat kryesore të këtij projekti është identifikimi i pikave të forta dhe të dobëta të kundërshtarëve. Për shembull, analiza mund të tregojë se një mbrojtës i krahut avancon vazhdimisht në sulm, duke lënë hapësira prapa tij. Në raste të tjera mund të zbulohet se një mesfushor është hallka kryesore e ndërtimit të aksioneve dhe se vendosja e presionit ndaj tij mund të prishë organizimin e lojës së kundërshtarit. Po ashtu, sistemi mund të evidentojë lojtarët që lëvizin më shumë, zonat ku skuadra kundërshtare krijon më shumë raste për gol dhe mënyrën se si reagon ekipi nën presion. Këto të dhëna u japin trajnerëve informacione të vlefshme për ndërtimin e strategjisë së ndeshjes. Megjithatë, profesori Brandes thekson se roli i tij nuk është të vendosë taktikat e ekipit. Ai dhe ekipi i tij shkencor ofrojnë vetëm analizat dhe informacionet e nevojshme. Interpretimi i tyre dhe vendimet përfundimtare mbeten përgjegjësi e stafit teknik të kombëtares zvicerane.
Avantazhi në një turne të madh
Në turne të mëdhenj si Kampionati Botëror, koha është një faktor vendimtar. Ekipet kanë vetëm pak ditë në dispozicion për t’u përgatitur për kundërshtarin e radhës. Në këto kushte, analiza tradicionale e videove mund të marrë shumë kohë dhe të mos arrijë të identifikojë të gjitha detajet e nevojshme. Metodat e zhvilluara nga ETH Zyrih mundësojnë përpunimin e shpejtë të informacionit dhe nxjerrjen e përfundimeve brenda një kohe shumë më të shkurtër. Kjo i lejon trajnerët të marrin vendime më të shpejta dhe më të sakta për përgatitjen e skuadrës. Ekspertët e futbollit vlerësojnë se analiza e të dhënave do të luajë një rol gjithnjë e më të madh në të ardhmen. Ashtu si klubet elitare evropiane që investojnë miliona euro në departamente analitike, edhe kombëtaret po kuptojnë rëndësinë e teknologjisë për të fituar avantazhe konkurruese.
Futbolli i së ardhmes
Bashkëpunimi mes Kombëtares së Zvicrës dhe ETH Zyrih është një shembull i qartë se si sporti dhe shkenca po afrohen gjithnjë e më shumë. Në një kohë kur diferencat fizike dhe teknike mes skuadrave janë gjithnjë e më të vogla, informacioni dhe analiza mund të bëhen faktori vendimtar për suksesin. Ndërsa tifozët presin emocionet e Botërorit 2026, në prapaskenë një ekip shkencëtarësh po punon për të zbuluar sekretet e lojës së kundërshtarëve. Zvicra shpreson që kombinimi i talentit të futbollistëve, përvojës së trajnerëve dhe fuqisë së teknologjisë moderne të krijojë formulën e duhur për një paraqitje të suksesshme në skenën më të madhe të futbollit botëror. Nëse kjo qasje do të sjellë rezultate konkrete në fushë, mbetet për t’u parë. Megjithatë, një gjë është e sigurt: futbolli i së ardhmes nuk do të vendoset vetëm nga ajo që ndodh brenda vijave të bardha të fushës, por edhe nga mënyra se si ekipet arrijnë të shfrytëzojnë njohuritë shkencore dhe teknologjinë më të avancuar, transmeton 20min.ch, përcjell helveticALForum.ch.
