Në Zvicër, sezoni i trafikut të rënduar ka nisur sërish, duke sjellë radhët e gjata të makinave në një nga pikat më të njohura të Europës: tunelin e Gotthardit. Gjatë festave të pranverës si Pashkët, Ngjitja dhe Rrëshajët, autostradat drejt jugut dhe veriut bllokohen rregullisht, duke krijuar kolona që shpesh arrijnë 10 deri në 20 kilometra. Në disa raste ekstreme, trafiku në drejtim të jugut ka arritur deri në 21 kilometra bllokim, duke shkaktuar vonesa që zgjasin mbi 3.5 orë. Autoritetet zvicerane paralajmërojnë se situata pritet të përsëritet edhe gjatë fundjavave të ardhshme festive.
Rritja e trafikut dhe pasojat lokale
Sipas politikanëve zviceranë, sidomos në kantonin Uri, situata është përkeqësuar ndjeshëm vitet e fundit. Deputeti Simon Stadler thekson se nuk bëhet fjalë vetëm për ditët klasike të bllokimeve, por për një rritje të përgjithshme të trafikut gjatë gjithë sezonit të pranverës dhe verës. Problemi nuk kufizohet vetëm në autostradë. Kur trafiku bllokohet, shumë shoferë përdorin rrugët dytësore për të shmangur kolonat, duke krijuar kaos në fshatrat e vogla alpine. Kjo e bën qarkullimin lokal të vështirë për banorët e zonës, të cilët shpesh nuk mund të lëvizin lirshëm mes fshatrave.
Ideja e re: tarifë kalimi deri në 100 franga
Për të frenuar këtë situatë, po diskutohet futja e një tarife të re për kalimin tranzit nëpër Zvicër. Ideja është që automjetet e huaja që kalojnë përmes vendit të paguajnë një taksë shtesë, përveç vinjetës ekzistuese prej 40 frangash. Sipas propozimit, kjo tarifë mund të jetë dinamike – që do të thotë se çmimi do të ndryshojë sipas kohës dhe ngarkesës së trafikut. Në ditët me fluks të madh, tarifa mund të arrijë deri në 80 ose 100 franga për një kalim. Qëllimi nuk është rritja e të ardhurave shtetërore, por “orientimi i trafikut”, pra shpërndarja e tij në kohë të ndryshme ose zgjedhja e rrugëve alternative përmes vendeve të tjera.
Si do të funksionojë sistemi?
Sipas planit fillestar, tarifa do të aplikohet vetëm për automjetet e huaja, përveç rasteve kur shoferi ka një qëndrim të rëndësishëm në Zvicër. Kontrolli mund të bëhet përmes kamerave në kufij: nëse një automjet kalon dy pika kufitare brenda 24 orëve, ai do të konsiderohet tranzit dhe do të tarifohet. Sistemi ende nuk është finalizuar, por ideja është që të jetë plotësisht digjital dhe automatik.
Reagime dhe kritika
Propozimi ka ngjallur reagime të forta nga vendet fqinje, të cilat e konsiderojnë masën diskriminuese ndaj qytetarëve të tyre. Megjithatë, mbështetësit e projektit argumentojnë se aktualisht barra më e madhe e trafikut bie mbi rajonet malore zvicerane, sidomos gjatë sezonit të pushimeve. Sipas statistikave të autoriteteve rrugore, rreth 80% e automjeteve që kalojnë gjatë Pashkëve janë të huaja, dhe jo të gjithë prej tyre kanë destinacion Zvicrën jugore.
Qëllimi: më pak trafik, më shumë shpërndarje
Deputeti Stadler thekson se ideja nuk është ndëshkimi i udhëtarëve, por ndryshimi i sjelljes së tyre. Ai beson se çmimi mund të ndikojë në zgjedhjen e kohës së udhëtimit, mënyrën e transportit apo edhe itinerarin.
“Kur çmimet janë të larta në orët e pikut, shumë udhëtarë do të zgjedhin alternativa më të lira ose më të qeta,” është një nga argumentet kryesore. Debati mbi tarifën e re për kalimin në Zvicër tregon tensionin mes turizmit, tranzitit europian dhe jetës së përditshme në rajonet alpine. Ndërsa disa e shohin si një zgjidhje moderne për menaxhimin e trafikut, të tjerë e konsiderojnë një pengesë të re në lëvizjen e lirë në zemër të Evropës, transmeton aargauerzeitung, watson, përcjell helveticALForum.ch.
