Bernë – Pagat e disa radiologëve zviceranë, të cilat në raste të caktuara kalojnë 300 mijë franga në vit, kanë shkaktuar reagime të forta në politikën zvicerane. Debati vjen në një moment veçanërisht të ndjeshëm për qytetarët, pasi pritet që në shtator të bëhet e ditur rritja e radhës e primeve të sigurimit shëndetësor, transmeton 20min.ch. Diskutimi për të ardhurat e larta të mjekëve nuk është më vetëm një çështje mes sektorit shëndetësor dhe sigurimeve. Tema ka mbërritur në Bundeshaus, ku deputetë nga parti të ndryshme politike kërkojnë ndryshime në mënyrën se si financohet dhe organizohet sistemi shëndetësor.
SVP kërkon një ndryshim të thellë të sistemit
Deputeti i SVP-së, Rémy Wyssmann, e sheh problemin si pasojë të mënyrës aktuale të funksionimit të sistemit shëndetësor. Sipas tij, një pjesë e shërbimeve mjekësore financohen përmes primeve të detyrueshme dhe fondeve publike, ndërsa përfitimet përfundojnë te ofruesit privatë të shërbimeve. Wyssmann argumenton se kjo krijon një situatë ku sektori privat mund të përfitojë nga një sistem që financohet në masë të madhe nga qytetarët. Për këtë arsye, ai propozon një ndryshim themelor: siguruesit shëndetësorë duhet të kenë më shumë liri për të negociuar drejtpërdrejt çmimet me mjekët dhe ofruesit e tjerë të shërbimeve. Sipas kësaj ideje, tarifat nuk do të përcaktoheshin në të njëjtën mënyrë nga shteti, ndërsa siguruesit do të mund të ushtronin presion më të madh mbi kostot. Detyrimi për të pasur sigurim shëndetësor do të mbetej në fuqi, por roli i shtetit do të kufizohej kryesisht në mbikëqyrje dhe arbitrazh. Një mocion me këtë përmbajtje është refuzuar tashmë në Parlament. Për këtë arsye, Wyssmann po shqyrton mundësinë e një iniciative popullore, përmes së cilës qytetarët zviceranë do të mund të vendosnin drejtpërdrejt për një ndryshim të tillë.
SP kërkon ndalimin e bonuseve
Nga krahu i majtë politik, deputetja socialdemokrate Sarah Wyss e sheh problemin ndryshe. Ajo fokusohet te stimujt financiarë që ekzistojnë brenda sistemit aktual. Sipas saj, modeli i pagesave mund të nxisë ofrimin e një numri sa më të madh shërbimesh, sepse të ardhurat e ofruesve rriten në varësi të volumit të punës. Për Wyss, kjo mund të krijojë një konflikt mes interesit ekonomik dhe cilësisë së trajtimit. Ajo propozon që të shqyrtohet ndalimi i bonuseve dhe që sistemi të orientohet më shumë drejt cilësisë së shërbimeve sesa sasisë së tyre. Një tjetër problem, sipas saj, është diferenca e madhe e të ardhurave mes specializimeve të ndryshme mjekësore. Disa fusha, argumenton Wyss, kanë tarifa të favorshme prej vitesh dhe si rezultat gjenerojnë të ardhura dukshëm më të larta se specializimet e tjera.
GLP: Mjekët duhet të paguhen mirë, por jo të përfitojnë nga boshllëqet e sistemit
Deputeti i GLP-së, Patrick Hässig, gjithashtu e vendos theksin te mënyra se si janë ndërtuar modelet e kompensimit. Sipas tij, nëse një model pagese nxit kryerjen e shërbimeve të shumta ose veçanërisht fitimprurëse, atëherë duhet të korrigjohen këto stimuj. Për Hässig, kjo është më e rëndësishme sesa të fokusohet debati vetëm te shifrat e pagave të individëve. Ai thekson se mjekët kanë përgjegjësi të madhe dhe shpesh kryejnë punë jashtëzakonisht të vështirë. Për këtë arsye, të ardhurat e mira nuk janë domosdoshmërisht problem. Problemi lind atëherë kur struktura e sistemit krijon mundësi për përfitime që nuk justifikohen nga cilësia apo nevoja e shërbimit.
Debati vjen në prag të rritjes së primeve
Çështja është veçanërisht e ndjeshme për popullsinë zvicerane për shkak të kostos në rritje të sigurimit shëndetësor. Familjet në Zvicër përballen prej vitesh me prime gjithnjë e më të larta, ndërsa kostot e përgjithshme të sistemit vazhdojnë të jenë një nga çështjet më të diskutuara në politikën federale. Në këtë kontekst, lajmet për të ardhura prej më shumë se 300 mijë frangash për disa radiologë kanë shkaktuar reagime të forta. Për kritikët e sistemit, këto shifra janë dëshmi se ekzistojnë fusha ku tarifat janë shumë të favorshme dhe ku shpenzimet përfundimtare mbulohen nga sigurimet dhe, në fund, nga vetë qytetarët përmes primeve. Nga ana tjetër, të ardhurat e larta të mjekëve nuk mund të shpjegohen vetëm me tarifat. Ato lidhen edhe me specializimin, përgjegjësinë profesionale, investimet në pajisje dhe teknologji, numrin e pacientëve, strukturën e klinikës dhe modelin e punës.
A po shkon Zvicra drejt një përplasjeje për sistemin shëndetësor?
Debati i fundit tregon se ekziston një pikë e përbashkët mes partive të ndryshme: sistemi aktual ka mekanizma që mund të krijojnë stimuj të gabuar dhe se kostot duhet të kontrollohen më mirë. Por rrugët e propozuara janë të ndryshme. SVP kërkon më shumë konkurrencë dhe negociim të drejtpërdrejtë mes siguruesve dhe ofruesve të shërbimeve. SP kërkon ndërhyrje më të forta për të kufizuar stimujt financiarë dhe për të harmonizuar më mirë pagat mes specializimeve. GLP fokusohet te eliminimi i modeleve që shpërblejnë shërbime të panevojshme ose tepër fitimprurëse. Nëse Rémy Wyssmann arrin të krijojë një komitet të gjerë dhe të nisë një iniciativë popullore, çështja mund të dalë nga korridoret e Bundeshaus-it dhe të shkojë drejtpërdrejt te votuesit, transmeton 20min.ch, përcjell helveticALforum.ch.
Në fund, pyetja nuk është vetëm nëse një radiolog duhet të fitojë 300 mijë franga apo më shumë. Pyetja më e madhe është se sa duhet të paguajë shoqëria për shërbimet shëndetësore, kush duhet t’i përcaktojë këto çmime dhe si mund të sigurohet që paratë e primeve të qytetarëve të përdoren në mënyrë sa më efikase.
Me rritjen e kostove dhe të primeve, presioni politik për përgjigje konkrete pritet të bëhet edhe më i madh. Debati për pagat e radiologëve mund të jetë vetëm një simptomë e një problemi shumë më të gjerë: të ardhmen e modelit zviceran të sigurimit shëndetësor.
