Bernë – Pas muajsh debatesh politike dhe mosmarrëveshjesh mes dy dhomave të Parlamentit zviceran, është arritur një kompromis për financimin e pensionit të 13-të të sigurimit shtetëror të pleqërisë (AHV). Konferenca e pajtimit, e thirrur për të gjetur një zgjidhje të përbashkët mes Këshillit Kombëtar dhe Këshillit të Shteteve, ka propozuar një model të përzier financimi që kombinon rritjen e kontributeve të pagave dhe të tatimit mbi vlerën e shtuar (TVSH), transmeton 20min.ch. Sipas propozimit të ri, kontributet e pagave do të rriten me 0.2 pikë përqindjeje, ndërsa TVSH-ja do të rritet me 0.4 për qind. Ky model konsiderohet një kompromis mes qëndrimeve të kundërta të dy dhomave parlamentare, të cilat deri tani nuk kishin arritur të bien dakord mbi mënyrën e financimit të pensionit shtesë.
Debatet mes dy dhomave parlamentare
Këshilli Kombëtar kishte mbështetur financimin e pensionit të 13-të vetëm përmes rritjes së TVSH-së, duke argumentuar se kjo do të shmangte ngarkesën shtesë mbi pagat e punonjësve dhe kostot e punëdhënësve. Në anën tjetër, Këshilli i Shteteve kishte insistuar në një model të përzier, duke propozuar rritjen e kontributeve të pagave me 0.3 pikë përqindjeje dhe një rritje shtesë të TVSH-së. Pas negociatave intensive, konferenca e pajtimit zgjodhi një variant më të moderuar, duke ulur rritjen e kontributeve në 0.2 për qind.
Përplasje politike rreth kompromisit
Edhe pse kompromisi synon të sigurojë mbështetje të gjerë politike, reagimet e partive mbeten të ndara. Partitë borgjeze, veçanërisht Partia Liberale Radikale (FDP), kanë paralajmëruar se nuk do ta mbështesin propozimin. Sipas tyre, financimi i sistemit të pensioneve nuk duhet të mbështetet vetëm në rritjen e të ardhurave përmes taksave dhe kontributeve shtesë. Përfaqësuesit e FDP-së argumentojnë se rritja e barrës financiare mbi qytetarët aktivë në tregun e punës dhe bizneset mund të ndikojë negativisht në konkurrueshmërinë ekonomike të vendit. Ata kërkojnë reforma më të thella strukturore për të garantuar qëndrueshmërinë afatgjatë të sistemit të pensioneve. Në anën tjetër, partitë e majta dhe organizatat sindikale e kanë përshëndetur kompromisin, duke e cilësuar atë si një zgjidhje të balancuar dhe socialisht të drejtë. Sipas tyre, rritja e moderuar e kontributeve të pagave do të kompensohet nga përfitimet që pensionistët do të marrin përmes pensionit të 13-të. Sindikatat theksojnë se ndikimi financiar mbi punonjësit do të jetë minimal, ndërsa pensionistët do të përfitojnë një mbështetje shtesë në kushtet e rritjes së kostos së jetesës.
Votimet vendimtare në Parlament
Tashmë vëmendja është përqendruar tek votimet përfundimtare në Parlament. Këshilli i Shteteve pritet të vendosë për propozimin gjatë kësaj jave, ndërsa Këshilli Kombëtar do të votojë javën e ardhshme. Nëse njëra nga dy dhomat refuzon kompromisin e propozuar nga konferenca e pajtimit, e gjithë skema e financimit do të dështojë dhe procesi do të duhet të rihapet. Në rast se të dyja dhomat e miratojnë propozimin, atëherë do të nevojitet edhe miratimi përfundimtar në votimin e fundit të sesionit parlamentar.
Pensioni i 13-të do të paguhet në fund të vitit
Pavarësisht debatit mbi mënyrën e financimit, një gjë mbetet e sigurt: pensioni i 13-të i AHV-së do të paguhet për herë të parë në muajin dhjetor. Kjo masë është rezultat i referendumit popullor të miratuar nga qytetarët zviceranë, të cilët votuan në favor të rritjes së mbështetjes financiare për pensionistët. Vendimi konsiderohet një nga ndryshimet më të rëndësishme në sistemin social zviceran në vitet e fundit. Ekspertët vlerësojnë se pensioni shtesë do të ndihmojë mijëra pensionistë të përballojnë më lehtë kostot e jetesës, veçanërisht në një periudhë kur çmimet e banimit, energjisë dhe shërbimeve kanë shënuar rritje. Megjithatë, debati për mënyrën e financimit dhe qëndrueshmërinë afatgjatë të sistemit të pensioneve pritet të vazhdojë edhe në vitet e ardhshme, pasi plakja e popullsisë dhe presioni mbi fondet sociale mbeten ndër sfidat kryesore të Zvicrës moderne, transmeton 20min.ch, përcjell helveticALForum.ch.
