Dokumentet e brendshme të FIFA-s, sipas gazetës franceze “Le Monde”, zbulojnë mospërputhje mes rekomandimeve të juristëve dhe vendimeve të marra në rastin e portierit Lionel Mpasi. Çështja ka rikthyer debatin për transparencën, përgjegjësinë institucionale dhe zbatimin e njëjtë të rregullave në futbollin ndërkombëtar.
Një hetim i gazetës prestigjioze franceze “Le Monde” ka vënë në pikëpyetje mënyrën se si FIFA trajtoi një çështje disiplinore që lidhet me përfaqësimin ndërkombëtar të futbollistëve gjatë kualifikimeve për Kampionatin Botëror 2026.
Në qendër të këtij rasti është portieri i Republikës Demokratike të Kongos, Lionel Mpasi, për të cilin, sipas dokumenteve të shqyrtuara nga gazeta, juristët e FIFA-s kishin ngritur shqetësime lidhur me përfundimin e procedurave për ndryshimin e përfaqësimit ndërkombëtar.
Zbulimet kanë hapur një debat të gjerë mbi mënyrën se si funksionojnë mekanizmat disiplinorë të institucionit më të lartë të futbollit botëror dhe nëse rregullat zbatohen në mënyrë të barabartë për të gjitha federatat.
Dokumentet e brendshme dhe rekomandimet e juristëve
Sipas raportimit të “Le Monde”, Lionel Mpasi kishte përfaqësuar më parë Francën në kategoritë e moshave, ndërsa Federata e Futbollit e Republikës Demokratike të Kongos kishte nisur që në vitin 2021 procedurat për ndryshimin e përfaqësimit të tij ndërkombëtar.
Gjatë shqyrtimit të dokumentacionit më 9 dhe 10 mars 2026, juristët e FIFA-s, sipas hetimit, konstatuan se procedurat përkatëse nuk ishin përfunduar.
Në këto rrethana, ata rekomanduan hapjen e një procedure disiplinore, pezullimin gjashtëmujor të portierit dhe marrjen e masave ndaj federatës kongoleze. Ndër mundësitë e shqyrtuara ishte edhe humbja e ndeshjeve në tavolinë.
Megjithatë, sipas dokumenteve të publikuara nga gazeta franceze, rekomandimet nuk u zbatuan në mënyrën e propozuar.
Pikërisht kjo mospërputhje mes vlerësimit juridik dhe vendimmarrjes institucionale përbën një nga elementet më të rëndësishme të çështjes. Ajo ngre pyetje mbi arsyet e mosndjekjes së rekomandimeve, procesin e vendimmarrjes dhe përgjegjësinë e strukturave përkatëse.
Duhet theksuar se rekomandimet e juristëve nuk janë domosdoshmërisht vendime përfundimtare disiplinore. Për këtë arsye, vlerësimi i plotë i çështjes kërkon shqyrtimin e dokumentacionit përkatës dhe të arsyetimit zyrtar të FIFA-s.
Nigeria dhe pasojat e mundshme në garën për Botërorin
Rasti ka marrë një rëndësi të veçantë për shkak të pasojave që mund të kishte në rrugëtimin e Republikës Demokratike të Kongos drejt Botërorit 2026.
Në nëntor 2025, Kongo eliminoi Nigerinë pas ekzekutimit të penalltive në ndeshjen vendimtare të fazës përkatëse të kualifikimeve. Më pas, përfaqësuesja kongoleze siguroi pjesëmarrjen në turneun final pas fitores ndaj Xhamajkës në ndeshjen ndërkontinentale të plejofit.
Federata nigeriane kishte kundërshtuar të drejtën e përfaqësimit të disa futbollistëve kongolezë dhe kishte paraqitur ankesë pranë FIFA-s. Sipas raportimit të dhënë, ankesa u shpall e papranueshme për arsye procedurale.
Kështu, Nigeria mbeti jashtë turneut, ndërsa Republika Demokratike e Kongos vazhdoi garën në Botëror.
Çështja ngre një pyetje të rëndësishme sportive dhe juridike: nëse do të ishin marrë masa disiplinore ose do të ishte vendosur humbja e ndonjë ndeshjeje në tavolinë, a do të kishte ndryshuar rezultati i kualifikimeve?
Përgjigjja nuk mund të merret si e mirëqenë pa përcaktuar saktësisht cilat ndeshje dhe cilët futbollistë preken nga pretendimet, si dhe çfarë pasojash parashikojnë rregulloret në fuqi.
Çfarë dinte Gianni Infantino?
Hetimi i “Le Monde” shtron gjithashtu pikëpyetje mbi dijeninë e drejtuesve të lartë të FIFA-s lidhur me problemet juridike të identifikuara.
Në këtë kontekst përmendet edhe presidenti i organizatës, Gianni Infantino, si dhe marrëdhënia e tij me Véron Mosengo-Omba, një bashkëpunëtor i hershëm që, sipas raportimit, synonte drejtimin e Federatës së Futbollit të Republikës Demokratike të Kongos.
Këto rrethana kanë nxitur diskutime mbi ndikimin e mundshëm të marrëdhënieve institucionale dhe personale në proceset e vendimmarrjes.
Megjithatë, një dallim thelbësor duhet bërë ndërmjet pyetjeve që ngre një hetim gazetaresk dhe fakteve të provuara. Deri në informacionet e paraqitura, nuk ka prova të publikuara që vërtetojnë se Infantino ka urdhëruar personalisht shmangien e sanksioneve.
FIFA ka mohuar ndërhyrjen e presidentit në procedurat disiplinore dhe ka theksuar pavarësinë e organeve të saj gjyqësore.
Për të përcaktuar nëse ka pasur ndikim të papërshtatshëm në këtë çështje, do të nevojiteshin dokumente të mëtejshme, shpjegime zyrtare dhe prova që lidhin drejtpërdrejt drejtuesit me vendimet konkrete.
Standardet e dyfishta, një sfidë për besueshmërinë e FIFA-s
Një nga aspektet më të ndjeshme të kësaj çështjeje është krahasimi me raste të tjera disiplinore të trajtuara nga FIFA.
Gjatë kualifikimeve për Botërorin 2026, Afrika e Jugut u sanksionua për aktivizimin e një futbollisti që duhej të ishte i pezulluar. Krahasimi me rastin e Kongos ka nxitur pyetje mbi qëndrueshmërinë e praktikave disiplinore dhe kriteret që përdoren për të vendosur sanksione.
Megjithatë, për të përcaktuar nëse kemi të bëjmë me trajtim të pabarabartë, duhet të krahasohen rrethanat konkrete të rasteve, dispozitat përkatëse të rregullores, provat dhe arsyetimet e vendimeve. Jo çdo shkelje e pretenduar është juridikisht e njëjtë dhe jo çdo rekomandim i juristëve çon automatikisht në të njëjtin sanksion.
Pavarësisht këtyre dallimeve, transparenca në trajtimin e çështjeve disiplinore mbetet thelbësore. Federatat dhe sportistët duhet të kenë mundësi të kuptojnë se cilat rregulla janë zbatuar, si janë vlerësuar provat dhe pse është marrë një vendim i caktuar.
Kur dokumentet e brendshme duket se sugjerojnë një drejtim, ndërsa rezultati institucional është tjetër, FIFA përballet me detyrimin për të shpjeguar qartë arsyetimin e saj.
Një çështje që shkon përtej futbollit
Përtej fatit të Nigerisë dhe Republikës Demokratike të Kongos, rasti prek një çështje më të gjerë: besueshmërinë e institucioneve që administrojnë sportin ndërkombëtar.
FIFA ka përgjegjësinë të garantojë që rregullat e garës të zbatohen në mënyrë të drejtë, të parashikueshme dhe transparente. Kjo është veçanërisht e rëndësishme në kualifikimet për një turne si Kupa e Botës, ku një vendim disiplinor mund të ndikojë drejtpërdrejt në fatin e një kombëtareje dhe në rezultatet e një cikli të tërë garash.
Hetimi i “Le Monde” ka sjellë në vëmendje dokumente dhe rrethana që kërkojnë sqarime të mëtejshme. Por përfundimet për përgjegjësi individuale, ndërhyrje të mundshme ose trajtim të pabarabartë duhet të mbështeten në prova dhe në shqyrtimin e plotë të procedurave.
Pyetja kryesore mbetet: a u ndoqën të njëjtat standarde juridike për të gjithë, dhe a mund ta shpjegojë FIFA në mënyrë bindëse vendimmarrjen e saj?
Përgjigjja do të jetë vendimtare jo vetëm për perceptimin mbi këtë rast, por edhe për besimin e publikut te drejtësia sportive ndërkombëtare. /BS
