Infeksionet që dikur trajtoheshin lehtësisht po bëhen gjithnjë e më të vështira për t’u luftuar. Shkencëtarët paralajmërojnë për një krizë globale shëndetësore, ndërsa përdorimi i pakontrolluar i antibiotikëve po përshpejton përhapjen e baktereve rezistente.
Antibiotikët, të konsideruar si një nga zbulimet më të rëndësishme të mjekësisë moderne, po humbasin gradualisht efektivitetin përballë një armiku gjithnjë e më të fuqishëm: baktereve rezistente ndaj barnave. Ajo që dikur ishte një infeksion i zakonshëm dhe trajtohej me lehtësi, sot mund të shndërrohet në një problem serioz shëndetësor, duke vënë në rrezik jetën e pacientëve dhe duke kufizuar mundësitë e mjekëve për trajtim. Alarmi vjen nga komuniteti shkencor ndërkombëtar. Sipas një studimi të publikuar në revistën prestigjioze The Lancet, rezistenca bakteriale ndaj antibiotikëve mund të shkaktojë drejtpërdrejt rreth 39 milionë vdekje në mbarë botën gjatë periudhës 2025–2050. Ky është një parashikim shkencor, por njëkohësisht edhe një paralajmërim për përmasat që mund të marrë kjo krizë në dekadat e ardhshme.
Mbi 35 mijë viktima çdo vit në Evropë
Problemi nuk është më një rrezik i largët. Rezistenca antimikrobike po shkakton pasoja të rënda edhe në Evropë.
Sipas Qendrës Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC), më shumë se 35 mijë persona humbin jetën çdo vit në Bashkimin Evropian për shkak të infeksioneve të shkaktuara nga mikroorganizmat rezistentë ndaj barnave antimikrobike.
Situata është veçanërisht shqetësuese në institucionet shëndetësore, ku pacientët e hospitalizuar janë më të ekspozuar ndaj infeksioneve të rënda. Në shumë raste, bakteret rezistente kufizojnë ndjeshëm alternativat e trajtimit dhe e bëjnë shërimin më të vështirë.
Përdorimi i gabuar i antibiotikëve po përshpejton krizën
Një nga shkaqet kryesore të përhapjes së rezistencës është përdorimi i panevojshëm dhe i papërshtatshëm i antibiotikëve.
Marrja e tyre për infeksione virale, si gripi dhe ftohja, përdorimi pa rekomandimin e mjekut apo mosrespektimi i udhëzimeve të trajtimit janë praktika që kontribuojnë në këtë problem.
Antibiotikët veprojnë kundër baktereve, jo kundër viruseve. Megjithatë, përdorimi i tyre i panevojshëm krijon kushte që bakteret rezistente të mbijetojnë, të shumohen dhe të përhapen.
Përveç përdorimit te njerëzit, ndikim ka edhe administrimi i antibiotikëve në blegtori, mungesa e higjienës dhe ndotja e mjedisit.
Kur as antibiotikët e kombinuar nuk japin rezultat
Pasojat më të rënda të kësaj dukurie ndihen te pacientët që infektohen me baktere rezistente ndaj disa llojeve të antibiotikëve.
Në këto raste, mjekët mund të detyrohen të përdorin barna alternative ose kombinime të ndryshme antibiotikësh. Por, në rastet më të komplikuara, edhe këto trajtime mund të mos japin rezultatin e dëshiruar.
Në rrezik të veçantë janë pacientët me imunitet të dobësuar, personat që qëndrojnë për periudha të gjata në spitale, pacientët që i nënshtrohen ndërhyrjeve kirurgjikale dhe ata që trajtohen për sëmundje onkologjike.
Vaksinat, një mundësi e rëndësishme për të frenuar përhapjen
Përballë kësaj situate, parandalimi i infeksioneve po shihet si një nga mënyrat më të rëndësishme për të ulur nevojën për antibiotikë.
Sipas një raporti të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), zgjerimi i vaksinimit dhe zhvillimi i vaksinave të reja mund të reduktojnë nevojën globale për antibiotikë me rreth 2.5 miliardë doza ditore të përcaktuara në vit, ose rreth 22 për qind për patogjenët e analizuar.
Më pak infeksione nënkuptojnë më pak përdorim të antibiotikëve dhe, rrjedhimisht, më pak mundësi për zhvillimin dhe përhapjen e rezistencës bakteriale.
Lufta kërkon përgjegjësi nga të gjithë
Ekspertët theksojnë se zhvillimi i antibiotikëve të rinj nuk është zgjidhja e vetme. Përballimi i kësaj krize kërkon një strategji të përbashkët që përfshin institucionet shëndetësore, profesionistët e mjekësisë, autoritetet publike dhe qytetarët.
Përmirësimi i higjienës në spitale, kontrolli i infeksioneve, vaksinimi, trajtimi i ujërave të ndotura dhe përdorimi i përgjegjshëm i antibiotikëve janë ndër masat kryesore për të frenuar përhapjen e baktereve rezistente. Edhe qytetarët mund të kontribuojnë duke mos përdorur antibiotikë pa rekomandimin e mjekut, duke mos i marrë për grip apo ftohje dhe duke respektuar gjithmonë udhëzimet profesionale për trajtimin. Parashikimi për 39 milionë vdekje deri në vitin 2050 është një sinjal alarmi për të gjithë botën. Megjithatë, kjo nuk është një e ardhme e pashmangshme. Veprimi në kohë, parandalimi dhe përdorimi i përgjegjshëm i antibiotikëve mund të bëjnë diferencën mes një krize të pakontrollueshme dhe një kërcënimi që mund të frenohet, transmeton abcnews.
