Nëse Presidenti i Kosovës nuk zgjidhet brenda afatit 60-ditor, Kuvendi shpërndahet dhe vendi shkon në zgjedhje të reja. Sipas afateve kushtetuese, zgjedhjet e reja parlamentare duhet të mbahen jo më vonë se 15 nëntori 2026.
Gjykata Kushtetuese e Kosovës ka përcaktuar se afati 60-ditor për zgjedhjen e Presidentit të Republikës ka nisur më 8 gusht 2026 dhe përfundon më 6 tetor 2026.
Ky konstatim është bërë në aktgjykimin e publikuar më 23 shtator, lidhur me kërkesat e bashkuara KO256/26 dhe KO258/26, të parashtruara nga deputeti i PDK-së, Arian Tahiri, dhe deputetë të tjerë të Kuvendit të Kosovës.
Afati për Presidentin përfundon më 6 tetor
Sipas Gjykatës Kushtetuese, kalimi i afatit 30-ditor për konstituimin e Kuvendit ka sjellë si pasojë fillimin e afateve të tjera kushtetuese, përfshirë afatin për zgjedhjen e Presidentit në rastin kur posti i Presidentit është vakant.
Gjykata ka përcaktuar qartë se afati 60-ditor për zgjedhjen e Presidentit ka filluar më 8 gusht dhe përfundon më 6 tetor 2026.
Në rast se Presidenti nuk zgjidhet brenda këtij afati, Kushtetuta parasheh shpërndarjen e Kuvendit dhe caktimin e datës për zgjedhje të reja nga Presidenti.
Zgjedhjet e reja, jo më vonë se 15 nëntori
Nëse Kuvendi shpërndahet pas dështimit për zgjedhjen e Presidentit, zgjedhjet e reja parlamentare duhet të mbahen brenda 45 ditësh nga dita e shpërndarjes.
Kjo do të thotë se, nëse Presidenti nuk zgjidhet deri më 6 tetor dhe Kuvendi shpërndahet, zgjedhjet e reja parlamentare duhet të mbahen jo më vonë se 15 nëntori 2026.
Përcaktimi i këtyre datave nga Gjykata Kushtetuese e bën 6 tetorin një pikë kyçe për zhvillimet e ardhshme institucionale në Kosovë.
Qeveria mbetet në fuqi
Përveç çështjes së afateve për zgjedhjen e Presidentit, Gjykata Kushtetuese ka shqyrtuar edhe vendimin e Kuvendit për zgjedhjen e Qeverisë së Republikës së Kosovës më 13 shtator 2026.
Gjykata ka vlerësuar se ky vendim nuk është në kundërshtim me nenin 95 të Kushtetutës, i cili përcakton procedurën për zgjedhjen e Qeverisë.
Kështu, Gjykata nuk ka konstatuar shkelje kushtetuese në procedurën e zgjedhjes së Qeverisë.
Kuvendi duhet të zgjedhë nënkryetarin
Në aktgjykim, Gjykata Kushtetuese ka konstatuar gjithashtu se deputetët e Kuvendit duhet që sa më parë të zgjedhin nënkryetarin nga radhët e grupit të dytë më të madh parlamentar, në pajtim me Kushtetutën.
Çështja e nënkryetarëve ishte një nga pikat e kundërshtuara në kërkesat e dorëzuara në Gjykatën Kushtetuese.
Çfarë shqyrtoi Gjykata?
Kërkesat e deputetëve opozitarë kishin të bënin me kushtetutshmërinë e disa vendimeve të Kuvendit, përfshirë:
- zgjedhjen e kryetares së Kuvendit;
- procedurën e votimit për nënkryetarët;
- konstatimin për konstituimin e Legjislaturës së 11-të;
- zgjedhjen e Qeverisë më 13 shtator;
- pasojat kushtetuese të kalimit të afatit për konstituimin e Kuvendit.
Gjykata e ka deklaruar kërkesën të pranueshme, ndërsa ka refuzuar kërkesën për masë të përkohshme.
Aktgjykimi do t’u komunikohet palëve dhe do të publikohet në Gazetën Zyrtare të Republikës së Kosovës. Sipas njoftimit të Gjykatës, aktgjykimi hyn në fuqi në ditën e publikimit të tij nga Gjykata Kushtetuese.
6 tetori, afati që mund të përcaktojë hapin e ardhshëm
Me përcaktimin e 6 tetorit si ditën e fundit të afatit 60-ditor për zgjedhjen e Presidentit, Gjykata Kushtetuese ka qartësuar edhe skenarin kushtetues në rast të dështimit të zgjedhjes së kreut të shtetit.
Nëse Presidenti nuk zgjidhet deri atëherë, Kuvendi shpërndahet dhe hapet rruga për zgjedhje të reja parlamentare, të cilat sipas afatit prej 45 ditësh duhet të mbahen jo më vonë se 15 nëntori 2026.
Vendimi i Gjykatës Kushtetuese kështu përcakton një afat të qartë për institucionet e Kosovës dhe vendos 6 tetorin në qendër të zhvillimeve të ardhshme politike dhe kushtetuese në vend, transmeton rtk.
