Këngë, valle, traditë, ushqim, mikpritje dhe emocione në një ditë që dëshmoi se rrënjët shqiptare mund të jetojnë fuqishëm edhe larg vendlindjes
Ishte një nga ato ditë vere që mbeten gjatë në kujtesë. Më 29 gusht, duke filluar nga ora 14:00, në Effretikon të Zvicrës, u mblodhën së bashku anëtarë të Ansamblit “TROJET”, familje, prindër, miq, bashkatdhetarë dhe dashamirës të kulturës shqiptare për të festuar Festën Verore të Ansamblit “TROJET”. Nën një temë sa simbolike aq edhe të dashur për kujtesën kolektive shqiptare – “Ferma Shqiptare” – kjo festë solli një copëz të vendlindjes në tokën zvicerane.
Ishte një udhëtim përmes kujtimeve, traditës, këngës, valles, ushqimit, mikpritjes dhe mënyrës së jetesës shqiptare, duke krijuar një atmosferë ku dallimi mes brezave dhe largësia gjeografike dukej sikur për një ditë u zhdukën. Në Effretikon nuk u mblodhën vetëm njerëz për të festuar. U mblodhën kujtime, rrëfime dhe breza.
Një “fermë shqiptare” në zemër të diasporës
Tema “Ferma Shqiptare” i dha aktivitetit një karakter të veçantë. Ajo riktheu në vëmendje një pjesë të jetës tradicionale shqiptare, atë të fshatit, të punës, të familjes dhe të sofrës së përbashkët. Ferma shqiptare nuk është vetëm një hapësirë fizike. Ajo është kujtesë. Është aroma e bukës së sapopjekur, tryeza e mbushur, puna e përditshme, duart e lodhura të prindërve e gjyshërve, zëri i këngës dhe mikpritja që nuk pyet se nga vjen mysafiri, por vetëm se si mund ta presë më mirë.
Kjo frymë u përcoll gjatë gjithë aktivitetit. Ushqimet tradicionale, atmosfera familjare dhe përkushtimi i pjesëmarrësve e bënë temën e festës të ndihej jo thjesht si një dekor apo ide organizative, por si një rrëfim i gjallë për një mënyrë jetese që shqiptarët e diasporës e mbajnë ende fort në kujtesë.
Pas festës qëndron puna e shumë njerëzve
Një aktivitet i tillë nuk lind vetvetiu. Pas atmosferës së bukur dhe momenteve festive qëndrojnë ditë të tëra përgatitjesh, koordinimi dhe pune. Festa u përgatit me shumë përkushtim nga grupi i të rriturve dhe grupi i mesëm i Ansamblit “TROJET”, në koordinim me Sovranin dhe Enesën, të cilët u angazhuan për organizimin dhe mbarëvajtjen e aktivitetit. Puna e përbashkët tregoi edhe një herë se “TROJET” nuk është vetëm një ansambël ku mësohet kënga dhe vallja.
Është një komunitet ku secili mund të japë kontributin e vet dhe ku suksesi i një aktiviteti është rezultat i bashkëpunimit. Të rriturit, të rinjtë, fëmijët dhe familjet e tyre u bënë pjesë e një pune të përbashkët, duke dëshmuar se ruajtja e kulturës kërkon jo vetëm dëshirë, por edhe kohë, energji dhe përkushtim.
Kënga dhe vallja – gjuha që i bashkon brezat
Në qendër të kësaj feste ishte ajo që “TROJET” e ka në themel të misionit të vet: kënga dhe vallja shqiptare. Për brezin e ri, kënga dhe vallja nuk janë vetëm pjesë e një programi artistik. Ato janë një mënyrë për të njohur prejardhjen, për të mësuar gjuhën e trupit dhe të shpirtit të kulturës shqiptare dhe për të krijuar një lidhje me një trashëgimi që vjen nga breza të tërë. Në çdo hap vallëzimi, në çdo ritëm dhe në çdo këngë është një histori. Është historia e krahinave, e familjeve, e festave, e dasmave dhe e jetës shqiptare. Prandaj, kur fëmijët dhe të rinjtë e “TROJET” dalin në skenë apo marrin pjesë në aktivitete të tilla, ata nuk po ruajnë vetëm një traditë artistike. Ata po bëhen bartës të saj.
Një tribunë ku u dëgjuan zërat e komunitetit
Një dimension i veçantë i festës ishte tribuna e hapur e bashkëbisedimit, ku u krijua mundësia për një komunikim të drejtpërdrejtë mes anëtarëve të ansamblit, prindërve, miqve dhe dashamirësve. Në një kohë kur komunitetet në diasporë përballen me sfidën e ruajtjes së identitetit dhe të lidhjes së brezit të ri me gjuhën e kulturën shqiptare, bashkëbisedime të tilla janë të rëndësishme. Sepse kultura nuk ruhet vetëm duke organizuar shfaqje. Ajo ruhet duke folur për të, duke e diskutuar, duke dëgjuar njëri-tjetrin dhe duke krijuar hapësira ku prindërit dhe të rinjtë mund të ndajnë përvojat e tyre. Kjo tribunë ishte pikërisht një hapësirë e tillë – e hapur, miqësore dhe e ndërtuar mbi idenë e bashkëpunimit. Edhe revista themeltare e Ansamblit “Trojet” u mirëprit shumë mirë nga të pranishmit.
Një nder i veçantë nga përfaqësuesit diplomatikë
Aktiviteti u nderua me praninë e Ambasadorit të RMV në Zvicër, Shkëlqesia e Tij, Rexhep Demiri dhe Shefit të Konsullatës së Përgjithshme të Kosovës në Cyrih, Vigan Berisha, prania e të cilëve i dha festës një dimension të veçantë institucional. Ata, së bashku me shumë miq të tjerë, u bënë pjesë e kësaj dite, duke dëshmuar mbështetjen dhe vëmendjen ndaj veprimtarive kulturore të komunitetit shqiptar në Zvicër. Për “TROJET”, kjo prani ishte edhe një vlerësim për punën e bërë ndër vite dhe për kontributin që ansambli jep në ruajtjen e kulturës, traditës dhe identitetit shqiptar.
Mirënjohje për ata që kanë qenë pranë “TROJET”
Në këtë ditë feste nuk mungoi as mirënjohja për njerëzit që ndër vite kanë mbështetur rrugëtimin e ansamblit. Një falënderim i veçantë iu drejtua Kujtim Krasniqit, Avni Gallopenit dhe Ekrem Hasanit, të cilët kanë qëndruar pranë “TROJET” dhe kanë dhënë kontributin e tyre në mbështetje të veprimtarisë së ansamblit. Kontributi i miqve dhe përkrahësve është një pjesë e rëndësishme e historisë së çdo organizimi kulturor. Në momente të ndryshme, mbështetja mund të marrë forma të ndryshme, por ajo që mbetet e përbashkët është gatishmëria për të qenë pranë një kauze që synon të ruajë diçka të çmuar.
Muzika, humori dhe atmosfera e festës
Festa nuk mund të ishte e plotë pa muzikë. Bexheti dhe Marisa, me këngë dhe kitarë, i dhanë atmosferës një ngrohtësi të veçantë. Zërat, tingujt e kitarës dhe pjesëmarrja e të pranishmëve krijuan një atmosferë të gjallë, ku festa u shndërrua në një moment të përbashkët gëzimi. Në një festë shqiptare, muzika ka gjithmonë një rol të veçantë. Ajo nuk qëndron vetëm në sfond – ajo i bashkon njerëzit, krijon kujtime dhe shpesh i bën edhe ata më të heshturit të këndojnë bashkë.
Fotografitë që do ta ruajnë këtë ditë
Ndërkohë, Agroni dhe Gëzimi, në mënyrë vullnetare, u kujdesën për dokumentimin fotografik të aktivitetit. Çdo aktivitet kulturor ka nevojë të dokumentohet, sepse ajo që sot është një ditë feste, nesër bëhet pjesë e historisë së një komuniteti. Fotografitë e kësaj dite do të mbeten si dëshmi e një momenti kur njerëzit u bashkuan rreth kulturës dhe traditës së tyre. Do të mbeten për fëmijët që sot janë pjesë e “TROJET”, por edhe për brezat që do të vijnë e që një ditë do të shohin se si kanë festuar, kënduar dhe ruajtur traditën paraardhësit e tyre.
Një falënderim që shkon përtej emrave
Një mirënjohje e veçantë i takon të gjithë anëtarëve të Ansamblit “TROJET” dhe familjeve të tyre, të cilët janë pjesë e pandashme e këtij rrugëtimi. Falënderim i përzemërt shkon gjithashtu për Forumin e Grave, Ramiz Shalën dhe Bedriun, si dhe për të gjithë ata që kontribuuan në mënyrë të drejtpërdrejtë apo të tërthortë në realizimin e festës. Disa kontribuuan me organizim, disa me ushqim, disa me muzikë, disa me punë fizike, disa me ide dhe disa thjesht duke qenë aty. Por çdo kontribut ka vlerën e vet. Sepse një aktivitet i tillë është i bukur pikërisht sepse pas tij qëndron një komunitet.
Më shumë se një festë – një mesazh për brezin e ri
Ndoshta mesazhi më i rëndësishëm i kësaj feste lidhet me brezin e ri. Në këtë takim u prezentua edhe numri themeltar i revistës „Trojet“ ku u mirëprit mirë nga të gjithë. Fëmijët dhe të rinjtë shqiptarë që rriten në Zvicër jetojnë natyrshëm mes dy botëve. Ata mësojnë dhe përjetojnë kulturën zvicerane, por njëkohësisht mbartin edhe trashëgiminë e familjeve të tyre. Në këtë mes, ansamblet kulturore kanë një rol të jashtëzakonshëm. Ato krijojnë një hapësirë ku fëmija mund të dëgjojë shqip, të vallëzojë shqip, të këndojë shqip, të veshë kostumin tradicional dhe të njohë historinë e kulturën e të parëve të tij. Kjo nuk është vetëm një veprimtari artistike. Është një investim në identitet. Dhe “TROJET” me punën e vet po dëshmon se ky investim ia vlen.
Nga rrënjët tona, drejt brezave që vijnë
Festa Verore e 29 gushtit në Effretikon ishte një tjetër kapitull i rrugëtimit të Ansamblit “TROJET”. Një kapitull i shkruar me këngë, valle, ushqim tradicional, miqësi, bashkëpunim dhe mbi të gjitha me dashuri për kulturën shqiptare. Në një botë ku kufijtë janë gjithnjë e më pak të rëndësishëm, por ku rreziku i humbjes së lidhjes me rrënjët mbetet real, aktivitete të tilla marrin një rëndësi të veçantë. Sepse rrënjët nuk janë vetëm vendi nga vijmë. Rrënjët janë gjuha që flasim, kënga që këndojmë, vallja që kërcejmë, ushqimi që përgatisim, historia që u tregojmë fëmijëve dhe vlerat që ua përcjellim atyre.
Dhe sa kohë që brezi i ri i mban gjallë gjuhën, këngën, vallen, kulturën dhe shpirtin shqiptar, “TROJET” do të vazhdojë të jetojë. Do të vazhdojë të jetë një urë mes së kaluarës dhe së ardhmes. Një urë mes vendlindjes dhe diasporës. Një vend ku fëmijët mësojnë të duan atë që trashëgojnë dhe ku të rriturit gjejnë një pjesë të kujtimeve të tyre.
Mirënjohje nga zemra për secilin që ishte pjesë e kësaj feste, për secilin që kontribuoi dhe për të gjithë ata që vazhdojnë të ecin bashkë me ne.
Sepse rrugëtimi i “TROJET” nuk matet vetëm me numrin e aktiviteteve apo paraqitjeve. Ai matet me numrin e fëmijëve që mësojnë një valle shqiptare. Me numrin e të rinjve që flasin gjuhën e prindërve të tyre. Me këngët që vazhdojnë të këndohen. Me traditat që nuk harrohen. Dhe mbi të gjitha, me brezat që vazhdojnë ta përcjellin këtë pasuri te brezi tjetër.
Nga rrënjët tona, drejt brezave që vijnë.
TROJET – aty ku tradita bëhet vazhdimësi. Nderim dhe respekt të veçantë për Kryesinë e Ansamblit “TROJET” – kryetarin Zeqë Gashi, sekretarin Taip Zeqiri, si dhe të gjithë anëtarët e tjerë të kryesisë, të cilët me shumë zemër, përkushtim dhe përgjegjësi u kujdesën që kjo festë të organizohej dhe të zhvillohej sa më mirë, duke kontribuar që të gjithë pjesëmarrësit të kalonin çaste të bukura, të ngrohta dhe të paharrueshme. /Komisioni për Informim, përcjell helveticALforum.ch.
Përgatiti D.Hebibi
