Procesi i zgjedhjes së presidentit në Kosovë po rikthehet sërish në një nyje të vështirë politike, ku sigurimi i votave dhe kuorumit mbetet sfida kryesore. Në mungesë të një shumice të qartë parlamentare, partitë politike përballen me domosdoshmërinë e arritjes së një marrëveshjeje, e cila në rrethanat aktuale duket më e vështirë se kurrë.
Njohësi i çështjeve politike, Mazllum Baraliu, e konsideron zgjidhjen si urgjente dhe të pashmangshme, duke theksuar se pa kompromis politik nuk mund të ketë president të ri. Sipas tij, opsioni më i mundshëm mbetet një marrëveshje mes Lëvizjes Vetëvendosje dhe Partisë Demokratike të Kosovës, si një mënyrë për të shmangur vendin nga zgjedhjet e reja.
Baraliu sugjeron se një kandidat konsensual, i mbështetur nga partitë kryesore parlamentare, do të ishte zgjidhja ideale. Megjithatë, nëse kjo nuk arrihet, ai sheh si alternativë një marrëveshje të drejtpërdrejtë mes Vetëvendosjes dhe PDK-së, ku kjo e fundit mund të propozojë kandidatin e saj, duke siguruar votat e nevojshme për zgjedhje.
Në anën tjetër, profesori universitar Dorajet Imeri shpreh skepticizëm të theksuar për mundësinë e një marrëveshjeje të tillë. Ai vlerëson se pozicionet e ngurta të partive politike kanë krijuar një situatë bllokade, ku asnjëra palë nuk tregon gatishmëri për lëshime.
Sipas Imerit, një opsion më realist mund të jetë një afrim mes Lëvizjes Vetëvendosje dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës, duke pasur parasysh fleksibilitetin më të madh të kësaj të fundit. Megjithatë, ai thekson se një marrëveshje e tillë do të kërkonte ndarje të pushtetit, pasi LDK-ja nuk është e gatshme të mbështesë një president pa përfituar rol në qeverisje apo institucione të tjera.
Në këtë klimë politike, mungesa e besimit mes partive dhe kalkulimet strategjike po e komplikojnë edhe më tej procesin. Rreziku i dështimit për zgjedhjen e presidentit mbetet real, çka mund ta çojë vendin drejt një krize të re institucionale ose zgjedhjeve të parakohshme.
Historia politike e Kosovës dëshmon se zgjedhja e presidentit shpesh ka qenë rezultat i kompromiseve të vështira. Në vitin 2011, pas një krize politike dhe vendimit të Gjykatës Kushtetuese, u arrit marrëveshja për zgjedhjen e Atifete Jahjagës si figurë konsensuale. Në vitin 2016, Hashim Thaçi u zgjodh president në kuadër të një marrëveshjeje koalicioni mes PDK-së dhe LDK-së, ndërsa në vitin 2021, Vjosa Osmani mori këtë post përmes koordinimit të votave mes Vetëvendosjes dhe partive më të vogla. Në të gjitha këto raste, kompromisi ka qenë çelësi i zgjidhjes. Edhe këtë herë, pa një vullnet të tillë politik, vendi rrezikon të mbetet në një ngërç institucional, me pasoja të drejtpërdrejta për funksionimin demokratik dhe stabilitetin politik, transmeton rtk.
