Olimpiada dimërore Milano–Cortina 2026, që fillon sot, zhvillohet në një moment historik të ngarkuar me tensione, kur rendi ndërkombëtar duket gjithnjë e më i brishtë dhe konfliktet po rikthehen si mjet i zakonshëm i politikës globale.
Në këtë klimë pasigurie, Lojërat Olimpike shfaqen jo vetëm si një ngjarje sportive, por si një simbol i rrallë i bashkimit dhe i vlerave të përbashkëta njerëzore, sipas Euronews.
Italia, vend pritës i olimpiadës, përpiqet ta shndërrojë këtë edicion në një festë që shkon përtej sportit, duke ndërthurur traditën olimpike me kulturën, historinë dhe mikpritjen që e karakterizon.
Milano dhe Cortina d’Ampezzo nuk ofrojnë vetëm pista gare dhe arena sportive, por një hapësirë ku kombet mblidhen në kushte barazie, larg logjikës së përplasjes dhe armiqësisë.
Që nga zanafilla e tyre në Greqinë e lashtë, Lojërat Olimpike janë menduar si një institucion paqeje.
Ato shoqëroheshin nga Armëpushimi Olimpik, një marrëveshje e shenjtë që detyronte qytet-shtetet të ndalonin luftërat dhe të garantonin sigurinë e atletëve dhe të udhëtarëve gjatë zhvillimit të Lojërave.
Për më shumë se 1 000 vjet, ky armëpushim u respektua dhe u zbatua edhe ndaj fuqive më të mëdha të kohës, duke treguar se edhe në një botë të dominuar nga rivalitetet, vlerat e përbashkëta mund të vendosen mbi interesat e ngushta politike dhe ushtarake.
Në dallim nga arenat romake, ku dhuna dhe dominimi ishin pjesë e spektaklit, Olimpiada përfaqësonte një vizion alternativ të qytetërimit.
Ajo lartësonte konkurrencën paqësore, dinjitetin njerëzor dhe ekselencën, duke e parë forcën jo si mjet shtypjeje, por si shprehje të disiplinës dhe vetëpërmbajtjes.
Sot, ky vizion përballet me sfida serioze.
Lufta në Ukrainë, krizat humanitare në Gaza, konfliktet e vazhdueshme në Lindjen e Mesme, Afrikë dhe rajone të tjera tregojnë se ideja se forca bën të drejtën po rikthehet rrezikshëm në skenën ndërkombëtare.
Ringjallja e Olimpiadës moderne në vitin 1896 u frymëzua pikërisht nga dëshira për t’i kundërvënë kësaj logjike një model tjetër marrëdhëniesh mes kombeve.
Sporti u pa si një mjet edukimi, dialogu dhe ndërtimi besimi, jo si një iluzion idealist, por si një nevojë reale për bashkëjetesë në një botë të ndërlidhur.
Historia moderne ofron shembuj konkretë të këtij roli.
Në disa raste, gjatë olimpiadave janë hapur korridore humanitare, janë shmangur përplasje ushtarake dhe janë krijuar kushte për komunikim diplomatik mes palëve në konflikt, duke dëshmuar se sporti mund të krijojë hapësira të përkohshme paqeje.
Në një epokë të sfidave globale, ku ndryshimet klimatike, pabarazitë sociale, migracioni masiv dhe zhvillimi i shpejtë teknologjik po ndryshojnë jetën e njerëzve, zgjidhjet nuk mund të vijnë nga konfrontimi dhe politika me rezultat zero.
Ato kërkojnë bashkëpunim, besim dhe institucione të forta shumëpalëshe.
Evropa e njeh këtë realitet më mirë se kushdo tjetër. E ndërtuar mbi përvojën shkatërruese të dy luftërave botërore, ajo u konceptua si një projekt paqeje i bazuar në ligj, dialog dhe respekt të ndërsjellë, parime që sot po vihen në provë nga krizat e reja.
Në këtë kontekst, olimpiada e Milano–Cortinas fiton një domethënie që shkon përtej medaljeve, rekordeve dhe ceremonive.
Ajo ofron një moment reflektimi për rolin e Evropës dhe të komunitetit ndërkombëtar në mbrojtjen e paqes dhe të rendit të bazuar në rregulla.
Thirrja për respektimin e Armëpushimit Olimpik, e mbështetur nga Kombet e Bashkuara dhe nga 165 shtete, e forcon këtë mesazh, duke e kthyer olimpiadën në një apel simbolik për vetëpërmbajtje, dialog dhe tolerancë në një botë të përçarë.
Milano–Cortina 2026 mund të mbetet në kujtesë jo vetëm për sukseset sportive, por edhe si një kujtesë se njerëzimi ka ende zgjedhje.
Në një kohë kur frika dhe forca po fitojnë terren, kjo olimpiadë ofron një skenë ku dinjiteti, bashkëpunimi dhe përgjegjësia e përbashkët mund të riafirmohen si themele të qytetërimit modern, transmeton atsh.
