Nga Arian Galdini
E mbajta në grykë
jo si tingull që vonohet,
jo si druajtje e një goje
që s’ka guxim
t’i japë ajrit barrën e vet,
por si gëlonjë
që përpëlitej në errësirën time të brendshme
dhe e dinte
se jo çdo dalje është lindje,
jo çdo orë e botës
e meriton atë që del prej palcës
dhe s’mund të kthehet më mbrapsht.
Ajo më rrihte në kraharor
si diçka që s’pranon
të mbetet farë në mish.
Dhe unë e mbaja
jo prej frike,
por prej peshës së saj,
siç mban njeriu në pëllëmbë
një thikë
që mund të shpëtojë bukën
ose të hapë plagë
në mishin e atij që s’e pret.
Që aty e kuptova
se jo çdo e vërtetë
që digjet në gjuhë
është ende e denjë
të hyjë në botë.
Sepse fjala nuk është tingull.
Nuk është zbukurim i mendimit.
Nuk është shkëlqim i lehtë
që ndizet për t’u parë.
Ka trup.
Ka peshë.
Ka gjak.
Po doli para kohe,
bëhet thikë
në duar të papjekura.
Po u vonua përtej së drejtës së vet,
bëhet helm
në gjuhën e atij që e mban.
Dhe njeriu, në mes të këtyre dy humnerave,
rrin net të tëra
me një fjali në duar
si me foshnjë të sapolindur
dhe pyet
jo nëse është e bukur,
por nëse është e denjë
të hyjë në botë.
Kam parë fjalë
që hynin në tryeza si bukë
dhe dilnin prej tyre
si uri më e madhe se më parë.
Kam parë fjalë
që vranë më shumë se armët,
jo sepse ishin më të forta se hekuri,
por sepse hynë në vende
ku hekuri s’hyn dot,
në kujtesë,
në turp,
në fytin e një fëmije,
në heshtjen e një nëne,
në palcën e atij
që s’e kishte ditur kurrë
sa thellë mund të bjerë një gjuhë
kur ndahet nga zemra.
Dhe kam parë edhe të kundërtën,
sy të tharë
nga një fjalë që s’u tha kurrë,
shpirtra të ngrirë
nga një e vërtetë që s’mori gojë,
jetë të tëra
që mbetën në prag
sepse dikush, në orën e vet vendimtare,
nuk gjeti dot peshën
për ta lëshuar
atë fjali të vetme
që duhej të dilte.
Prej andej e di
se heshtja nuk është pafajësi.
Edhe ajo paguhet.
Edhe ajo vret.
Ka heshtje
që mbajnë nder.
Ka heshtje
që mbajnë barrë.
Dhe ka heshtje
që janë vetëm frikë
e larë, e veshur, e paraqitur
si urti.
Këto të fundit
janë më të ftohta se çdo thikë,
sepse nuk presin një herë,
gërryejnë për vite.
Prandaj unë nuk e flas fjalën
derisa të mos më jetë bërë plagë
që nuk vret,
por shëron,
derisa të mos i kem vënë në këmbë
rrënjët e zemrës sime
që ajo të mos dalë
si gjë e hutuar
që kërkon vetëm ajër,
por si gjë
që e di qiellin e vet
dhe e njeh çmimin e rënies.
Nuk e çoj në ajër
pa ia lidhur kyçet
me barrën e ndërgjegjes,
pa e futur më parë
në gjyqin e heshtjes,
pa e pyetur:
a ushqen,
apo vetëm ndriçon për sy?
a është bukë,
apo thikë?
a vjen nga thellësia,
apo vetëm nga etja
për të pasur të drejtë?
Unë nuk jam mbret i zhurmës.
Jam shërbëtor
i heshtjes që mendon.
Dhe kjo heshtje
nuk është boshllëk,
nuk është mungesë,
nuk është frikë e zbukuruar si urti.
Është vendi
ku fjala pi gjakun e vet
para se të kërkojë gjak nga bota.
Është altar
ku tingulli vjen i zhveshur
dhe mëson
se jo çdo shkëlqim i takon rrugës,
jo çdo qiri i takon sheshit,
jo çdo zjarr i bën mirë turmës.
Ka flakë
vetëm për altar,
sepse jashtë
do të bëhej reklamë,
dhe reklama është forma më e lehtë e tradhtisë
kur fjala pretendon
të vijë si bekim.
Po të dija gjithçka,
do të heshtja më shumë.
Po të më jepej e tëra,
do ta mbaja më gjatë në gjoks
para se ta lëshoja në ajër,
siç mban njeriu një qiri të ndezur
kur kalon përmes erës
dhe e di
se humbja e tij
do të ishte mëkat
kundër gjithë errësirës
që pret ta shohë të fiket.
Sepse fjala,
po të mos piqet me durim,
nuk ushqen.
Bëhet brumë i rëndë
në barkun e kujtesës.
Po të mos ndahet me dashuri,
nuk ngop askënd.
Bëhet copë e thatë
që i gërvisht vetëm gojën
atij që e merr.
Ndaj, kur më sheh të hesht,
mos më quaj frikacak.
Mos më thuaj i ftohtë.
Mos mendo se s’kam ç’të them.
Kam oqeane vargjesh brenda meje,
por nuk dua të bëhem stuhi
sa herë qielli kërkon vetëm zhurmë.
Nuk e jap fjalën time
pa ardhur ora
kur toka të jetë vërtet gati
ta mbajë peshën e saj
pa u çarë në kotësi.
Ka veshë
që duan dritë të lehtë.
Ka turma
që duan tingull.
Por fjala ime
nuk i është borxh
as zhurmës,
as kureshtjes,
as nevojës së çastit
për t’u ndier gjallë.
Sepse fjala ime,
kur të vijë,
nuk do të vijë si zbukurim.
Nuk do të vijë
për të kërkuar veshë.
Nuk do të vijë
për të thënë:
më dëgjo.
Do të vijë
mbi një vend të djegur,
jo për ta mahnitur me ngjyrë,
por për t’i treguar
se edhe hiri ka një orë
kur duhet të fillojë
të mbajë farë.
Do të vijë si ujë
i kaluar nëpër terr
derisa të bëhet i pijshëm.
Do të vijë
si barrë
që e mban njeriun
pranë së vërtetës
pa e poshtëruar.
Jo si hir.
Jo si shpërblim.
Po si gjë
që më në fund
mund të banojë në gojë
pa e turpëruar gojën.
Dhe nëse nuk vjen kurrë,
atëherë dije këtë,
heshtja ime s’ishte bosh.
S’ishte ikje.
S’ishte mungesë.
Ishte vendi
ku fjala
nuk pranoi të lindte e papjekur
vetëm që bota
të mos mbetej edhe një herë
me një dritë të rreme më shumë.
Ishte altar
ku Zoti nuk foli,
por ishte atje,
dhe prania e Tij
më mësoi
se ndonjëherë
fjalët më të vërteta
janë ato që s’dalin
derisa të jenë bërë
më shumë se tingull,
bukë,
plagë,
barrë
që mund të mbahet
pa vrarë.
